İngiltere'de su krizleri yeni konut hedeflerini riske atıyor

İngiltere hükümetinin konut inşa etme hamlesi, ülkenin doğu ve güneydoğu bölgelerindeki su kıtlığı ve çökmekte olan altyapı gerçekliğiyle karşı karşıya kaldı.

Çevre Ajansı'nın ekonomi, çevre ve yaban hayatı için ciddi uyarılarda bulunmasıyla birlikte, ülkenin yarısı art arda ikinci yılda da ciddi kuraklık bölgesi ilan edildi. Halkın hortumla sulama yasakları altında yaşadığı ve aşırı su stresi çeken bu bölgeler, aynı zamanda hükümetin yeni konut hedeflerini odak noktasına aldığı yerler arasında yer alıyor. İşçi Partisi, bu parlamentonun sonuna kadar 1,5 milyon ev inşa etme sözü verirken, Andy Burnham da bu stratejiyi benimsedi.

İngiltere'nin güneyinde ve doğusunda çevresel baskılar şimdiden en üst seviyeye ulaştı. Yeni konut sayılarının artırılmasının istendiği bir bölgede bataklık araziler aşırı su çekilmesi nedeniyle çökmek üzereyken, bir diğer bölgede ise tebeşir akarsuları yapay yollarla ayakta tutulmaya çalışılıyor.

Bazı su şirketleri, yetersiz altyapının da etkisiyle yeni evler için yeterli suyun bulunmadığını açıkça dile getiriyor.

Hampshire'da yılda 1.000'den fazla konut inşa etmesi istenen Basingstoke and Deane Konseyi'nin bağımsız lideri Paul Harvey, su sihirli bir şekilde çoğaltılamaz diyerek hükümetin siyasetini eleştirdi ve ellerinde sihirli bir değnek olmadığını belirtti. Gelecekteki sakinlerin su ve kanalizasyon arıtma ihtiyacını karşılayıp karşılayamayacaklarını inceleyen su döngüsü çalışmasının, yeni konutlardan gelebilecek su talebinin sürdürülebilir arz sınırlarını aşabileceğini gösterdiğini vurguladı.

Hampshire, Kent, Hertfordshire, Essex ve Cambridgeshire genelinde iklim kriziyle bağlantılı kuraklık ve su endüstrisinin kritik altyapıyı kuramaması, büyüme planlarının çevresel engellere takılmasına yol açıyor.

The Wildlife Trusts su politikası yöneticisi Ali Morse, bu hafta ülkenin yarısında kuraklık ilan edildiğini, ancak normal şartlar altında bile su kıtlığının acil bir sorun olarak ortaya çıktığını belirtti. Yeni su kaynakları güvence altına alınmaz ve su kullanımında daha verimli olunmazsa, değişen iklim koşullarında toplumun ve çevrenin gelecekteki ihtiyaçlarını karşılamaya yetecek su bulunamayacağını ifade etti.

Hükümete danışmanlık yapan Natural England'a göre, Basingstoke çevresinde mevcut nüfus için su bulma mücadelesi, güney İngiltere'deki en büyük alkali bataklıklardan birine devasa çevresel zararlar veriyor ve bölgeyi geri dönüşü olmayan ekolojik bir çöküşe sürüklüyor.

Durum o kadar kritik bir aşamaya ulaştı ki Çevre Ajansı, South East Water şirketinin Greywell tebeşir akiferinden daha fazla su çekmesini yasakladı. Şirket bu karara karşı temyize başvurdu.

Ayrıca South East Water, Surrey Hills'den Basingstoke'a su taşıyacak ve 2030 yılına kadar tamamlanacağı sözü verilen boru hattını da inşa etmeyi başaramadı. Su düzenleyicileri ilk başta finansmanı reddetti ve yakın gelecekte bu hayati altyapının inşa edileceğine dair bir işaret bulunmuyor.

Basingstoke için konut hedefi yılda 830'dan 1.150 yeni konuta çıkarıldı. Komşu bölge East Hampshire'da ise gereken konut sayısı yüzde 98 artarak 1.142'ye yükseldi.

Basingstoke and Deane Konseyi, Natural England ve Çevre Ajansı, hükümetin büyüme taleplerini karşılayacak yeterli su bulunmadığı için yerel bir planı onaylayamadı.

Hurvey, İşçi Partisi hükümetinin dayattığı gerçekçi olmayan konut hedeflerinin, Çevre Ajansı, Natural England ve su şirketlerinin ortada yeterli su olup olmadığına dair kırmızı bayraklar salladığı gerçeğini hesaba katmadığını dile getirdi.

East Hampshire'ın Muhafazakar Partili milletvekili Damian Hinds ise özellikle kuraklık dönemlerinde mevcut müşteriler için su kaynaklarının uzun vadeli dayanıklılığı ve planlanan konut inşaatlarının sürdürülebilir olup olmadığı konusunda ciddi soru işaretleri bulunduğunu söyledi.

Mevcut su altyapısının henüz hayata geçirilmemiş altyapı yatırımları olmadan bu ölçekteki bir gelişimi destekleyemeyeceğini ifade etti.

Cambridgeshire'da, aşırı su çekimi nedeniyle Çevre Ajansı tebeşir akarsularını halihazırda yapay olarak dolduruyor. Buna rağmen bakanlar, büyümeyi teşvik etmek ve karar alma yetkisini seçilmiş konsey üyelerinden almak amacıyla kurulacak bir kalkınma kurumunun parçası olarak Greater Cambridgeshire'ın 150 bin konuta daha ev sahipliği yapabileceğini öne sürüyor.

Cambridge çevresinde su eksikliği şimdiden kritik bir sorun haline geldi. Başka bir 4.500 konutun planlandığı 5.726 nüfuslu Waterbeach bataklık köyünde sakinler hortumla sulama yasağı altında yaşıyor.

Çevre Ajansı, su kıtlığı, çevre üzerindeki ciddi risk ve Cambridge Water şirketinin gelecekteki talebi karşılama stratejisinin yetersizliği nedeniyle başlangıçta yeni konut planlarını reddetti. Ancak Cambridgeshire'da su verimliliğini artıracak önlemlerin alınması şartıyla Kasım 2024'te bu itirazlarını kaldırdı.

Bu önlemler arasında, geliştiricilerin konut projelerinin yol açacağı su artışlarını telafi etmek için ödeme yaptığı bir kredi sistemi, kişi başına günde 89 litre sınırını içeren koruma önlemleri, yeni bir rezervuar dahil olmak üzere Cambridge Water'dan altyapı yatırımı sözü ve çiftçilerin suyu depolamak için arazi kullanabileceği bir sistem yer alıyor.

Ancak aradan geçen iki yıla rağmen kredi sistemi henüz faaliyete geçmedi ve hiçbir geliştirici ödeme yapmadı.

Eleştirmenler, su verimliliği önlemlerinin ve vaat edilen yeni arzların, hükümetin talep ettiği 150 bin konut ile ticari projelerin ihtiyaçlarını karşılamaya yetmeyeceğini savunuyor.

Cambridge şehir konseyinin eski bağımsız meclis üyesi Sam Davies, vatandaşlara havuzlarını doldurmamaları söylenirken ticari büyümenin hızla devam ettiğini ve kimsenin su eksikliğinden bahsetmek istemediğini belirtti.

Su verimliliği ve arz vaatlerinin hiçbiri, Sutton'daki inovasyon kampüsünde İngiltere'de planlanan en büyük veri merkezlerinden biri dahil olmak üzere Cambridgeshire'daki veri merkezi büyümesini hesaba katmıyor.

Güney Cambridgeshire'ın Liberal Demokrat milletvekili Pippa Heylings, büyüme isteniyorsa suyun en kritik eşik olduğunu belirterek, yerelde büyümenin kademeli olması, su transfer şeması ile yeni Fens rezervuarının inşa edilmesi gerektiğinin kararlaştırıldığını ancak hükümetin henüz altyapısı ve veri tabanı olmayan su kredisi satışlarıyla büyümeyi tetiklemeye çalıştığını ifade etti.

Kent'teki Tonbridge and Malling bölgesinde de Hampshire'da olduğu gibi South East Water, hükümetin 2042 yılına kadar talep ettiği 19 bin konutu inşa etmek için yeterli su arzının bulunmadığını belirtiyor.

Konseyin Muhafazakar lideri Matt Boughton, bunu çözecek tek bir altyapı iyileştirmesi olmadığını, sorunun modern talebe ayak uyduramayan bir su sektörünün birikmiş sıkıntılarından kaynaklandığını dile getirdi.

Basingstoke'da konsey liderleri, Surrey Hills boru hattının ne zaman inşa edileceğini ve mevcut su arzının ne düzeyde konut destekleyebileceğini öğrenmek için South East Water'ın yeni icra kurulu başkanıyla görüşmeye hazırlanıyor. Ayrıca konut bakanı Matthew Pennycook ile de bir araya gelmeyi talep ediyorlar.

Hurvey, konseyin sürdürülebilir düzeyde konut yapımını desteklemek istediğini ancak bu mülkleri yaşanabilir kılacak altyapı fonlardan mahrum bırakıldığı sürece konut inşa etmenin imkansız olduğunu vurguladı.

Yol, okul, sağlık ocağı ve su yatırımlarının hissedarlara ve yöneticilere aktarıldığını savunan Harvey, onlarca yıllık özelleştirme politikalarının faturasının şimdi ödendiğini ifade etti.

South East Water su kaynakları başkanı Nick Price ise bölgedeki su güvenliği ve altyapı teslimatı konularındaki aciliyetin farkında olduklarını ve riskleri en kısa sürede azaltmak için seçenekleri gözden geçirdiklerini kaydetti.

Bir hükümet sözcüsü ise ülkenin ihtiyaç duyduğu konutların inşa edileceğini, su dağıtım görev gücünün bu sürecin kapasite sorunuyla kısıtlanmamasını sağlayacağını, su verimliliği ve rezervuar gibi yeni altyapı yatırımlarıyla destek olunduğunu belirtti. Su şirketlerinin yeni evler için gerekli altyapıyı planlama sorumluluğu bulunduğunu ifade eden sözcü, Cambridge ve Basingstoke and Deane gibi bölgelerle ortaklaşa çalışarak su tedariği zorluklarının ele alındığını aktardı. Hükümet ayrıca Greater Cambridge Kalkınma Kurumu'nun kurulmasını savunarak su kredi sistemine bağlı kaldıklarını ve yetkililerin konsey ile düzenli iletişim halinde olduğunu kaydetti.