Jeopolitik riskler Brent petrolü 89,50 dolara taşıdı
Brent petrolün varil fiyatı uluslararası piyasalarda 89,50 dolardan işlem görüyor. Fiyatlardaki artışta Orta Doğu'daki gerilimler ve arz endişeleri etkili oldu.
Uluslararası piyasalarda Brent petrolün varili 89,50 dolardan alıcı buluyor. Dün 90 doların üzerine çıkan ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı, günü 88,09 dolardan tamamlamıştı. Bugün saat 09.32 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 1,6 artış kaydeden Brent petrol 89,50 dolara ulaştı. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü ham petrolün eylül vadeli varili ise 85,82 seviyesinden işlem gördü.
Petroldeki bu yükseliş eğiliminde, ABD Başkanı Donald Trump'ın Mısır'daki Amerikan LNG tankerine düzenlenen dron saldırısına çok sert karşılık vereceklerini duyurması rol oynadı. Washington yönetiminin İran'a yönelik yeni yaptırım kararları alması ve Tahran'ın Hürmüz Boğazı'na dair sert mesajları da Orta Doğu'da arz güvenliği kaygılarını tırmandırdı.
Trump, Oval Ofis'te gerçekleştirdiği basın toplantısında, Mısır'daki ABD tankerine yapılan dron saldırısının ardından sert adımlar atacaklarını belirtti. Saldırının İran kaynaklı olup olmadığına yönelik soru üzerine Trump, konu hakkında bilgilendirildiğini, durumun benzer göründüğünü ancak netlik kazanacağını söyledi. İran'a yönelik açıklamalarında ise kendilerine sıra geldiğini ve karşı tarafa çok sert bir darbe indireceklerini ifade eden Trump, bunun gerçekleşeceğini bildiklerini kaydetti.
Saldırının farklı bir grup tarafından yapıldığını ve bu grubun özür dilediğini belirtmesine rağmen tanker saldırısına mutlaka karşılık vereceklerini dile getiren Trump, Orta Doğu'daki askeri varlığın süreceğini vurguladı. Amerikan askerleri ve tesislerine yönelik saldırılar nedeniyle bölgeden çekilme niyetleri olmadığını da sözlerine ekledi.
Öte yandan ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), bölgedeki Amerikan unsurlarına yönelik füze saldırısı girişimlerine karşı İran'a karşı yoğun bir operasyon dalgası başlatıldığını duyurdu. Bu gelişmelere karşılık İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD'nin tehditleri ve deniz trafiğine müdahaleleri devam ettiği sürece Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalacağını bildirdi.
İran tarafı, ABD uçaklarının yönlendirmesiyle iki petrol tankerinin gece saatlerinde Hürmüz Boğazı'nın güneyinde güvenli olmayan bir rotadan geçmeye çalıştığını, tankerlerden birinde yangın çıkmasının ardından her iki geminin de geri döndüğünü iddia etti. Boğazın kendi kontrollerinde olduğunu belirten Devrim Muhafızları, deniz trafiğine dışarıdan müdahale edilmesine izin vermeyeceklerini yineledi.
ABD yönetimi, İran'ın Hürmüz Boğazı üzerinden gelir elde etmesini sağladığı belirtilen iki şirket ile İran ham petrolü ve petrokimya ürünlerinin taşınmasında rol oynayan sekiz gemi ve bunlarla bağlantılı sekiz şirketi yaptırım listesine dahil etti. Piyasalar bu yaptırımların İran'ın petrol ihracatını zorlaştırabileceğini ve jeopolitik risk primini yükseltebileceğini değerlendirirken, fiili bir arz kaybı yaşanmaması halinde fiyat etkisinin sınırlı kalabileceği öngörülüyor.
Fiyatları destekleyen bir diğer gelişme ise ABD Merkez Bankasının (Fed) politika faizini beklentilere paralel şekilde yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tutması oldu. Fed'in faiz artışına gitmemesi sonrasında eylülde faiz artışı beklentisi zayıflarken, daha düşük faiz beklentisinin ekonomik aktiviteyi ve enerji talebini canlandırabileceği görüşü petrol fiyatlarına yukarı yönlü destek sağladı.
Diğer taraftan, ABD'nin ticari ham petrol stoklarının geçen hafta piyasa beklentilerinin aksine 7 milyon 200 bin varil azalması da güçlü talep seyrine işaret ederek fiyatları yukarı taşıdı. ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), ülkedeki ticari ham petrol stoklarının 404 milyon 500 bin varile gerilediğini açıkladı; piyasalarda ise stokların yaklaşık 700 bin varil artması bekleniyordu.
