Infantino'nun FIFA planı çöktü: 30 milyon dolarlık maaş hayali

Dünya futbolunun yönetim organı FIFA, son günlerde başkan Gianni Infantino’nun liderliğinde hazırlanan milyarlarca dolarlık ticari yapı planıyla gündeme geldi. FIFA'nın ticari gelirlerini özel yatırımcılar da dahil olacak şekilde yeni bir şirkete devretme girişimi, futbol camiasında büyük bir yankı uyandırdı. Tartışmaların merkezinde ise yaklaşık 15 milyar dolarlık FIFA ekonomisinin yönetimi ve gelecekte oluşacak büyük gelirlerin paylaşımı yer alıyor.

Kriz, 28 Temmuz’da İngiliz basınında yayınlanan haberlerle başladı. The Times ve Financial Times, Infantino’nun FIFA’nın ticari gelirlerini özel yatırımcıların yer alacağı yeni bir şirkete aktarmayı planladığını duyurdu. Haberlere göre, yaklaşık 20 milyar dolar değerlemeyle kurulması planlanan bu şirket, FIFA’nın Dünya Kupası gibi tüm ticari haklarını yönetecekti. Infantino’nun, 2031’de FIFA başkanlığından ayrıldıktan sonra bu yeni yapının CEO’su olarak görev alması bekleniyordu.

Martyn Ziegler, The Times’taki yazısında Infantino’nun bu planı, Dünya Kupası finalinden önce New York’taki Waldorf Astoria’da FIFA üyesi federasyon başkanlarına açıklamayı düşündüğünü, ancak toplantının son anda iptal edildiğini bildirdi.

FIFA, söz konusu ticari yapılanma girişiminin varlığını kabul eden bir açıklama yaptı. FIFA’nın “Forward Enterprise” (FFE) adını verdiği yeni yapı için dış yatırımcıların dahil olması ve bu yıl içinde 4,2 milyar dolara kadar kaynak sağlamak amacıyla JPMorgan ile çalışmalar yürütüldüğü öğrenildi. Ancak planın kamuoyuna yansıması, futbol dünyasında büyük tepkiyle karşılandı. Özellikle UEFA üyesi federasyonlar, FIFA’nın bu kadar kapsamlı bir ticari yapılanmayı, federasyonlara ve diğer paydaşlara danışmadan hazırlamasını eleştirdi.

Tepkiler siyasi alana da sıçradı. İngiltere Başbakanı Andy Burnham ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, planla ilgili rahatsızlıklarını dile getirerek FIFA Başkanı Infantino’ya mesaj ilettiler. Infantino ise FIFA’nın 211 üyesine projeye onay vermeleri çağrısında bulundu ve onay karşılığında federasyonlara 20 milyon dolarlık ön ödeme yapılması, toplamda her federasyona 40 milyon dolara kadar mali destek sağlanması önerildi. Ancak bu teklif futbol dünyasındaki tepkileri yatıştırmadı. İki gün sonra UEFA’ya bağlı 55 federasyon, FIFA turnuvalarını boykot etme tehdidinde bulundu. UEFA dışındaki Kuzey ve Orta Amerika ile Karayipler Futbol Konfederasyonu CONCACAF üyesi ülkelerden de plana destek gelmedi.

Baskıların artması üzerine Infantino, birkaç gün içinde projenin rafa kaldırıldığını açıkladı. Infantino’nun gelecekteki rolü ve kazanacağı ücret de tartışmaların bir diğer boyutunu oluşturdu. 2016’da FIFA başkanlığına seçilirken şeffaflık sözü veren Infantino’nun FIFA yönetimindeki mali uygulamaları ve kazancı sık sık tartışma konusu oldu. FIFA’nın son hesaplarına göre Infantino, geçen yıl maaş ve primler dahil yaklaşık 6 milyon dolar gelir elde etti. Ayrıca, FIFA sponsorlarından Emirates tarafından sağlanan özel jet gibi çeşitli ayrıcalıklara da sahip olduğu belirtiliyor. 2026 Dünya Kupası sırasında 18 şehir arasında yaklaşık 142 saat uçuş yaparak 100 bin kilometre yol katettiği ifade ediliyor.

Ancak asıl dikkat çeken iddia, Infantino’nun 2031 sonrası planıyla ilgili. Bu iddialara göre Infantino, FIFA başkanlığını 2031 yılına kadar sürdürdükten sonra yeni ticari yapının CEO’su olmayı planlıyordu. Bu yapının tüm ticari faaliyetlerini yönetecek olan Infantino’nun primler hariç yıllık yaklaşık 30 milyon dolar maaş alması öngörülüyordu. Ancak planın kamuoyuna yansıması ve gelen tepkiler, bu hedefin belirsizliğe girmesine yol açtı.

Financial Times’ın aktardığı bilgilere göre, söz konusu proje birkaç ayda ortaya çıkmadı. Infantino ve ekibi, yeni ticari yapılanma üzerinde yaklaşık bir yıldır gizlice çalışıyordu. Planın ilk kez FIFA’nın Zürih’teki merkezinde değil, ABD’nin Idaho eyaletindeki Sun Valley’de düzenlenen bir konferansta gündeme geldiği belirtiliyor. Infantino, projeyi geliştirmek için Formula 1’in eski patronu Greg Maffei ile ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Joshua Kushner’ı sürece dahil etti. Thrive Capital’ın kurucusu olan Joshua Kushner’ın, yaklaşık 20 milyar dolarlık değerleme üzerinden kurulması planlanan yapı üzerinde bir yıl boyunca gizlice çalıştığı öne sürüldü. İlk planda şirketin yaklaşık yüzde 20’sinin küresel bir yatırımcıya satılması da değerlendirildi.

Planın arkasındaki temel motivasyon, dünya futbolunun büyüyen ekonomik potansiyelini değerlendirmek. Özellikle ABD’nin büyük spor pazarında futbola olan ilginin artması, FIFA’nın ticari gelirlerini artırma arayışını hızlandırdı. 2023-2026 döneminde FIFA’nın toplam gelirinin yaklaşık 13 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Önceki dört yıllık dönemde bu rakam 7,6 milyar dolardı. Ancak 2026 Dünya Kupası’nın oluşturduğu ek ticari gelirlerle birlikte FIFA’nın dört yıllık toplam gelirinin 15 milyar dolara kadar çıkabileceği hesaplanıyor. Bu durum, FIFA yönetiminin gelecekte daha büyük bir ekonomik yapı kurma isteğinin temelini oluşturuyor.

Dünya Kupası’nın 64 takıma çıkması gündemde. Gelir artışının yalnızca ABD, Kanada ve Meksika’da düzenlenecek Dünya Kupası’nın ticari potansiyelinden değil, turnuvanın genişletilmesinden kaynaklanması bekleniyor. Mevcut 48 takımlı formatın 64 takıma çıkarılması ve FIFA Kulüpler Dünya Kupası’nın 32 takımdan 48 takıma yükseltilmesi seçenekleri de masada. Daha fazla ülkenin turnuvalara katılması, FIFA açısından daha fazla yayın geliri, sponsorluk ve bilet satışı anlamına geliyor. Ayrıca büyük organizasyonların ekonomik olarak güçlü ülkelerde daha sık düzenlenmesi de planın bir parçası olabilir. ABD ve Suudi Arabistan gibi ülkelerin gelecekte küresel futbol organizasyonlarının ev sahipleri olması bekleniyor.

FIFA’nın turnuvaları genişletip ticari hakları daha agresif bir şekilde değerlendirmesi halinde, mevcut yaklaşık 15 milyar dolarlık futbol ekonomisinin 25-30 milyar dolara yükselmesi öngörülüyor. Ancak asıl tartışma burada başlıyor. FIFA’nın Dünya Kupası gibi büyük organizasyonların ticari haklarını tek bir merkezi şirket aracılığıyla yönetmesi, ülke federasyonlarının ve diğer futbol paydaşlarının denetim gücünü zayıflatabilir. İddialara göre Infantino, planın hazırlanması sürecinde FIFA’nın 37 üyeli konseyini dahi bilgilendirmedi. FIFA Genel Sekreteri ve Operasyon Direktörü’nin de projeden haberdar edilmediği iddiaları var. Böylece bir yıl boyunca FIFA’nın en üst düzey yöneticilerinden bazılarının dışında tutulduğu gizli bir ticari yapı oluşturulmaya çalışıldı. Şimdilik rafa kaldırılan proje, FIFA’nın gelecekte milyarlarca dolarlık futbol ekonomisini nasıl yöneteceğine ilişkin tartışmaların sona ermediğini gösteriyor.