Kahverengi kokarca zararlısına karşı 1 milyon 650 bin samuray arısı salındı

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, tarım ürünlerine zarar veren kahverengi kokarcaya karşı birçok ilde feromon tuzaklardan samuray arısına kadar farklı yöntemlerle mücadele yürütüldüğünü bildirdi. Bu kapsamda 2026 yılı içerisinde doğaya toplam 1 milyon 650 bin samuray arısının salındığı açıklandı.

Fındık başta olmak üzere 300'den fazla bitkisel üründe zarara yol açabilen kahverengi kokarcaya karşı entegre mücadele prensipleri çerçevesinde mekanik, biyoteknik, biyolojik ve kimyasal yöntemleri içeren "Kahverengi Kokarca ile Mücadele Eylem Planı" uygulanıyor. Bakanlığın planlamaları doğrultusunda, zararlının bulunduğu ve risk altındaki illerde samuray arısı salımları gerçekleştiriliyor. 2025 yılında il sayısı 40'a çıkarılarak yaklaşık 1 milyon 156 bin adet samuray arısı salımı yapılırken, bu çalışmanın dünya ölçeğinde dikkat çeken parazitoit salım uygulamaları arasında yer aldığı belirtiliyor.

Uygulanan stratejiye göre 40 ilde öncelikle biyolojik mücadele, popülasyon yoğunluğunun yüksek olduğu ekonomik zarar eşiğini aşan alanlarda kimyasal mücadele yürütülüyor. Sonbahar döneminde ise Karadeniz ve Marmara bölgelerindeki bulaşık alanlarda feromon tuzaklarla cezbet-öldür yöntemi devreye sokuluyor. Ayrıca zararlının ev, ahır, samanlık, serender, merek ve depo gibi korunaklı alanlara kışlamak amacıyla yöneldiği dönemde bir sonraki yılın popülasyonunun kırılması için kışlak mücadelesi yapılıyor. 2026 yılında 859 bin 329 hanede kışlak mücadelesi gerçekleştirildiği kaydedildi.

Biyolojik mücadelede uluslararası iş birliklerini de güçlendiren Bakanlık, parazitoit üretimi ve salımına ilişkin tecrübelerini Gürcistan ve Azerbaycan ile paylaşıyor. Bu kapsamda Türkiye'de üretilen 20 bin samuray arısı Azerbaycan'a gönderildi. Ülkedeki ilk parazitoit salımı 7 Temmuz tarihinde TAGEM'e bağlı Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü personelinin teknik desteğiyle hayata geçirildi. Türkiye'nin geliştirdiği entegre mücadele modelinin bölge ülkeleri tarafından yakından takip edildiği ifade edildi.

Samuray arılarının etkinlikleri ve rekolte kayıpları yıllık olarak incelenmeye devam ederken, 2026 yılı itibarıyla iki yeni bilimsel proje başlatıldı. "Kahverengi Kokarcanın Fındıkta Verim ve Kalite Kayıplarının Ekonomik Analizi ve Kimyasal Mücadele Optimizasyonu Projesi" ile ekonomik zarar eşiği ve optimum kimyasal mücadele zamanı belirlenecek. "Kahverengi Kokarcanın Farklı Konukçularındaki Zarar Potansiyelinin, Popülasyon Dinamiklerinin ve Kritik Mücadele Dönemlerinin Belirlenmesi Projesi" ile de farklı konukçulardaki zarar durumu tespit edilerek elde edilen veriler tahmin-uyarı sistemlerine entegre edilecek.

Kahverengi Kokarca ile Ülkesel Entegre Mücadele Yönetimi Projesi çerçevesinde üreticilere de eğitim veriliyor. Zararlının kışlak döneminde etkin şekilde kontrol altına alınması, biyolojisi, kışlak alanlarının tespiti, mekanik mücadele yöntemleri ve koruyucu tedbirler hakkında üreticiler bilgilendiriliyor. Biyolojik mücadeleyi yaygınlaştırmak ve toplumsal farkındalığı artırmak amacıyla hazırlanan broşürler vatandaşlara dağıtılarak sürdürülebilir yöntemlerin teşvik edilmesi hedefleniyor.