İsrail'den Kanada'ya Batı Şeria açıklaması tepkisi

Kanada, işgal altındaki Filistin topraklarındaki yasa dışı yerleşimlerin barış, güvenlik ve istikrarı zedelediğini duyurdu. Kanadalı hükümet, yerleşimcilerin Filistinli topluluklara karşı yaygın ve şiddetli saldırılar düzenlediği işgal altındaki Batı Şeria'da İsrail'in genişleme politikalarına karşı olduğunu yineleyen bir açıklama yaptı. Çarşamba günü yapılan bu açıklama, Kanada'nın endişelerini yersiz bularak geçiştirmeye çalışan İsrail Dışişleri Bakanlığı ile sosyal medyada karşılıklı atışmalara yol açtı.

Ülkenin dış bakanlığı olan Global Affairs Canada, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, işgal altındaki Filistin topraklarındaki İsrail yerleşimlerinin uluslararası hukuka göre yasa dışı olduğunu vurguladı. Bu tür yerleşimlerin genişletilmesi, Batı Şeria'daki şiddet olaylarındaki artışla aynı döneme denk geldi. Birleşmiş Milletler raporlarına göre, bu yıl yerleşimci saldırılarında 76 Filistinli hayatını kaybetti.

Kanada'nın açıklamasında, Batı Şeria'daki devam eden şiddetin kınandığı belirtilerek şu ifadelere yer verildi: "Batı Şeria'da İsrail yerleşimlerinin genişletilmesi durmalıdır. Bu yerleşimler uluslararası hukuka göre yasa dışıdır ve barış, güvenlik ile istikrar beklentilerini zedelemektedir. Gerilimin düşürülmesini ve sivillerin korunmasını talep ediyoruz. Uluslararası insancıl hukuka saygı duyulmalı ve tüm siviller güven içinde yaşayabilmelidir."

Birkaç saat önce Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği de (OHCHR) artan şiddete dikkat çekmiş ve İsrail yerleşimlerini genişletme planlarını kınamıştı. Bir OHCHR sözcüsü yaptığı açıklamada, İsrail hükümetinin yerleşim ve karakol sayısını daha da artırma duyurusundan ve İsrailli liderlerin Filistinli topluluklara yönelik intikam ve kolektif cezalandırma çağrılarından endişe duyduklarını ifade etti.

BM, 2026'nın ilk dört ayının her birinde yaklaşık 190 yerleşimci saldırısı kaydettiğini açıkladı. Bu oranla, yerleşimci saldırı sayısının yıl sonuna kadar geçen yılın toplamı olan 1.835'i geride bırakarak yaklaşık 2.000'e ulaşabileceği tahmin edildi. Global Affairs Canada'nın sosyal medyadaki açıklamaları, İsrail Dışişleri Bakanlığı'ndan tepki gördü ve bakanlık Kanada'yı terörü cesaretlendirmekle suçladı.

Dışişleri Bakanlığı, işgal altındaki Batı Şeria için yerleşimcilerin tercih ettiği İncil'deki terimi kullanarak, "Yahudiye ve Samiriye'yi bir Filistin terörü dalgası kasıp kavuruyor. İsrailliler Filistinli teröristler tarafından öldürülüyor ve yaralanıyor. Buna rağmen Kanada'nın yanıtı teröristlere veya onları yüreklendirenlere odaklanmak değil, İsrail'i kınamak oluyor" açıklamasında bulundu.

Geçtiğimiz hafta Tal köyünde bir Filistinlinin köydeki baskın sırasında bir yerleşimcinin silahını alıp onu vurarak öldürdüğü ölümcül olayın ardından Filistinli topluluklara yönelik saldırılar daha da arttı. Ağır silahlı İsrailli yerleşimciler, gerginlik çıkarmak amacıyla sık sık Filistinli bölgelerine giriyor.

İsrail makamları ve yerleşimciler olayı bir terör eylemi olarak nitelendirip Filistinli topluluklara yönelik kapsamlı bir baskı operasyonu için gerekçe olarak kullandı. İsrail ve Kanada, İsrail'in işgal altındaki Batı Şeria'yı kontrolü konusunda daha önce de karşı karşıya gelmişti, ancak eleştirmenler Ottawa'nın İsrail üzerindeki baskıyı artıracak somut politika değişikliklerini nadiren hayata geçirdiğine dikkat çekiyor.

Aralık ayında İsrail, Filistinli yetkililer ve insan hakları savunucularıyla görüşmeyi planlayan altı Kanadalı milletvekilinin işgal altındaki Batı Şeria'ya girişini engellemişti. Kanada Müslümanları Ulusal Konseyi (NCCM), o dönemde milletvekillerinin İsrailli makamlar tarafından "kamu güvenliği tehdidi" olarak değerlendirildikleri söylenerek geri çevrildiğini açıklamıştı.