Yapay zeka yatırımları 31,6 trilyon dolara ulaşacak

PricewaterhouseCoopers'ın (PwC) 'Küresel Veri Merkezi Görünümü 2026-2050' raporuna göre, veri merkezi yatırımları bu yıl 800 milyar dolardan 2030'da 1,1 trilyon dolara, 2050'de ise 1,8 trilyon dolara yükselebilir. Yatırımların toplamı, 2026-2050 döneminde 31,6 trilyon dolara ulaşacak.

Yapay zeka talebi, mevcut elektrik şebekeleri üzerindeki baskıyı artırıyor. Planlanan yatırımlar, elektriğin veri merkezlerine ulaşma hızı ve güvenilirliğine bağlı olacak. PwC'ye göre, veri merkezi yatırımlarının yönü için en önemli faktör elektrik olacak.

Uygun maliyetli, güvenilir ve düşük karbonlu elektrik sağlanması, birçok pazar için zorluk oluşturuyor. İletim kapasitesi, trafo merkezlerine erişim ve tedarik süreleri, projelerin hayata geçirilmesini etkileyen darboğazlar arasında yer alıyor. Ülkelerin yeni elektrik üretim kapasitesi oluşturmasının yanı sıra, elektriği veri merkezlerine taşıyacak şebeke altyapısını da geliştirmesi gerekecek.

Bazı veri merkezi işletmecileri, kendi elektrik üretim kapasitelerini artırmaya başladı. Ancak bu, sektörün geniş ölçekli büyümesi için yeterli olmayacak. Yapay zeka iş yükleri, enerji tüketimini artırıyor.

Geleneksel bulut altyapıları merkezi işlem birimlerine (CPU) dayanırken, yapay zeka iş yükleri grafik işlem birimleri (GPU) kullanıyor. Sunucu ve GPU'ların 4-6 yılda bir yenilenmesi gerektiği tahmin ediliyor. Bilgi ve iletişim teknolojileri ekipmanları, veri merkezi yatırımlarının yüzde 70'inden yüzde 93'üne yükselebilir.

PwC, her 1 dolarlık veri merkezi inşaat yatırımının 12 dolarlık bilgi ve iletişim teknolojileri ekipmanı ihtiyacını doğuracağını hesaplıyor. Elektriğin kaynağı ve maliyeti, veri merkezi yatırımlarının coğrafi dağılımında önem kazanıyor. Yenilenebilir elektrik sağlayabilen ülkeler, yatırım çekme açısından avantajlı hale gelecek.

Şili, güneş enerjisi ile rekabetçi elektrik fiyatları sunarken, Kanada da sağlam şebekesi ile öne çıkıyor. Avrupa'da ise İskandinav ülkeleri, yenilenebilir enerji ağırlıklı sistemleri ile avantaj sağlıyor. Yapay zeka yatırımlarındaki rekabet, elektrik üretimi ve şebeke kapasitesi üzerinden şekillenecek.

Küresel yatırımların bölgesel dağılımında, Amerika kıtasının 2050'ye kadar 16,5 trilyon dolarla ilk sırada yer alması bekleniyor. Bunun 15,1 trilyon dolarının ABD'de gerçekleşeceği öngörülüyor. Asya-Pasifik'te ise 8,2 trilyon dolarlık veri merkezi yatırımı bekleniyor.

Ülkelerin veri egemenliği politikaları, yatırımların küresel dağılımını değiştirebilir. İç talebi yüksek ancak sınırlı veri merkezi kapasitesine sahip ülkeler daha fazla yatırım çekebilir. Hükümetler, düzenlemeye tabi sektörlerin kritik verilerini kendi sınırlarında tutma ihtiyacı duyarsa, yatırımların dağılımında değişiklik gözlemlenebilir.

Avrupa'nın toplam yatırım görünümü ana senaryoya yakın kalacakken, ülkeler arasında yeniden bir dağılım olabileceği belirtiliyor. İngiltere, kamu ve finans sektörleri ile öne çıkabilir. Türkiye ve Polonya, kritik veri ve yapay zeka iş yüklerini içlerinde barındırmak için daha fazla yatırım çekebilir.