Isparta'da 1500 yıllık litürjik kap bulundu
Pisidia Antiokheia Antik Kenti'ndeki kazılarda, Danyal Peygamber'in rüyasının tasvir edildiği milattan sonra 6. yüzyıla ait litürjik kap gün yüzüne çıkarıldı.
Milattan sonra 6. yüzyıla tarihlendirilen eserde, Danyal Peygamber'in rüyasındaki dört canavar, bu rüya ve aslan figürleri aynı kompozisyon içinde yer alıyor.
Süleyman Demirel Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi ve Kazı Başkanı Prof. Dr. Mehmet Özhanlı, antik kentteki manastır alanında yürütülen kazı çalışmalarında, 713 yılındaki Arap akınları sırasında tahrip edilen kilisenin kalıntıları arasında bu esere ulaşıldığını belirtti.
Özhanlı, iki kulplu kap şeklindeki bu buluntunun taşıdığı tasvirlerin Hristiyan ikonografisi bakımından büyük bir değere sahip olduğunu vurguladı.
Eski Ahit bünyesindeki "Daniel" kitabında yer alan anlatıların kap üzerine işlendiğini aktaran Özhanlı, Danyal Peygamber'in Babil Kralı II. Nebukadnezar döneminde sürgüne gönderilen Yahudiler arasında yer aldığını kaydetti.
Çeşitli zorluklarla karşılaşan Danyal'ın aslanlar çukuruna atılmasına rağmen zarar görmemesinin ilahi koruma olarak kabul edildiğini dile getiren Özhanlı, Danyal'ın daha sonra denizden çıkan dört canavarı gördüğü rüyayı anlattığını bildirdi.
Özhanlı, Yahudi geleneğinde söz konusu dört canavarın Babil, Med, Pers ve Helenistik krallıkları temsil ettiğini, Hristiyan yorumunda ise özellikle dördüncü canavarın Roma İmparatorluğu'nu, gökten gelen "insanoğlu" figürünün ise Mesih'in gelişini simgelediğini ifade etti.
Bu sebeple Danyal'ın rüyasının Hristiyanlık inancında İsa'nın gelişini önceden haber veren metinler arasında değerlendirildiğini belirten Özhanlı, bu anlatının bütün unsurlarıyla kap üzerinde resmedilmesinin eseri eşsiz kıldığını söyledi.
Kabın her iki yüzeyinde de Danyal tasvirlerinin ve dört canavarın bulunduğunu anlatan Özhanlı, eserde ayrıca geyik, aslan ve köpek motiflerinin de yer aldığını bildirdi.
Özhanlı, "Kap, iki kulplu litürjik bir kap formunda üretilmiş. Danyal'ın rüyasındaki bütün yaratıkları aynı kompozisyonda Hristiyan ikonografisiyle bir araya getiren başka bir örnek bugüne kadar bilinmiyor. Bu yönüyle eser dünyada tek." değerlendirmesinde bulundu.
Kazı çalışmalarında çok sayıda seramik kalıbının da ele geçirildiğini bildiren Özhanlı, bu durumun antik kentte seramik üretiminin ileri bir seviyede olduğunu kanıtladığını dile getirdi.
Litürjik kabın da Antiokheia sınırları içinde üretildiğini tahmin ettiklerini belirten Özhanlı, "Bu buluntular Antiokheia'nın kendi ihtiyacını karşılayabilecek ölçüde gelişmiş bir seramik üretim merkezine sahip olduğunu belgeliyor." ifadelerini kullandı.
Pisidia Antiokheia'nın Hristiyanlık tarihi bakımından kritik bir merkez olduğunu hatırlatan Özhanlı, Aziz Pavlus ile Aziz Barnabas'ın milattan sonra 46 yılında kenti ziyaret ederek ilk vaazlarını burada gerçekleştirdiğini kaydetti.
İnancın Roma İmparatorluğu'nun resmi dini olmasının ardından yerleşimin önemli bir hac merkezi haline geldiğini söyleyen Özhanlı, 325 yılındaki İznik Konsili sonrasında kentin Pisidia bölgesinin metropolitlik merkezi statüsü kazandığını belirtti.
Özhanlı, ortaya çıkarılan eserin hem Pisidia Antiokheia hem de Türkiye arkeolojisi açısından son derece kıymetli bir buluntu olduğunu sözlerine ekledi.
