Kazakistan'da 70 yıl sonra kaplanlar bozkırlara geri döndü

Kazakistan, 70 yılı aşkın bir süredir yok olan kaplanları geri kazandırmak amacıyla ilk dişi Amur kaplanını doğaya saldı. "Ümit" adı verilen kaplan, Almatı bölgesindeki İle-Balhaş Devlet Doğa Rezervi'nde düzenlenen bir törenle bozkıra salındı. Törene Kazakistan Çevre ve Doğal Kaynaklar Bakanı Yerlan Nısanbayev ve Rusya Adalet Bakanı ve Amur Kaplanı Merkezi Denetleme Kurulu Başkanı Konstantin Çuyçenko'nun yanı sıra bilim insanları ve doğa koruma kuruluşları temsilcileri katıldı.

Bakan Nısanbayev, kaplanların tarihi yaşam alanlarına dönüşünün, Kazakistan, Rusya ve uluslararası ortakların uzun süredir süren işbirliğinin bir sonucu olduğunu belirtti. Kaplanların Kazakistan'dan yok olmasının üzerinden 70 yılı aşkın bir zaman geçtiğini hatırlatan Nısanbayev, "Bu, devletimizin, Rus meslektaşlarımızın ve uluslararası ortaklarımızın yıllarca süren çalışmalarının sonucudur.

Kaplanların izlenmesi ve sürdürülebilir bir popülasyon oluşturulması için büyük bir çaba gerekecek," dedi. Ümit, doğaya salınmadan önce kapsamlı veteriner kontrollerinden geçerek sağlığı, davranışları, avlanma becerileri ve insanlara karşı tepkisi değerlendirildi. Doğaya salınmadan önce, Ümit'e hareketlerinin takibi için GPS/GSM uydu takip tasması takıldı.

Kaplan, uydu sistemi, fotokapanlar ve diğer modern izleme yöntemleriyle 24 saat boyunca uzmanlar tarafından izlenecek. Ümit, Mayıs 2026'da Rusya'nın desteğiyle Kazakistan'a getirilen dört Amur kaplanından biri.

İkisi yetişkin, ikisi yavru olmak üzere ülkeye getirilen diğer erkek kaplan ile iki yavru kaplan, özel adaptasyon alanlarında uzmanların gözetiminde gelişim ve davranış süreçlerini sürdürüyor; veteriner ve davranış testlerinin tamamlanmasının ardından doğal yaşama bırakılıp bırakılmayacaklarına karar verilecek. Ümit’in salındığı İle Nehri Vadisi ve Güney Balhaş bölgesi, tarih boyunca Turan kaplanlarının doğal yaşam alanı olarak biliniyordu.

Ancak, 20. yüzyılın ortalarında doğal yaşam alanlarının tahrip edilmesi, av hayvanlarının azalması ve kaçak avcılık nedeniyle, Turan kaplanları Kazakistan'da yok oldu.

Bilim insanları, yapılan genetik araştırmaların Turan kaplanı ile Amur kaplanının genetik olarak neredeyse aynı olduğunu ortaya koyduğunu belirtiyor; bu nedenle Amur kaplanı, Orta Asya'daki kaplan popülasyonunun yeniden oluşturulması için en uygun kaynak olarak kabul ediliyor.