Kıbrıs'tan Avrupa'ya doğalgaz akışı 2028'de başlayacak

Kıbrıs Enerji Bakanı Michalis Damianos, Kıbrıs'ta geliştirilen doğalgazın 2028 baharında Avrupa'ya akmaya başlayabileceğini vurguladı. Bu durum, Avrupa'nın enerji bağımsızlığını artıracak ve fiyatların istikrar kazanmasına yardımcı olacak. Damianos, Yunanistan ile Kıbrıs'ın elektrik bağlantısındaki son gelişmelere ve Fransız şirket Meridiam'ın projeye katılımına da değindi.

Kıbrıs'ı çevreleyen deniz sahasındaki doğal gaz, Avrupa'nın enerji ihtiyaçlarını karşılamak için 2028 Mart'ında devreye girebilir. Damianos, doğu Akdeniz'in, Rusya'nın Ukrayna'daki savaşı ve Orta Doğu'daki belirsizlikler nedeniyle Avrupa ülkeleri için yeni enerji kaynakları aradığı bir dönemde alternatif bir enerji kaynağı haline geldiğini belirtti.

Son olarak, Fransız TotalEnergies ve İtalyan Eni'nin, Kıbrıs'ın güney kıyısındaki "Cronos" doğalgaz sahasının geliştirilmesi için geçen ay nihai yatırım kararını aldığını açıkladı. Bu proje, doğu Akdeniz'deki gazın Avrupa pazarına ulaşmasını sağlayacak ilk girişim olacak.

Damianos, "Bu durum şu an Avrupa için çok önemli, çünkü Ukrayna'daki savaş ve Orta Doğu'daki durum nedeniyle Kıbrıs alternatif bir doğalgaz kaynağı olacak," dedi. Eni-TotalEnergies konsorsiyumunun takvimine göre, "Cronos" sahasından Mısır'ın büyük "Zohr" doğalgaz sahasındaki mevcut altyapıya 105 kilometrelik bir boru hattı inşaatı bu yıl başlayacak ve 18 ay sürecek.

Tamamlandıktan sonra, gaz Mısır'ın kuzey kıyısındaki Damietta'daki işleme tesisine taşınacak ve burada Avrupa'ya gönderilmek üzere sıvılaştırılacak.

"Cronos" sahasından Mısır'a gaz gönderimi, mevcut altyapıya yakınlığı nedeniyle yaklaşık 2 milyar dolar (1,73 milyar euro) maliyetle en ekonomik seçenek olarak belirlendi. Anlaşmaya göre, "Cronos" sahasından elde edilecek 3 trilyon fit küp (84,9 milyar metreküp) gazın tamamı Avrupa'ya gidecek, ancak bu miktarın yaklaşık beşte birinin Mısır'ın iç enerji ihtiyaçları için kullanılmasına izin veren bir madde de bulunuyor.

Damianos, "Bu nispeten küçük bir rezerv. Ülke olarak kazancımız büyük olmayacak, bu nedenle öneminin parayla değil, üretici olmaya ve ilk doğalgazımızı akıtma sürecine girmemizle ilgili olduğunu düşünüyorum," dedi.

"Cronos", Kıbrıs'ın münhasır ekonomik bölgesinde keşfedilen altı doğalgaz sahasından biridir. "Glafcos" ve "Pegasus" olarak adlandırılan iki saha, tahmini 6,9 trilyon fit küp (195 milyar metreküp) rezerviyle dikkat çekiyor. ExxonMobil ve QatarEnergy, bu sahaları işletmek için lisans almış durumda ve "Glafcos" ve "Pegasus" sahalarından gaz akışının 2033'te başlamasını bekliyorlar. Damianos, ExxonMobil'in Kıbrıs açıklarında keşif faaliyetlerini genişletmeyi planladığını ve hidrokarbon araması için ek bir lisans almayı beklediğini ifade etti.

Kıbrıs açıklarında yaklaşık 15 yıl önce keşfedilen ilk doğalgaz sahası olan "Aphrodite", 5,6 trilyon fit küp (158 milyar metreküp) rezerv tahminine sahiptir. Chevron liderliğindeki konsorsiyumun bu sahayı geliştirme konusundaki nihai yatırım kararının 2027 yazında verilmesi bekleniyor. Chevron ile yapılan anlaşmaya göre, bu sahadan elde edilecek gaz, Mısır'ın iç enerji ihtiyaçlarını karşılamak için doğrudan Mısır'daki tesislere bağlanacak bir boru hattı ile iletilecek.

"Aphrodite" sahasının bir kısmı İsrail sularında bulunuyor ve bu durumun ne kadarının İsrail'e ait olduğuna dair bir hakem kararının gelecek ay verilmesi umuluyor.

Damianos ayrıca, Fransız yatırım şirketi Meridiam'ın, Kıbrıs ile Avrupa'nın elektrik şebekesini bağlayacak olan "Büyük Deniz Bağlantısı" projesinin finansörü olarak devreye girmesini kutladı. Bu iddialı proje, yalnızca Kıbrıs ve İsrail'in enerji izolasyonunu sona erdirmekle kalmayacak, aynı zamanda Avrupa Birliği'nin sürdürdüğü yeni bir enerji ve ticaret yolunun temel yapı taşlarından biri olacak.

Ancak proje, mevcut maliyetinin 2,2 milyar doları (1,91 milyar euro) aşması nedeniyle bürokratik işlemlere takılmış durumda. Avrupa Yatırım Bankası'nın, önümüzdeki aylarda yayınlanması beklenen bir raporu, projenin maliyetine açıklık getirecek.

Bu durum Kıbrıs için önemli, çünkü mevcut anlaşma kapsamında Kıbrıs'taki enerji tüketicileri kablo inşaatının maliyetinin %63'üne kadar karşılamak zorunda kalacak ve bu da elektrik fiyatlarında önemli bir artışa neden olacak.

Damianos, bu yükü hafifletmek için ek özel yatırımlar arandığını ve ek AB fonlaması olasılığının da değerlendirildiğini ifade etti. AB, projeye 658 milyon euro (760 milyon dolar) taahhüt etti.

Damianos, "Bu, Kıbrıs'ın izole durumunu Avrupa şebekesiyle bağladığı için Avrupa için çok önemli bir projedir. Sonrasında İsrail ile de bağlanması planlanıyor," dedi.