Kastamonu'da kestane balı hasadı başladı: Beklenti 100 ton

Kastamonu'nun coğrafi işaret tescilli ürünü olan kestane balında yeni hasat dönemi başladı. Geçmiş yıllarda 500 ton civarında rekolte elde edilen kestane balından, gal arısı zararlısı ve iklim değişikliğinin yol açtığı olumsuzluklar sebebiyle bu yıl yaklaşık 100 tonluk bir verim bekleniyor.

Kastamonu'nun Karadeniz'e kıyısı bulunan Doğanyurt, Abana, Bozkurt, Çatalzeytin, Cide ve İnebolu ilçelerinde üretimi yapılan coğrafi işaretli kestane balı için arıcılar sağım mesaisine başladı. Düzenli tüketildiğinde birçok rahatsızlığa iyi geldiği bilimsel olarak kanıtlanan ürünü yıl boyunca üretmek için büyük emek sarf eden arıcılar, kovanlardaki petekleri sağmaya başladı. Kastamonu, yaklaşık 85 bin koloni ve 750 civarındaki arıcısıyla Türkiye'nin önemli kestane balı üretim merkezleri arasında yer alıyor. Kentte yaklaşık 20 bin hektarlık alanda kestane ağaçları bulunuyor.

Üreticiler, 2021 yılından bu yana Kastamonu'da görülen gal arısı zararlısı ve iklimsel etkenler dolayısıyla kestane ağaçlarındaki çiçek veriminin azaldığını ve buna bağlı olarak rekoltenin düştüğünü belirtti. Bazı bölgelerde ağaçların yeniden verimli çiçek açmasının kestane balı üretimini yükselttiğini söyleyen çiftçiler, önümüzdeki yıllarda rekoltenin artmasını umut ettiklerini dile getirdi.

Kastamonu'nun Bozkurt ilçesinde kestane balı üretimi yapan Muzaffer Demir, önceki yıllara kıyasla bu yıl verimin biraz yükseldiğini belirterek, "2026 yılı kestane balı alımımız başlamıştır. Gal arısı ve dal kanseri hastalıkları nedeniyle hasat biraz düşüktü. Ama 4-5 senedir düşüklük vardı. Şimdi ise bu düşüklük bitti, arılarımız düzelmeye başladı. Kestane çiçekleri bu sene gayet düzeldi. Bu sene biraz az da olsa verim önümüzdeki yıllarda daha fazla olacağı kesindir. İnşallah daha fazla kestane balı üreteceğiz" dedi.

Kastamonu kestane balının 2018 yılında coğrafi işaretle tescillendiğini hatırlatan Kastamonu Arı Yetiştiricileri Birliği Başkanı Cem Başar ise, "Bu coğrafi işareti uzun yılların çalışması sonucunda aldık. İlimizin en büyük üretim alanlarından biri kestane balı. Ama maalesef 2021 yılında ilimizi saran gal arası zararlısıyla beraber ormanlardaki kestaneler büyük zarar gördü. Şu anda da çiçeklenme yetersiz. Bunun üzerine iklim değişikliğinin etkileri, yağmurdaki yağış düzensizliği de etkilenince 2021 yılından sonra 500 tonlarda olan kestane balı üretimimiz sürekli olarak düşüş gösterdi. 2026 yılına geldiğimizde de bu sene yine düşük bir sezon geçirdik. 2026 yılında 100 ton kadar bir kestane balı üretimi olduğunu düşünüyoruz" ifadelerini kullandı.

Kastamonu'da 750 arıcının kestane balı üretimi gerçekleştirdiğini dile getiren Başar, "Özellikle son 3-4 senedir gal arısı başta olduğu zararla beraber iklim değişikliği de etkilenince üreticilerimiz artık zor duruma düşmekte. Kovan başı 10-15 kilogram olan üretimlerimiz yaklaşık 3 kilograma kadar düştü. Bu sene de beklentimiz 2-2,5 kilo bandında. Bazı bazı bölgelerimizde hiç bal olmadı. Üreticilerimiz zorlu bir sezon geçirdi" şeklinde konuştu.

Kestane balının oldukça şifalı bir tür olduğuna dikkat çeken Başar, "Özellikle apiterapide kullanılan bir bal, ülkemizde çok talep görüyor. Bölgede ürettiğimiz kestane balı yoğun rağbet görmekte. Üretilen ürünlerin tamamına yakını üreticiler tarafından perakende olarak satılmakta. Bu sene kestane balında belirlediğimiz kilogram fiyatı 3 bin 500 lira. Vatandaşlarımız dilediği fiyattan kendileri satabilir ama birlik olarak önerdiğimiz fiyat 3 bin 500 liradır. Koloni başına yaklaşık olarak ürettiğimiz bal, 2-2,5 kilogram civarındadır. 3 bin 500 lira çok yüksek bir bedel gibi görünse de toplam üretimimiz kovan başı 2 kilogramlarda kaldığı zaman maliyetini de kurtarabilecek bir seviyede değil" dedi.

Diğer yandan, Kastamonu Orman Bölge Müdürlüğü laboratuvarında çoğaltılan 'Torymus Sinensis' böceği, kestane ağaçlarının yoğun olarak yer aldığı ormanlık sahalara salınmaya devam ediyor. Gal arılarının yumurtalarıyla beslenen bu böcekler sayesinde ağaçların kurumasının ve yüzde 80 civarında meyve kaybına yol açan gal arılarının miktarının azaltılması amaçlanıyor.