İsrail'den yapay zekâ yanıtlarına müdahale için milyonluk kampanya iddiası

ABD merkezli Drop Site News tarafından yayımlanan kapsamlı bir araştırma, İsrail hükümetinin yapay zekâ sohbet botlarının Gazze'deki çatışmalarla ilgili verdiği yanıtları kendi lehine yönlendirmek amacıyla milyonlarca dolarlık dijital etki kampanyası hayata geçirdiğini öne sürdü. Habere göre bu kampanya çerçevesinde kurulan çok sayıda internet sitesi, ChatGPT, Claude, Gemini, Copilot ve Perplexity gibi yaygın yapay zekâ sistemlerinin eğitim verilerine ve kaynak havuzlarına sızmayı amaçladı.

Araştırmada, ABD Başkanı Donald Trump'ın eski seçim kampanyası yöneticisi Brad Parscale'e ait Clock Tower X şirketi ile İsrail hükümeti arasında 46,5 milyon dolarlık bir sözleşme imzalandığı ve bu kapsamda çok sayıda web sitesinin kurulduğu belirtildi. Bu sitelerin temel hedefinin gerçek insanlardan ziyade yapay zekâ sistemleri olduğu iddia edildi. Çoğu sitenin aylık yalnızca birkaç yüz ziyaretçi aldığı, ancak içeriklerin arama motorları tarafından taranarak büyük dil modellerinin (LLM) kullandığı veri havuzlarına girmesinin hedeflendiği kaydedildi. Drop Site News, teknoloji dünyasında bu yöntemin "LLM poisoning" (büyük dil modeli zehirleme) olarak adlandırıldığını aktardı.

Oluşturulan internet sitelerinde İsrail işgal güçlerinin politikaları, ABD-İsrail ilişkileri ve Gazze'deki can kayıplarına ilişkin yüzlerce makaleye yer verildiği bildirildi. Habere göre içerikler, İsrail'in tezlerini öne çıkaracak ve uluslararası kamuoyunda tartışmalı konularda alternatif anlatılar oluşturacak şekilde hazarlandı. Clock Tower X tarafından kurulan 10 farklı internet sitesinden biri olan Allyvia ve altındaki FactSignal.org ile Paxpoint.org gibi platformların farklı İsrail anlatılarını öne çıkardığı ifade edildi. Örneğin FactSignal.org kendisini teyit platformu olarak tanıtıp hayatını kaybeden gazetecilerin Hamas mensubu olduğunu iddia ederken, Paxpoint.org İsrail'in barış yanlısı bir ülke olduğu temasını işledi. Sitede yer alan diğer yazılarda ise Gazze'deki gazetecilerin terör örgütleriyle bağlantılı olduğu ve 2024'te hayatını kaybeden 5 yaşındaki Filistinli Hind Rajab'ın ölümüne ilişkin anlatının sorgulandığı öne sürüldü.

Drop Site News, sitelerin gerçek kullanıcılar için değil yapay zekâ botları için tasarlandığına dikkat çekti. Parscale'in İsrail ile yaptığı ilk sözleşmede GPT sohbetlerinde istenen çerçeveyi oluşturacak içerikler hazırlayacağını taahhüt ettiği belirtildi. Axios'a konuşan Clock Tower X ekibi, popüler yapay zekâ sistemlerinin kendi sitelerindeki bilgileri kullanmaya başladığını savundu ancak bunu destekleyen veri paylaşmadı. Yapılan testlerde Perplexity'nin bir soruya tek kelimelik "Evet" yanıtı verip ilk kaynak olarak Allyvia.org'u gösterdiği, Microsoft Copilot'un da bazı yanıtlarında bu ağı kaynak gösterdiği aktarıldı. Buna karşılık ChatGPT, Claude ve Gemini'nin bazı sorgularda sitelerin İsrail hükümeti adına hazırlanan içerikler olduğunu kullanıcılara bildirdiği ifade edildi.

Clock Tower X ağının doğrudan yapay zekâ eğitim verilerine girmeyi hedeflediği de raporda yer aldı. ChatGPT, Gemini ve Claude gibi sistemlerin geliştirilmesinde kullanılan internet arşivi Common Crawl tarafından ağa bağlı 10 internet sitesinin Ocak-Haziran döneminde toplam 912 kez tarandığı belirtildi. Uzmanlar, eğitim verilerine sızılmasının kullanıcıların kaynağını tespit edemeyeceği İsrail etkisi taşıyan yanıtların ortaya çıkmasına yol açabileceğini vurguladı.

Blog yazılarının önemli bir kısmının kaynak kodlarına göre İsrail merkezli dijital pazarlamacı Mark Ginsberg tarafından yazıldığı öne sürüldü. Mart ayında İsrail adına yabancı temsilci olarak kaydolan Ginsberg'ün LinkedIn profilinde "Generative Engine Optimization" (Üretken Motor Optimizasyonu) çalışmalarını uzmanlık alanı olarak gösterdiği, Haziran ayında The Times of Israel'de yayımlanan yazısında İsrail'in yapay zekâ botlarını etkilemeye yönelik yatırımlar yapması gerektiğini savunduğu belirtildi.

İsrail'in değişen önceliklerine göre içerik ürettiği belirtilen ağın, ilk yayın döneminde İsrail'in barış yanlısı olduğu temasına odaklandığı kaydedildi. Dijital dezenformasyonla mücadele eden Check First yöneticisi Hervé Letoqueux, dengeli bir dille hazırlanan içeriklerin sohbet botları tarafından daha kolay kullanılabildiğini ve tartışmalı sorularda İsrail'in anlatısını taşıyabileceğini ifade etti. NewsGuard analisti Alice Lee ise sitelerin madde işaretleri ve özet kutularıyla yapay zekânın dikkatini çekecek şekilde tasarlandığını belirtti.

Drop Site News, Brad Parscale'in İsrail ile yaptığı sözleşmenin başlangıçta aylık 1,5 milyon dolar olduğunu, daha sonra bu rakamın üç katına çıkarak 4,5 milyon dolara yükseltildiğini öne sürdü. Time dergisine konuşan ismi açıklanmayan bir İsrailli yetkilinin ise Parscale'e çok para ödendiğini ancak işlerin daha da kötüye gittiğini söylediği aktarıldı. Parscale'in kurduğu sitelerin Rusya'nın Pravda ağına kıyasla Common Crawl arşivine girme konusunda çok daha yüksek başarı oranına sahip olduğu, Rusya'nın kaba propaganda üretirken İsrail'in yarı gerçekler ve görüşler üzerinden daha seçici bir yaklaşım sergilediği ifade edildi.

Aynı ağın ayrıca ABD'deki kullanıcılara "Friends for Peace" adı altında kısa mesajlar göndererek İsrail ve İran hakkında sorular yönelttiği ve ardından kendi sitelerine bağlantılar paylaştığı öne sürüldü. Bu oluşumun ABD'de kayıtlı resmi bir kuruluş olarak görünmediği belirtildi. Brad Parscale ve Clock Tower X şirketinin yorum taleplerine yanıt vermediği, araştırmadaki iddiaların ise bağımsız kaynaklar tarafından bütünüyle doğrulanmadığı kaydedildi.