Küresel çapta yayılan çocukluk çağı obezitesi alarm veriyor

Dünya Sağlık Örgütü'nün verilerine göre obezite, günümüzde hızla yayılan küresel bir sağlık sorunu haline geldi. Gezegen genelinde 1 milyardan fazla birey bu durumla yaşamını sürdürürken, çocukluk çağı obezitesi 1990 yılından bu yana tam 4 kat artış gösterdi. Sağlıklı ve geleneksel beslenme alışkınlıklarıyla bilinen ülkeler bile bu krizden etkileniyor. Bu durumun en çarpıcı örneği ise Akdeniz diyetinin doğduğu yer olan İtalya olarak dikkat çekiyor.

Akdeniz diyetinin temelini oluşturan sebze, zeytinyağı, baklagiller ve tam tahıllı gıdalarla şekillenen yaşam tarzı neredeyse kaybolma tehlikesiyle karşı karşıya. Uzmanların aktardığına göre halkın yalnızca yüzde 10'u bu beslenme düzenine bağlı kalabiliyor. Özellikle Güney İtalya'daki Campania bölgesinde 8 ila 9 yaş grubundaki çocukların yüzde 40'ından fazlası aşırı kilolu ya da obez kategorisinde yer alıyor. Küreselleşen gıda pazarının etkisiyle taze gıdaların yerini ultra işlenmiş maddeler ve 5 temel unsur alıyor. Pizza, makarna ve patates beslenmede en yüksek oranda tüketilen gıdalar arasında bulunuyor. Geleneksel yemeklerin ve pizzaların üzerine sosis, patates kızartması ve derin yağda kızartılan atıştırmalıkların ilave edilmesi tablonun daha da kötüleşmesine yol açıyor.

Dünyanın pek çok farklı noktasında çocukları obeziteye iten ortak etkenler göze çarpıyor. Birçok toplumda kilolu ve dolgun yanaklı çocuk imajı hâlâ olumlu karşılandığı için anne ve babalar fazla kiloyu tıbbi bir problem olarak değerlendirmiyor. Yetersiz spor tesisleri, eski veya dar yapılardaki okul mimarileri ile ekran karşısında geçirilen uzun süreler, çocukların hareket etmesini engelleyen başlıca unsurlar arasında yer alıyor.

Erken yaşlarda görülen obezite; yutkunma güçlükleri, solunum sıkıntıları ve hareket yeteneğinin kısıtlanması gibi sonuçlar doğuruyor. İleri derece vakalarda ise ergenlik dönemindeki çocuklara GLP-1 iğne tedavileri ya da mide küçültme ameliyatı gibi bariatrik cerrahi yöntemlerin uygulanması zorunlu hâle geliyor; bu durum tablonun acil müdahale gerektirdiğini açıkça ortaya koyuyor.

Çocukluk çağı obezitesiyle başa çıkmak adına ülkeler farklı yöntemler benimsiyor. İtalya, obeziteyi bireysel tercihlerden ibaret bir durum olmaktan çıkararak biyolojik, çevresel ve sosyal unsurların tetiklediği kronik ile ilerleyici bir rahatsızlık olarak yasal düzeyde kabul eden öncü ülkeler arasında yer alıyor. Çocuklar aracılığıyla aileleri bilinçlendirmek amacıyla kapsamlı beslenme atölyeleri organize ediliyor.

Metabolizmayı yenilemek amacıyla çocuklara yönelik oruç taklit eden diyetler denenmeye çalışılsa da, uzmanlar bu tip katı kısıtlamaların ergenlerde anksiyete, anoreksiya ve beden dismorfisi gibi yeme bozukluklarını tetikleyebileceği konusunda uyarıda bulunuyor.