Göz çevresindeki lekeler kalp krizi ve inme riskini artırıyor
Göz kapağındaki ksantelazma lekeleri, kalp krizi ve inme riskini artırıyor. Kolesterol seviyesi normal olanlarda bile risk yüksek. Erken tarama hayat kurtarıyor.
Kalp krizleri ve inmeler, dünyada en fazla can kaybına yol açan sağlık sorunları arasında yer alıyor. Genellikle damarlarda biriken yağlı plakların (ateroskleroz) kan akışını tıkamasıyla gelişiyor. Bu durumu erkenden teşhis etmek için bilim insanları, göz çevresinde oluşan belirteçleri incelemeye aldı.
Stanford Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden Negin Yavari liderliğindeki araştırma, Atherosclerosis dergisinde yayımlandı. Çalışma, tıp literatüründe "ksantelazma" olarak bilinen göz kapağı lekelerinin kardiyovasküler hastalıklar açısından önemli bir uyarı sinyali olduğunu ortaya koydu. Araştırmacılar, 35 bin kişiyi inceledi.
Bağışıklık hücrelerinin kolesterol ve yağlarla dolması sonucu göz kapağı çevresinde oluşan lekeleri takip ettiler. Ksantelazma tanısı konmuş 17 bin 925 hasta ile aynı sayıda sağlıklı kontrol grubunun verileri, 10 yıl boyunca değerlendirildi. Elde edilen sonuçlar, göz kapağında sarı leke bulunan kişilerin ilk yıl içinde kalp krizi geçirme oranının kontrol grubuna göre yaklaşık 3 kat daha fazla olduğunu gösterdi.
Bu oran %1'e karşılık %0,35, inme geçirme oranı ise %0,95'e karşılık %0,30 olarak belirlendi. Geçici iskemik atak (mini inme) yaşama riski de 3 kattan fazla (%0,60'a karşılık %0,19) olarak kaydedildi. Araştırmanın dikkat çekici bir bulgusu da, kanında kolesterol seviyesi normal çıkan ksantelazma hastalarında bile kardiyovasküler olayların yüksek oranlarda seyrettiği oldu.
Uzmanlar, bu durumu yalnızca kandaki yağ oranıyla açıklamanın yeterli olmadığını, vücuttaki sistemik damar sertliği ve hücresel yağ birikiminin de etkili olduğunu belirtiyor. Ksantelazma lekelerinin doğrudan kalp krizine yol açmadığını vurgulayan araştırmacılar, bu belirtinin doktorlar tarafından kolayca fark edilebilir olmasının avantaj sağladığını ifade ediyor. Genellikle hastalar, cilt doktorlarına kozmetik kaygılarla başvuruyor. Ancak bu durumun arkasında teşhis edilmemiş ağır kardiyovasküler risk faktörleri olabileceği kaydediliyor.
Birincil bakım hekimlerinin göz çevresinde sarı leke tespit edilen hastaları kalp sağlığı taramasına yönlendirmesi, yaşam tarzı değişiklikleri ve tansiyon/kolesterol tedavileriyle potansiyel inme ve kalp krizlerinin önüne geçebileceği bildiriliyor.
