Kazakistan'daki Köbeytuz gölü, yazın pembeye dönüşüyor

Kazakistan'ın bozkır alanında bulunan Köbeytuz Gölü, yaz aylarında suyun renginin pembeye dönmesiyle öne çıkıyor. Başkent Astana'ya yaklaşık 160 kilometre mesafede yer alan bu göl, yalnızca sıcaklık ve kuraklığın belirli seviyelere ulaştığı yaz dönemlerinde bu özelliği kazanıyor. Gölün pembeliği, Dunaliella salina adlı mikroalgın tarafından üretilen karotenoid pigmentlerinden kaynaklanıyor. Kazakçada "tuzlu göl" anlamına gelen Köbeytuz, yüzyıllardır yüksek mineral yoğunluğu ile bilinmektedir. Tarihi haritalarda da önemli bir konumda gösterilen bu göl, adını doğal yapısının belirgin özelliğinden alıyor. Tuzluluk oranı bazı dönemlerde Ölü Deniz ile kıyaslanacak seviyelere ulaşıyor ve bu nedenle gölde balık yaşamıyor. Beyaz tuz kristalleriyle kaplı kıyıları ve mineral zenginliği, Köbeytuz'u Kazakistan'ın en sıra dışı doğal alanlarından biri haline getiriyor.

Köbeytuz, Kovid-19 pandemisi sırasında sosyal medya paylaşımları sayesinde büyük bir ilgi gördü. Her yıl binlerce insan, diz seviyesini aşmayan sığ göl suyunda pembe su ve tuz kristalleri üzerinde fotoğraf çektirmek için burayı ziyaret ediyor. Ancak artan ziyaretçi sayısı, çevresel sorunları da beraberinde getiriyor. Bazı ziyaretçilerin gölden tuz ve çamur toplaması, kıyı bölgelerinde araç kullanması ve çevreye çöp bırakması, gölün hassas ekosisteminde tahribata yol açtı. Bu sorunlar üzerine, Köbeytuz'un korunması için talepler artmaya başladı.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, bu ay verdiği talimatla Köbeytuz Gölü'nün Buyratau Devlet Milli Tabiat Parkı sınırlarına dahil edilmesini ve "özel koruma altındaki doğal alan" statüsüne kavuşturulmasını kararlaştırdı. Akmola Valiliği, koruma çalışmaları kapsamında göl çevresine seyir terasları ve otopark inşa edileceğini, ziyaretçilerin hassas kıyı bölgelerine girişinin sınırlandırılacağını açıkladı. Ayrıca, bölge girişlerinde 24 saat kontrol noktaları oluşturulacak ve polis ile ilgili kamu kurumları ortak denetim yapacak.

Köbeytuz'u ziyaret eden Astana sakini Asel Abdrahmanova, çocuklarıyla birlikte bu yaz gölü ilk kez ziyaret etme fırsatı bulduğunu söyledi. Abdrahmanova, bozkırın ortasında böyle bir doğa harikasıyla karşılaşmanın heyecan verici olduğunu dile getirirken, "Beni en çok etkileyen pembe sudan ziyade güneş ışığında parlayan tuz kristalleri oldu. Sanki bıçakla kesilmiş gibi düzgün şekilli tuz parçaları gölün üzerinde yürürken eşsiz bir görüntü oluşturuyordu. Çocuklarımla harika fotoğraflar çektirdik ve unutulmaz anılar biriktirdik," ifadelerini kullandı.

Akmola Bölgesi Doğal Kaynaklar ve Doğa Kullanımını Düzenleme İdaresi tarafından yapılan hidrokimyasal analizlerde, göl suyunda amonyum azotu, amonyak, klorür, arsenik ve sülfat gibi bazı maddelerin sınır değerlerinin üzerinde olduğu belirlendi. Bu nedenle yetkililer, gölde yüzmenin sağlık açısından risk oluşturabileceği uyarısında bulundu. Ayrıca, gölden tuz toplanmasının doğal yapıyı olumsuz etkilediği vurgulandı. Son dönemde sosyal medyada göl çevresindeki çöplerin görüntüleri paylaşılınca, koruma tedbirlerinin önemi tekrar gündeme geldi. Çevre uzmanları, Köbeytuz'un eşsiz ekosisteminin gelecek nesillere aktarılabilmesi için, ziyaretçi sayısının kontrollü bir şekilde yönetilmesi, çevre kurallarının titizlikle uygulanması ve doğal alan üzerindeki insan baskısının en aza indirilmesi gerektiğini belirtiyor.