Kentsel dönüşümde yeni Düzenleme: Yıkım koşulları değişti

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından "Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelik"te yapılan değişiklikler, 12 Ağustos 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlandı. Yeni düzenlemeyle yönetmeliğe "Yüksek Yapıların Yıkımına İlişkin Özel Kurallar" başlığı eklenirken, bina yüksekliği 21,50 metreden veya yapı yüksekliği 30,50 metreden fazla olan binalar "yüksek yapı" olarak tanımlandı. Sektörün yeni düzenlemelere uyum sağlayabilmesi amacıyla yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren 1 yıllık geçiş süresi tanındı.

Yeni düzenlemeyle, yüksek yapıların patlayıcı kullanılarak yıkımında sıkı standartlar getirildi. Patlayıcı kullanılarak gerçekleştirilecek yıkımlarda, yapının yıkılma davranışı ile patlatmanın çevrede bulunan yapılar ve altyapı tesisleri üzerindeki etkilerinin önceden hesaplanması zorunlu tutuldu. Yıkım senaryoları ve çevresel etkiler teknik hesap ve modellemelerle raporlanarak ilgili idareye sunulacak ve uygun bulunması halinde yıkım ruhsatı düzenlenecek. Yıkım öncesinde meteorolojik şartlar detaylı bir şekilde değerlendirilecek. Yıkım anı, olası risklerin takip edilmesi ve sürecin izlenmesi amacıyla yüksek hızlı kameralar ve ölçüm sistemleriyle kayıt altına alınacak.

Yıkım sürecinde görev alacak personel için de belirli şartlar getirildi. Patlayıcılarla yıkımdan sorumlu mühendislerin uzmanlık belgelerini sunmaları gerekecek. Ayrıca, ateşleyicinin (B) sınıfı yeterlik belgesine sahip olması zorunlu kılındı. Çalışmalar alanında uzman kişiler tarafından yürütülecek.

Düzenleme ile birlikte binaların yıkımında fenni mesuliyet kuralları netleştirildi ve fenni mesul görevlendirilmesini gerektiren bina yüksekliği sınırı 21,50 metreden 18,50 metreye düşürüldü. Ayrıca yapının bulunduğu alanın özellikleri ile çevresel riskler dikkate alınarak 18,50 metrenin altındaki yapılarda da ilgili idare tarafından fenni mesul görevlendirilmesi istenebilecek. Yıkım ruhsatının geçerlilik süresinin; risk durumu veya mücbir sebeplerin varlığı halinde ilgili idarenin uygun görmesi şartıyla 3 aya kadar uzatılabilmesine imkan sağlandı.

Bina bitişik nizamdaysa, yapısal düzensizlik taşıyorsa veya sağlık, eğitim, kültür ya da tabiat varlıklarına yakınsa, yükseklik şartına bakılmaksızın inşaat mühendisinin sorumluluğu istenecek. Ayrıca, çevre ve iş sağlığı güvenliğini artırmayı hedefleyen yönetmelik, yıkım sahasındaki önlemleri de sıkılaştırdı.

Yüksek yapı yıkımlarının yapıldığı şantiyelerin çevresi, yapı özellikleri ve çevresel riskler dikkate alınarak perdeleme sistemleri, örtülü yol ve koruma fanı ile tamamen korunacak. Kurulacak iskele ve çalışma kuleleri, yönetmelik standartlarına tam uyum gösterecek. Yıkım sırasında toz, titreşim ve gürültü seviyelerinin yasal mevzuat çerçevesinde aşılmaması sağlanacak.