Filistin: İsrail 6 milyar dolarlık vergi fonunu sıfırlayacak

Filistin Maliye Bakanı Estephan Selame, Ramallah'ta bir basın toplantısı düzenleyerek İsrail'in Filistin'e ait yaklaşık 6 milyar dolarlık vergi gelirini ödememek amacıyla bu fonu sıfırlamayı planladığını ifade etti. Selame, İsrail'le mali ve ekonomik anlamda yolun sonuna gelindiğini belirterek, İsrail'in bankacılık ilişkilerini kesmesinin son kırmızı çizginin aşılması anlamına geldiğini dile getirdi.

İsrail'in vergi fonlarını alıkoyması sebebiyle Filistin hükümetinin yaşadığı mali krizin 15 aydır sürdüğüne işaret eden Selame, karşılaşılan tüm sıkıntıların Filistin varlığını ortadan kaldırmayı ve Filistin Devleti'nin kurulmasını engellemeyi hedeflediğini kaydetti. Hükümetin aylık mali ihtiyacının 1,5 milyar şekel düzeyinde bulunduğunu ancak harcamalarının 850 milyon şekeli aşmadığını aktaran Bakan, İsrail'deki yaklaşan seçimler dolayısıyla krizlerin önümüzdeki dönemde daha da derinleşmesini beklediğini belirtti. Selame ayrıca, Filistin hükümetine yeterli mali desteğin verilmemesinden uluslararası toplumu sorumlu tuttu.

Akaryakıt krizine de değinen Selame, bu sorunun sadece yakıt teminiyle sınırlı kalmadığını; şekel cinsinden nakit akışı ile akaryakıt istasyonlarının bankalara para yatırmasına getirilen kısıtlamaları da kapsadığını bildirdi. Hükümetin acil durumlar için iki hafta ile sınırlı bir akaryakıt rezervi oluşturmaya çalıştığını, asıl çözümün ise tedarik miktarının artırılması olduğunu belirten Selame, akaryakıt sevkiyatının İsrail'in güvenlik prosedürlerine tabi olduğunu aktardı.

Bankalardaki nakit yığılması sorununa değinen Maliye Bakanı, şekel cinsinden nakit fazlasının aşılmasının şekele bağımlılığın kademeli olarak azaltılması ve elektronik ödeme yöntemlerinin yaygınlaştırılmasıyla mümkün olacağını ifade etti. Elektronik ödemeye geçişi milli güvenlik meselesi ve hayati bir zorunluluk olarak tanımlayan Selame, dolaşımdaki para arzının yüzde 33'ünü doların, yüzde 55'ini ise şekelin oluşturduğunu kaydetti.

1994 tarihli Paris Ekonomik Protokolü çerçevesinde İsrail, Filistin topraklarına gelen ürünlerin gümrük vergilerini Filistin yönetimi adına topluyor ve her ay Maliye Bakanlığına aktarıyor. Söz konusu kaynak, Filistin'in toplam kamu gelirlerinin yaklaşık yüzde 56'sını karşılıyor. Bu nedenle fonlarda kesinti yapılması veya paranın tamamen alıkonulması; memur maaşlarının ödenmesini, kamu hizmetlerinin yürütülmesini ve özel sektör ile bankalara olan mali yükümlülüklerin yerine getirilmesini engelliyor. İsrail, 2019'dan bu yana Filistin yönetiminin esir ve hayatını kaybeden kişilerin ailelerine maaş bağlamasını öne sürerek bu fonlardan kesinti yapmaktaydı. Daha sonra bu politikayı genişleten İsrail, Filistin yönetimini derin bir mali krize iterek memur maaşlarının tamamının ödenemez hale gelmesine neden oldu.