Iğdır TSO Başkanı Kamil Aslan: Ermenistan sınır kapısı tarihi fırsat

Iğdır Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Kamil Aslan, Türkiye ve Ermenistan arasındaki ilişkilerin normalleşmesinin Iğdır için tarihi bir ekonomik fırsat sunduğunu belirtti. Aslan, sınır kapısının açılmasının kent için bölgesel ticaret ve ulaşım merkezi olma yolunda önemli bir adım olacağını vurguladı. Aslan, Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki çatışmalar devam ederken kapının açılmasına olumlu bakmadığını ancak mevcut koşullar altında bu durumu desteklediklerini ifade etti. "Ben her zaman ticaretin milliyeti olmaz demişimdir" diyen Aslan, Azerbaycan'ın topraklarının işgal altında olduğu dönemde sınır kapısının açılmasına sıcak bakmadığını, iki ülke arasındaki ihtilafın sona ermesinin ardından kapının açılmasına olumlu yaklaştıklarını kaydetti. Aslan, Türkiye'nin dış politikasının bu konuda doğru bir yol izlediğini düşündüğünü aktardı. Sınır kapısındaki altyapının büyük ölçüde tamamlandığını belirten Aslan, 7,5 kilometrelik bağlantı yolunun ihale edildiğini, mevcut tesislerin üçüncü ülke vatandaşlarının geçişine hizmet verebilecek durumda olduğunu söyledi. Gelecekte ek bir köprü yapımının da gündemde olduğunu ifade etti. Kapının açılmasının teknik değil, siyasi ve diplomatik kararlarla ilgili olduğunu belirten Aslan, "Kapının açılması aslında siyasi. İki taraf da mutabık. Bizim bilmediğimiz, ülkeler arasında yapılan protokoller ve diplomatik kararlar var. Diplomatik adımlar tamamlandıktan sonra kapı teknik olarak zaten hizmete girmeye hazır," şeklinde konuştu. Türkiye-Ermenistan ilişkileri kadar Azerbaycan-Ermenistan normalleşmesine de bağlı olan sürecin, sınırların belirlenmesi ve karşılıklı anlaşmaların resmileşmesiyle birlikte son siyasi engellerin aşılabileceğini vurgulayan Aslan, "Biz eylül itibarıyla kapının açılmasını bekliyoruz. İlk etapta üçüncü ülke vatandaşlarının giriş çıkış yapması öngörülüyor. Bunun ardından birkaç ay içerisinde sürecin daha da genişlemesini bekliyoruz," dedi. Sınır kapısının açılmasının ekonomik etkilerinin yalnızca ihracat ve ithalatla sınırlı kalmayacağına dikkat çeken Aslan, Iğdır'ın turizm, konaklama, ulaştırma, hizmet sektörü ve gayrimenkul piyasasından da doğrudan yararlanacağını söyledi. "Kapının açılmasıyla yalnız ticaret değil; kültürel, sosyal ve ekonomik anlamda çok büyük fayda göreceğiz" diyen Aslan, normalleşmeye ilişkin olumlu haberlerin bile kentte gayrimenkul ve arazi fiyatlarına yansımaya başladığını ifade etti. Iğdır'ın daha önce Nahçıvan sınır kapısının açılmasıyla yaşadığı dönüşümü hatırlatan Aslan, "Biz 26 bin nüfuslu bir ilken kapı açıldı. Bugün merkez nüfusumuz 110 binin üzerinde, il nüfusumuz da 217 binin üzerine çıktı. Sınır kapılarının ve ticaret yollarının bir şehri nasıl değiştirebildiğini yaşayarak gördük," dedi. Ermenistan kapısının açılması halinde benzer bir dinamizmin daha güçlü biçimde yaşanabileceğini dile getiren Aslan, "Kapının açılmasıyla buranın havası çok değişir," değerlendirmesini yaptı. Iğdır iş dünyasının sınırın açılmasını beklemekle yetinmediğini, hazırlık çalışmalarına başladığını anlatan Aslan, kentte Rusça başta olmak üzere yabancı dil eğitimlerine ağırlık verdiklerini belirtti. Iğdır Üniversitesi iş birliğiyle yaklaşık 160 kişiye altı haftalık Rusça eğitimi verildiğini ifade eden Aslan, daha önce Farsça, İngilizce ve Rusça tanıtım materyalleri hazırladıklarını kaydetti. Turizm şirketleri, oteller ve seyahat acentelerinin personeline de iletişim, davranış ve öfke kontrolü gibi çeşitli eğitimler verildiğini belirtti. Aslan, Ermenistan'dan iş dünyası temsilcileriyle karşılıklı temasların da başladığını dile getirdi. Kars'ta düzenlenen bir toplantıda Ermeni iş insanlarıyla bir araya geldiklerin söyleyen Aslan, daha sonra Ermenistan'dan 15-20 kişilik bir heyeti Iğdır Ticaret ve Sanayi Odası'nda misafir ettiklerini kaydetti. Iğdırlı iş insanlarının da Ermenistan'a ziyaretler gerçekleştirdiğini aktaran Aslan, eylül ayında Ermenistan tarafında düzenlenmesi planlanan uluslararası bir etkinliğe bölgedeki iş dünyası temsilcileriyle katılmak için girişimde bulunduklarını söyledi. Türkiye ile Ermenistan arasında bugün de dolaylı ticaret yapıldığını hatırlatan Aslan, ürünlerin İran veya Gürcistan üzerinden gönderilmesinin hem süreyi hem de maliyetleri artırdığını belirtti. Yeni düzenlemelerle Ermenistan'a yönelik ihracat işlemlerinin kolaylaştırılmaya başlandığını anlatan Aslan, sınırın doğrudan ticarete açılması halinde Iğdır'ın coğrafi konumunun çok daha değerli hale geleceğini ifade etti. Iğdır'ın tarımsal üretim kapasitesine de dikkati çeken Aslan, ilde yaklaşık 115 bin hektar sulanabilir tarım arazisi bulunduğunu, mısır, yem bitkileri, sebze ve meyve üretiminin yanı sıra süt hayvancılığının da önemli bir ekonomik faaliyet olduğunu söyledi. Iğdır'da üretilen süt ve süt ürünlerinin ulusal market zincirlerinde satıldığını belirten Aslan, sınır ticaretinin gelişmesiyle kentte üretilen ürünler için yeni pazarların açılabileceğini vurguladı. Aslan, sınır kapısının açılmasının yaratacağı fırsatların güçlü teşviklerle desteklenmesi gerektiğini de vurguladı. Iğdır'ın halen altıncı bölge teşviklerinden yararlandığını ancak sınır illerinin özel koşulları nedeniyle mevcut teşviklerin daha ileri taşınmasını istediklerini kaydetti. "Biz daha çok imtiyaz istiyoruz" diyen Aslan, özellikle Organize Sanayi Bölgesi, tekstil, tarım ve ihracata yönelik yatırımların desteklenmesinin Iğdır'ın sınır ticaretinden alacağı payı büyüteceğini ifade etti. Aslan, "Sınır illerinde yaşayan insanlara ve buraya yatırım yapanlara sektörel ve bölgesel teşviklerin yanında daha özel imkanlar verilmesi gerekiyor. Ermenistan kapısının açılması Iğdır için büyük bir fırsat. Bu fırsatı üretime, istihdama ve kalıcı kalkınmaya dönüştürmemiz lazım," diyerek sözlerini tamamladı.