IMEC koridoru güvenlik nedeniyle askıya alındı
Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru projesi güvenlik riskleri yüzünden fiilen askıya alındı. Türkiye, Suudi Arabistan, BAE ve Irak yeni alternatif güzergahlar üzerinde çalışıyor.
İsrail’in Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru ile bölgesel ticaret merkezi olma hedefi, Ankara’nın girişimleri sonrası ciddi darbe aldı. Söz konusu güzergah güvenlik sebepleriyle askıya alınırken Türkiye, BAE, Suudi Arabistan ve Irak’ın dahil olduğu alternatif yol öne çıktı.
İsrail’in bölgesel ticaret merkezi olma hedefi Ankara’nın hamleleriyle şimdilik askıya alındı. Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru projesi Gazze’deki çatışmalar ve bölgedeki güvenlik krizleri nedeniyle ikinci plana itildi. Bir analize göre Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Türkiye ve Irak, İsrail’i dışarda bırakan alternatif ticaret ve ulaştırma projelerine hız verdi.
Türkiye’nin güvenlik krizi sebebiyle projenin ertelenmesi girişimleri sonuç verdi. 2023 G20 Zirvesi’nde duyurulan proje, Hindistan’dan Körfez’e, oradan da İsrail’in Hayfa Limanı üzerinden Avrupa’ya uzanacak yeni bir ticaret hattı olarak tasarlanmıştı. Ancak Gazze’deki savaş, İsrail-Suudi Arabistan normalleşmesinin durması ve artan güvenlik riskleri nedeniyle proje fiilen askıya alındı.
Analize göre projeye resmen son verilmiş değil ancak yerine İsrail’i kapsam dışı bırakan yeni güzergahlar geliştiriliyor. Haziran ayında Türkiye ile Suudi Arabistan, Osmanlı dönemindeki Hicaz Demir Yolu’nun Ürdün ve Suriye üzerinden yeniden canlandırılması için mutabakat zaptı imzaladı. Aynı dönemde BAE de Irak ve Suriye üzerinden Körfez limanlarına uzanacak yeni ticaret koridorları üzerinde çalışmaya başladı.
Irak’ın geliştirdiği Kalkınma Yolu Projesi de Basra’daki Büyük Faw Limanı’nı Türkiye üzerinden Avrupa’ya bağlamayı hedefliyor. Böylece ticaretin İsrail’e uğramadan Akdeniz’e ulaşması amaçlanıyor.
Analizde İsrail’in Hayfa Limanı’nın yılda yaklaşık 1,5 milyon konteyner elleçleme kapasitesine sahip olduğu, bunun Körfez ticaretini Avrupa’ya taşıyacak ölçekte olmadığı belirtildi. Ayrıca savaş döneminde limanlar ve enerji altyapısının füze ve insansız hava aracı saldırılarına maruz kalmasının yatırımcıların güvenini zayıflattığı ifade edildi.
Analize göre bölgesel ticaretin önündeki engellerden biri de İran. Hürmüz Boğazı’ndaki olası krizler hem Körfez ülkelerini hem de enerji ticaretini doğrudan etkiliyor. Bu nedenle BAE ve Suudi Arabistan, Türkiye’nin içerisinde olduğu alternatif boru hatları ve yeni liman yatırımlarıyla bu bağımlılığı azaltmaya çalışıyor.
