İran ve Umman'dan Hürmüz boğazı için 60 günlük geçici plan: Anlaşma çarşamba duyurulabilir
ABD, İran ve Umman arasında Hürmüz Boğazı'nın güvenli geçişi için yürütülen müzakerelerde sona yaklaşıldı. Taslak plana göre 60 günlük geçici anlaşmanın çarşamba günü duyurulması bekleniyor.
İran Devrim Muhafızları Ordusunun yayın organı, Umman ile Hürmüz Boğazı konusunda yürütülen müzakerelerin gecikme nedenini açıklarken, taraflar arasında yeni bir geçici plan üzerinde son aşamaya gelindiği bildirildi. Bölgesel kaynaklar ve ABD'li yetkililere dayandırılan bilgilere göre, Washington yönetimi ile Tahran ve Umman arasındaki diplomatik temaslar sonucunda Hürmüz Boğazı'nın yeniden güvenli şekilde açılmasını sağlayacak 60 günlük geçici anlaşmanın çarşamba günü duyurulması hedefleniyor. Ateşkesi yeniden canlandırmayı ve nükleer müzakerelerin önünü açmayı amaçlayan taslak düzenlemenin, tarafların mutabık kalması halinde uzatılabileceği belirtiliyor.
ABD Başkanı Donald Trump'ın geçtiğimiz cumartesi günü İran'a yönelik kapsamlı hava saldırısı seçeneğini erteleyerek diplomasiye zaman tanıdığı, ancak anlaşmanın kısa sürede sonuçlanmaması halinde askeri seçeneğin yeniden masaya gelebileceği ifade edildi. Plan kapsamında Körfez'e giriş yapan gemilerin İran karasularından geçen kuzey koridorunu kullanacağı, çıkan gemilerin ise İran ile koordinasyon içinde Umman karasularındaki güney koridorundan geçeceği kaydedildi. Geçici düzenleme boyunca gemilerden herhangi bir geçiş ücreti alınmayacağı, ayrıca tarafların boğazın orta hattındaki deniz mayınlarını ilk 30 gün içinde temizlemek için birlikte çalışacağı aktarıldı. Temizlik tamamlandıktan sonra orta koridorun hem giriş hem de çıkış trafiği için kullanılması ve bunun kalıcı bir anlaşmanın temelini oluşturması hedefleniyor.
Öte yandan Umman'ın yürüttüğü görüşmelere Katar, Pakistan ve Suudi Arabistan arabuluculuk desteği verirken; ABD Başkanı Donald Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ve Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi arasında telefon görüşmeleri gerçekleştirildiği belirtildi. Arakçi'nin hafta sonu prensipte onay verdiği taslak için İran yönetiminin gerekli onay sürecini salı günü tamamladığı öne sürüldü.
Tahran ile Washington arasında 14 Haziran tarihinde Pakistan'ın arabuluculuğunda bir mutabakat sağlanmış, bu anlaşma gereğince ABD'nin İran'ın dondurulan mal varlıklarını serbest bırakması, buna karşılık olarak da Hürmüz Boğazı'nın ulaşıma açılması ve geçişlerden iki ay boyunca ücret talep edilmemesi kararlaştırılmıştı. Ancak ABD tarafının fonları serbest bırakmaması ve Umman karasularından alternatif rota çizmesi İran tarafından ihlal olarak değerlendirilmiş, boğazdaki geçişlerin kısıtlanmasıyla yaşanan gerilim 8 Temmuz'da çatışmalara dönmüştü.
Güncelleme (5 Ağustos 10:48): ABD, İran ve Umman'ın Hürmüz Boğazı için 60 günlük geçici bir plan üzerinde uzlaştığı ve anlaşmanın çarşamba günü duyurularak mayınların temizleneceği eklendi.
