İspanya Başbakanı Sánchez'den acil AB toplantısı çağrısı

İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, bazı üye devletlerin Kuzey Afrika'daki İspanyol yerleşkesi Ceuta'ya bu hafta yaşanan kitlesel sınır geçişine gösterdiği bencil, kutuplaştırıcı ve hukuka aykırı tepkilerin ardından Avrupa Birliği içişleri bakanlarının acil toplantı yapmasını talep etti.

Perşembe ve cuma günleri Fas'tan yerleşkeye 50 binden fazla insan geçerken, bu girişim sırasında en az 67 kişi yaşamını yitirdi. Bazı göçmenler boğularak hayatını kaybederken, diğerleri dalgakıran bariyerini aşmaya çalışırken ezildi.

Cuma günü akşam saat 18.00 itibarıyla 48 binden fazla kişinin Fas'a kendi isteğiyle geri dönmesine rağmen, yaşanan büyük akın Madrid hükümeti için siyasi bir krize yol açtı ve bazı AB ülkelerinin İspanya'nın Schengen serbest dolaşım bölgesinden çıkarılmasını talep etmesine neden oldu.

İtalya, cuma akşamı yaptığı açıklamada, Ceuta ile İspanya'nın diğer Kuzey Afrika yerleşkesi Melilla bölge içi hareketliliği engelleyen özel Schengen kurallarına tabi olmasına rağmen, İspanya ile Schengen anlaşmalarını askıya alacağını duyurdu.

İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, Ceuta'daki durumun sorumlusu olarak Sánchez hükümetinin bir milyonun üzerindeki kayıtsız göçmen ve sığınmacının statüsünü düzenlemeye yönelik artık yürürlükte olmayan programını gösterdi. Tajani, bu programın insan kaçakçılığını teşvik ettiğini ve derinlemesine yanlış olduğunu öne sürdü.

Tajani'nin bu sözleri, İspanya Dışişleri Bakanı José Manuel Albares'ten sert bir karşılık buldu. Albares, söz konusu değerlendirmelerin yakışıksız olduğunu belirterek İtalya'yı taraflı demagoji yapmakla suçladı.

Başbakan Sánchez de aynı şekilde kararlı bir tutum sergileyerek Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'e, Avrupa Konseyi Başkanı António Costa'ya ve şu an AB dönem başkanlığını yürüten İrlanda'nın Başbakanı Micheál Martin'e bir mektup gönderdi.

Mektubunda, bazı AB hükümetlerinin Ceuta'daki olaylara gösterdiği tepkilerden derin endişe duyduğunu ifade eden İspanyol başbakan, çoğunluğun destek ve dayanışma mesajı ilettiğini ancak bazı kesimlerin İspanya'ya saldırarak Schengen bölgesinden geçici olarak çıkarılmasını talep ettiğini kaydetti.

Sánchez, önyargı, sahte haber, cehalet ya da siyasi çıkarlardan kaynaklanan bu tutumun Avrupa hukukuna, insani hukuka ve tarafları birbirine bağlayan dayanışma ilkesine tamamen aykırı olduğunu vurguladı.

İtalya'ya yönelik eleştirilerde bulunan Sánchez, Frontex verilerine göre İspanya'nın Avrupa Birliği'nin en az göç alan dış sınırlarından biri olduğunu, düzensiz giriş sayısının örneğin 2021-2026 yılları arasında İtalya'da kaydedilen rakamların yarısı kadar olduğunu belirtti.

Sözlerini, Avrupa Birliği'nin bu tür bencil, kutuplaştırıcı ve hukuka aykırı tepkileri kaldıramayacağını söyleyerek bitiren Sánchez, konuyu görüşmek üzere AB içişleri bakanlarının acil bir video konferansta bir araya gelmesini talep etti.

Üst düzey AB yetkilileri, İrlanda dönem başkanlığı tarafından toplanan siyasi kriz müdahale ekibi kapsamında cumartesi günü bir araya gelecek. Bu toplantı, üye devletlerin uzman görüşleri doğrultusunda net yanıtlar verebilmesini amaçlıyor.

AB adına süreci yürüten İrlanda Adalet Bakanı Jim O’Callaghan, İspanya İçişleri Bakanı Fernando Grande-Marlaska ile iletişim kurarak dayanışma ve destek mesajı ilettiğini bildirdi.

O'callaghan cuma gecesi yaptığı açıklamada, durumun gelişimine bağlı olarak İspanyol hükümeti, üye devletler ve AB kurumlarıyla yakın temas halinde kalacağını ifade etti.

Ceuta'da kalan göçmenlerin birçoğu, takviye edilen İspanyol polisi ve ordusunun varlığı eşliğinde cumartesi sabahı Fas'a geri döndü.

Ceuta'daki bir göçmen merkezinin dışında bekleyen Sub-Saharan Afrikalı düzinelerce kişiden biri olan 19 yaşındaki Senegalli Souleil Boyan, AFP'ye yaptığı açıklamada Avrupa'ya gidip çalışmak ve geçimlerini sağlamak istediklerini, Afrika'da pek fazla fırsat bulunmadığını bildiklerini söyledi.

İspanyol hükümeti yaptığı açıklamada Ceuta'daki durumun sakin ve huzurlu olmaya devam ettiğini duyurdu.

Açıklamada, cuma gecesinin olaysız geçtiği, girişlerin tamamen durdurulduğu ve Fas'a dönüşlerin herhangi bir olağanüstü durum yaşanmadan sürdüğü ifade edildi.

Ayrıca Tarajal sahilindeki dalgakıran bölgesine 500 metre uzunluğunda şişme bariyer ve demirli şamandıralardan oluşan bir hat dahil olmak üzere koruma bariyerlerinin yerleştirildiği bilgisi verildi.