Hikmet Hacıyev: Türkiye konusu bizim için müzakere edilemez

Azerbaycan Cumhurbaşkanı Müşaviri Hikmet Hacıyev, Azerbaycan ve Türkiye arasındaki kardeşliğin çok derin ve sağlam olduğunu vurgulayarak, Türkiye ile ilgili herhangi bir meselenin Azerbaycan açısından asla bir pazarlık veya müzakere konusu olamayacağını belirtti.

Türkiye Azerbaycan Dostluk İşbirliği ve Dayanışma Vakfı (TADİV) ile Kültürlerarası Ağ Derneği tarafından ortaklaşa düzenlenen "Barışın Coğrafyası Karabağ: Güney Kafkasya'da İmar, İstikrar ve Bölgesel İşbirliği" programına katılmak üzere Azerbaycan'a giden Türkiye'den 20 kişilik basın ve temsil heyetiyle bir araya gelen Hacıyev, burada önemli değerlendirmelerde bulundu ve soruları yanıtladı. Karabağ Savaşı sürecinde Türk halkının ve medyasının her zaman Azerbaycan'ın arkasında durduğunu hatırlatan Hacıyev, bu desteğin daima hissedildiğini ve kendilerine büyük bir gurur verdiğini dile getirdi.

Bölgedeki en büyük sorunlardan birinin mayınlar olduğunu ifade eden Hacıyev, bu tehlikeyi "toprağa dökülmüş ölüm tohumları" sözleriyle tanımladı. Ermenistan güçlerinin işgal altındaki topraklardan çekilirken kasıtlı bir şekilde yollara, mezarlıklara ve yaşam alanlarına mayın döşediğini belirten Hacıyev, patlamaların en çok çocukları hedef aldığını ve 2020 yılından bu yana 422'den fazla kişinin mayınlar nedeniyle hayatını kaybettiğini veya yaralandığını kaydetti. 1990'lı yıllardan bugüne kadar 3 binden fazla kişinin bu kurbanlar arasında yer aldığını aktaran Hacıyev, Türkiye'den temin edilen robotik mayın temizleme cihazlarının arama çalışmalarında aktif ve başarılı bir şekilde kullanıldığını ifade etti. Mayın temizleme ve altyapı çalışmalarının hızla sürdüğünü belirten Müşavir, kısa sürede 56 bin ila 60 bin civarındaki Karabağlı vatandaşın güvenle kendi topraklarına dönerek yaşamaya başladığını kaydetti. Ayrıca Azerbaycan ordusunun kurulmasında ve subayların yetiştirilmesinde Türkiye'nin çok büyük katkıları olduğunu, ortak askeri tatbikatların da aralıksız sürdüğünü belirtti.

Bölgesel krizlere ve dış politikaya da değinen Hacıyev, İran, ABD ve İsrail arasında yaşanan gerginlikler sırasında sosyal medyada bazı propagandanın yapıldığını hatırlatarak, "Azerbaycan-Türkiye kardeşliği derin ve çok muhkemdir. İki ülke arasında her alanda stratejik anlaşmalar bulunuyor ve cumhurbaşkanlarımız başta olmak üzere her düzeyde iletişim ve telefon diplomasisi kesintisiz devam ediyor" dedi. İran ile ilişkilerde dostluk ve komşuluk temel prensiplerinin gözetildiğini belirtti.

İsrail ile kurulan ilişkilerin Türkiye ile olan bağlarla kıyaslanmasına yanıt veren Hacıyev, Azerbaycan'ın devlet siyasetinde Türkiye'nin öncelikli bir konuma sahip olduğunu yineleyerek, "İşte Türkiye konusu varsa, bu müzakere mevzusu değildir" ifadelerini kullandı. İsrail hükümetinin geçmişte 1915 olaylarıyla ilgili Ermeni iddialarını tanıyan kararını şiddetle kınayan ilk ülkenin Azerbaycan olduğunu hatırlatan Hacıyev, bu durumun Batı'nın Türkiye'ye yönelik bir propagandası olduğunu İsrailli yetkililere açıkça ilettiklerini ve onların da bu uyarıyı dikkate alarak karardan vazgeçmelerinin daha doğru olacağını kabul ettiklerini aktardı. Filistin meselesinde de Azerbaycan'ın iki devletli çözümü desteklediğini, Ramallah'ta diplomatik temsilciliklerinin bulunduğunu ve insani yardımların aralıksız sürdüğünü vurguladı.

Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) kapsamındaki ilişkilere de değinen Hacıyev, "Biz Türk dünyasını öz ailemiz görürüz, bizim başka ailemiz yoktur" diyerek teşkilatın güçlenmesi için ortak adımlar attıklarını ve hedeflerinin entegrasyon olduğunu belirtti.

Ermenistan ile yürütülen barış süreçlerine ilişkin de bilgi veren Hacıyev, Ağustos 2025'te paraflanan barış anlaşmasının kalıcı olmasını istediklerini, bu doğrultuda ticaret işbirliğinin başladığını ve Kazakistan ile Rusya üzerinden transit geçiş güvenliğinin sağlandığını söyledi. Ermenistan anayasasında hâlâ hem Azerbaycan'a hem de Türkiye'ye yönelik toprak iddialarının yer aldığını hatırlatan Hacıyev, yeni anayasanın kabul edilmesi ve bu iddialardan vazgeçilmesi durumunda barış anlaşmasını imzalamaya hazır olduklarını vurguladı. Zengezur Koridoru'nun hem Azerbaycan hem de Ermenistan için büyük önem taşıdığını belirten Hacıyev, bu projenin fizibilite çalışmalarının ABD tarafından bu yaz tamamlanmasının beklediklerini kaydetti.

Karabağ'daki ekonomik kalkınma planlarına da değinen Müşavir, bölgede dayanıklı iş yerleri kurmayı, enerji kapasitesini, su ve güneş gibi yenilenebilir kaynakları etkin kullanmayı hedeflediklerini söyledi. Türkiye'nin tarım alanındaki katkılarına dikkat çeken Hacıyev, bölgenin kültürel turizm ve ulaşım koridorları açısından da stratejik bir potansiyel barındırdığını ifade etti.

Suriye ile ilgili olarak ise Suriye'nin toprak bütünlüğünü ve egemenliğini desteklediklerini belirten Hacıyev, bu ülkeye enerji alanında yardım ettiklerini ve yaklaşık 100 okulun yeniden inşası için maddi destekte bulunacaklarını dile getirdi. Son olarak Rusya ile ilişkilerin normalleştiğini belirten Hacıyev, 2024 yılında Kazakistan'ın Aktau kenti yakınlarında AZAL'a ait uçağın Rus hava sahasında düşürülmesiyle ilgili yaşanan krizin, Azerbaycan'ın haklı taleplerinin ve tazminat süreçlerinin yerine getirilmesiyle geride kaldığını ve iki ülke arasındaki ilişkilerin bugün normal bir seyir izlediğini sözlerine ekledi.