IEA Başkanı Fatih Birol: Elektrik çağı başladı, rekabetin anahtarı ucuz elektrik

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, İstanbul’da gerçekleştirilen Küresel E-İhracat Zirvesi'nin açılışında konuştu. Birol, dünya enerji haritasının önemli değişimler yaşadığını belirtti. Rusya’dan Avrupa’ya uzanan doğal gaz boru hatları ile Hürmüz Boğazı'nın, dünya enerji sisteminin hayati güzergahları olduğunu ifade etti.

Her iki hattın da ciddi sorunlarla karşı karşıya kaldığını vurguladı. Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin, ülkelerin enerji politikalarını ve ticaret ortaklarını yeniden değerlendirmeye zorladığını dile getiren Birol, bu dönüşümün Türkiye için de kritik öneme sahip olduğunu belirtti.

Enerji tarihinin farklı dönemlerinde çeşitli kaynakların öne çıktığını hatırlatan Birol, Sanayi Devrimi’nin kömürle, son 50 yılın ise petrol ve doğal gazla şekillendiğini söyledi. Petrol ve doğal gazın uzun yıllar boyunca kullanılmaya devam edeceğini açıklayan Birol, elektrik enerjisinin en hızlı gelişen enerji türü olduğunu kaydetti.

"Dünya elektrik çağına giriyor" dediğini ifade eden Birol, elektriği ucuz maliyetle üreten ülkelerin diğerlerine göre avantajlı olacağını belirtti. Birol, küresel elektrik tüketiminin toplam enerji tüketiminden yaklaşık 3 kat daha hızlı büyüdüğünü söyledi. Bu artışın arkasında yapay zeka, veri merkezleri, elektrikli araçlar ve klima kullanımındaki yükselişin bulunduğunu vurguladı.

5 yıl önce satılan her 100 otomobilden sadece 5’inin elektrikli olduğunu, bu yıl bu oranın yüzde 30’a yükseldiğini belirtti. Çok yakında satılan her iki otomobilden birinin elektrikli olacağını öngördü. Türkiye'nin elektrik talebinin son 10 yılda yıllık ortalama yüzde 5 arttığını da sözlerine ekledi.

Birol, yapay zekanın sadece teknolojik değil, aynı zamanda ekonomik, jeopolitik, savunma ve sanayi açısından da önemli olduğunu vurguladı. ABD ve Çin arasındaki yapay zeka rekabetine dikkat çekti. Yapay zeka rekabetinde yazılım kadar veri merkezlerinin ihtiyaç duyduğu elektrik arzının da belirleyici olacağını ifade etti.

Veri merkezlerinin sürekli elektriğe ihtiyaç duyduğunu vurgulayan Birol, elektrik olmadan yapay zekanın da mümkün olmayacağını söyledi. Orta ölçekli bir veri merkezinin elektrik tüketiminin 100 bin hanelik bir şehirle eşdeğer olduğunu aktardı.

ABD’deki 5 büyük teknoloji şirketinin yalnızca bu yıl veri merkezlerine yönelik yatırımlarının 700 milyar dolara ulaştığını belirten Birol, bu rakamın petrol ve doğal gaz sektöründeki yatırımların üzerinde olduğunu ifade etti.

Yapay zekanın artan elektrik ihtiyacının yanı sıra enerji sistemine katkıda bulunabileceğini de sözlerine ekledi. Yenilenebilir enerji kaynaklarının çoğaldığı sistemlerde yapay zekanın şebekelerin daha verimli yönetilmesine yardımcı olabileceğini belirtti.