Gazze'de raflara ürün gelmesi halkın alım gücünü artırmıyor

Gazze Şeridi'nin Gazze kentinde yaşayan Ghadeer Nassar ve yedi çocuğu, Remal Model Okulu'ndaki küçük bir sınıfta diğer yerinden edilmiş Filistinlilerle birlikte hayatta kalma mücadelesi veriyor.

İsrail'in ablukası ve saldırıları nedeniyle uzun süredir yaşanan kıtlığın ardından Gazze pazarlarına bazı ürünler geri döndü. Ancak Nassar gibi aileler için asıl sorun, bu ürünleri satın alacak parayı bulabilmek.

Ekim 2023'te başlayan savaş öncesinde de düzenli bir geliri olmayan Nassar'ın eşi, 9 ay ile 14 yaş arasında değişen çocuklarının geçimi için geçici işlere bağımlı durumda kalmaya devam ediyor. Nassar, eşinin bulabildiği her işte çalıştığını belirterek, bazı günler yedi ila on şekel arasında kazanç elde ettiğini ifade ediyor.

Ailesini besleyebilmek için evlilik yüzüğünü ve eşinin telefonunu satmak zorunda kalan Nassar, parası olmadığında takas yöntemine başvuruyor. Bir kilogram pirinci dört kilogram mercimekle değiştirdiğini belirten Nassar, elindeki gıdayı mümkün olduğunca idare etmeye çalışarak sadece alabileceği şeyleri aldığını söylüyor.

Gazze kentinde esnaflık yapan Maher al-Khudari, savaş öncesine kıyasla alışveriş alışkanlıklarının tamamen değiştiğini belirtiyor. Raflarda daha fazla ürün bulunmasına rağmen, yüksek fiyatlar, nakliye maliyetleri, halkın işini kaybetmesi ve birikimlerinin tükenmesi durumu zorlaştırıyor.

Esnaf da günlük olarak bir ikilemle karşı karşıya kalıyor. Müşterilerin gıdaya ihtiyacı olduğunu ancak birçoğunun ödeme yapamadığını belirten al-Khudari, borçla alışveriş taleplerinin kendisini de zor durumda bıraktığını, herkesin yardıma ihtiyacı olduğu bir ortamda borç vermesi durumunda her şeyini kaybedebileceğini aktarıyor.

Al-Khudari, müşterilerin eskisi gibi alışveriş yapamadığını, bir kilo sebze alanların artık birkaç parça sebze aldığını ve tatlı gibi ürünlerin lüks haline geldiğini vurgulayarak, insanların bir parça ekmek alacak asgari paraya bile sahip olmadığını ifade ediyor.

Birleşmiş Milletler verilerine göre Gazze'de gıda güvensizliği yüksek seviyede seyrediyor. Dünya Gıda Programı, ticari ve insani yardımların girişinin son iki ayda arttığını, ancak pazarlardan ürün alamadığını belirten hanelerin oranının da yükseldiğini bildiriyor.

İsrail'in Gazze'nin yeniden imarına ve ekonominin toparlanmasına izin vermemesi durumunun devam edeceğine işaret ediliyor. Bu da nüfusun çoğunluğunu oluşturan yerinden edilmiş kişileri gıda yardımlarına bağımlı kılıyor.

Ekonomik çöküşün boyutu rakamlara da yansıyor. BM pazar verilerine göre, gıda tüketici fiyat endeksi savaş öncesi döneme göre yüzde 102 daha yüksek seviyede bulunuyor.

Filistinli ekonomi uzmanı Mohammed Abu Jiab, Gazze ekonomisinin karşı karşıya olduğu en büyük sorunlardan birinin nakit likidite eksikliği olduğunu belirtiyor. Pazarlarda mal bulunmasının gerçek bir ekonomik faaliyetin kanıtı olmadığını ifade eden Abu Jiab, binlerce ailenin işini ve birikimini kaybetmesi nedeniyle satın alma gücünün keskin biçimde düştüğünü söylüyor.

Uzman, ekonominin toparlanması için pazarları mal doldurmanın yeterli olmadığını, insanların mal satın alabileceği gelir ve iş imkanlarının yaratılması gerektiğini, bunun da bölgede kalıcı istikrar sağlanmadan gerçekleşmesinin zor olduğunu ekliyor.

Ghadeer Nassar gibi Filistinliler için her mağaza kararı zorluk yaratıyor. Üç yaşındaki kızı Sham'ın kırık bacak tedavisinin ardından hastaneden çıktıktan sonra portakal istemesi üzerine, eşinin parası yetmeyince dükkan sahibi çocuğa acıyarak portakalı ücretsiz verdi.

Çocuklarını doyuracak hiçbir şey bulamadığı zamanlar olduğunu anlatan Nassar, sebze tozuyla kaynatılmış suyu çocuklarına içirdiğini belirterek, en büyük korkusunun şu anki günlerinin en iyi günleri olması ve daha kötüsünün yaşanması olduğunu dile getiriyor.