Kalkınma Yolu projesi yeni şehirlerin kurulmasını sağlayacak

Ankara'da gerçekleştirilen Türkiye-Irak İş İnsanları Yuvarlak Masa Toplantısı, her iki ülkenin iş dünyasını ve basını bir araya getirdi. Toplantıda söz alan Ticaret Bakanı Ömer Bolat, başkentler arasındaki ekonomik iş birliğini daha üst seviyelere taşıyacak yeni eylem planını kamuoyuna açıkladı.

Toplantıda konuşan Irak Ticaret Bakanı Mustafa Nezar el-Ani, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin son yıllarda oldukça arttığını belirterek, ticaretin sadece gıda ile sınırlı kalmayıp tarım, sanayi, enerji ve hizmet alanlarında da gelişmesini hedeflediklerini söyledi. Irak Başbakanı Ali el-Zeydi'nin talimatıyla yatırım alanlarının genişletilmesi için gereken şartların oluşturulacağını vurgulayan Ani, yatırımcıların ülkeye girişleri ve ticari prosedürlerinin kolaylaştırılması için çalışmaların yapıldığını kaydetti.

Bakan Bolat, Türkiye ile Irak arasındaki ticaret hacminin halihazırda 17 milyar dolar düzeyinde bulunduğunu, Kovid-19 sonrasındaki dönemde ve yüksek enerji fiyatlarının etkisiyle bu rakamın 24 milyar dolara kadar çıktığını belirtti. Türkiye'nin dış ticaretinde beşinci büyük ortak konumundaki Irak ile ticaret hacmini, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali el-Zeydi'nin liderliğinde orta vadede 30 milyar dolara çıkarmakta kararlı olduklarını vurgulayan Bolat, iki ülke arasındaki Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması ile Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşması'nın iç onay süreçlerinin en kısa sürede tamamlanmasını temenni ettiklerini dile getirdi.

İbrahim Halil Gümrük Kapısı'nın Irak hükümetince devreye sokulan ASYCUDA sistemine entegre edilmesinin önemine değinen Bolat, bu adımın belirsizliği ortadan kaldırarak ticareti hızlandıracağını ifade etti. Ayrıca Irak'ın TIR Sözleşmesi'ni uygulamaya başlamasının da ticareti kolaylaştıracağını belirterek her türlü iş birliğine hazır olduklarını kaydetti.

Suudi Arabistan ile hayata geçirilen transit vize rejimine de değinen Bolat, 15 Nisan 2026'dan bu yana Türkiye'den Irak'a, oradan da Suudi Arabistan, Kuveyt ve tüm Körfez'e transit ticaret kanallarının açıldığını bildirdi. Kalkınma Yolu Projesi'nin yalnızca bir ulaştırma girişimi olmadığını vurgulayan Bakan Bolat, projenin yeni lojistik merkezleri ile yeni şehirlerin kurulmasını kapsayan büyük bir kalkınma hamlesi niteliği taşıdığını ve yaklaşık 22 milyar dolarlık hacmiyle müteahhitlik çalışmalarını hızlandıracağını kaydetti. Iraklı Bakan Ani de Kalkınma Yolu'nun iki ülke ve halkları için ticari ve ekonomik öneme sahip stratejik bir proje olduğunu, ticaret hacminin artmasına ön ayak olacağını ifade etti.

İş dünyasının gümrüklerdeki uzun beklemeler ve çifte vergilendirme gibi sorunların giderilmesine yönelik beklentilerini bildiklerini aktaran Bolat, bu konuların yeni hükümetin gündeminde yer aldığını ve önümüzdeki aydan itibaren çözüm yönünde olumlu işaretler alındığını belirtti. Irak'ta gerçekleştirilen kamu alımları ve ihalelerde Türk ürünlerine öncelik verilmesi gerektiğine işaret eden Bolat, Türkiye'nin bu yıl 282 milyar dolara ulaşacak mal ihracatının yüzde 94'ünün sanayi ürünlerinden oluştuğunu, bu hacmin de yüzde 55-60'lık kısmının Avrupa Birliği ve Kuzey Amerika'ya yapıldığını hatırlattı. Türkiye ile AB arasındaki 30 yıllık Gümrük Birliği entegrasyonu ve Avrupa Komisyonu'nun kabul ettiği 'Made in EU' konseptine Türkiye'nin de dahil olduğunu belirten Bolat, aranan ürün şartları arasında Türkiye'nin de yer almasını beklediklerini ifade etti.

Körfez bölgesinde son beş ayda yaşanan olaylar ve gerginliklerin ulaştırma ile lojistik altyapısının hayati önemini bir kez daha gösterdiğini belirten Bolat, uzun kara sınırına sahip Türkiye ile Irak'ın Hürmüz Boğazı'ndaki sıkıntılı süreçlerden etkilenmemek adına gümrük geçişleri, kara ve demir yolu koridorlarını geliştirmesi, enerji hatlarını artırması ve TIR karneleriyle ulaşımı kolaylaştırması gerektiğini sözlerine ekledi.