Hava kalitesi sağlık riski e-Devlet'e geliyor

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, vatandaşların soluduğu havanın sağlığa etkisini hesaplayan dijital bir hizmet hazırlıyor. Kurulan bu sistem sayesinde herkes bulunduğu bölgedeki havanın temiz veya kirli olduğunu öğrenebilecek. Kirliliğin sağlık açısından taşıdığı risk seviyesi de sistemde net olarak görülebilecek. Hava Emisyon Yönetim Portalı'ndan alınan veriler NEFES yazılımında işlenecek. Elde edilen sonuçlar mobil uygulama ve e-Devlet kapısı üzerinden vatandaşların kullanımına açılacak. — SİSTEMİN ÇALIŞMA ESASI —

Bakanlık bu uygulamayla hava kirliliğinin sağlık üzerindeki olası etkisini göstermeyi amaçlıyor. Sonuçlar düşük, orta veya yüksek risk gibi anlaşılır değerlendirmelerle sunulacak. Vatandaşlar kirliliğin arttığı dönemlerde dışarı çıkmama veya açık havada bulunma kararlarını buna göre alabilecek.

Sistem için gerekli veri altyapısını Hava Emisyon Yönetim Portalı sağlıyor. Portal, şehirlerdeki hava kirliliğini takip ederek iki günlük hava kalitesi haritası üretiyor. Sanayi tesisleri, evsel ısınma ve trafik gibi kirletici kaynaklardan gelen bilgiler birleştiriliyor.

Kirliliğin zamana ve bölgeye göre dağılımı bu sayede hesaplanıyor. Yoğun kirlilik barındıran ve etkilenme ihtimali yüksek olan bölgeler özenle tespit ediliyor. — ÜÇ BOYUTLU NEFES YAZILIMI —

Elde edilen tüm sonuçlar Bakanlığın üç boyutlu NEFES yazılımında değerlendiriliyor. Yazılım; bina yapısı, topografya, trafik yoğunluğu ve yakıt türlerini birlikte inceliyor. Kirliliğin sanayi, trafik veya evsel yakıtlardan ne ölçüde kaynaklandığı böylece ortaya çıkıyor.

Bölgelere özel hedef odaklı tedbirler bu veriler ışığında geliştiriliyor. Bakanlık 81 il için farklı dönemlerde hazırlanan hava kalitesi verilerini tek çatı altında topluyor. İllerin hava kalitesi bu sayede çok daha düzenli şekilde takip edilecek. Her şehir için ayrı ayrı iyileştirme yol haritaları hazırlanması planlanıyor.