Küresel piyasalarda gözler ABD'nin enflasyon verisine çevrildi

Geçtiğimiz hafta ABD'de açıklanan ADP özel sektör istihdamı, beklentilerin altında kaldı. Tarım dışı istihdamda ise temmuz ayında 23 bin kişilik bir azalma yaşandı. Piyasa beklentisi, tarım dışı istihdamın 85 bin kişi artacağı yönündeydi. Özel sektör istihdamı da 44 bin kişi artarak umulanın altında kaldı. Bu durum, ülkede iş gücü piyasasının ivme kaybettiğine dair endişeleri artırdı.

Beklentilerin altında kalan istihdam verileri, yıl sonuna kadar ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz artışı beklentilerini zayıflattı. Eylül veya Ekim aylarında faiz artışı yapılabileceği ihtimali azalmışken, Aralık toplantısında olası bir faiz artışı ihtimali yüzde 85 olarak fiyatlandı. Analistler, haziran ayında başlayan Dünya Kupası'nın hizmet sektöründe istihdamı desteklediğini, turnuvanın sona ermesinin tarım dışı istihdamdaki düşüşte etkili olabileceğini belirtti.

Ayrıca Orta Doğu'da yeni bir anlaşma sağlanabileceği umudu da piyasalarda etkili oldu. ABD Başkanı Donald Trump, İran ile devam eden müzakerelerin iyi gittiğini ve yakında bir anlaşmanın sağlanabileceğini ifade etti. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise, ABD ile 14 Haziran'da varılan mutabakatın uygulanmasını desteklediklerini açıkladı.

Bu gelişmeler, pay piyasalarında risk iştahını artırırken, gözler gelecek hafta ABD'de açıklanacak enflasyon verilerine çevrildi. Analistler, enflasyonda olası bir yavaşlamanın Fed'in para politikasına ilişkin şahin beklentileri daha da zayıflatabileceği konusunda uyardı. Veri öncesi ve sonrasında piyasalarda oynaklığın artabileceği belirtildi.

Öte yandan Financial Times, Fed Başkanı Kevin Warsh'un enflasyon verilerinin yüksek çıkması durumunda eylül toplantısında politika faizini artırmaya hazır olduğunu kaydetti. Trump, para politikası kararlarının tamamen olmasa da kısmen Warsh'a bağlı olduğunu dile getirdi.

Geçen hafta Fed yetkililerinin açıklamaları da takip edildi. Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari, merkez bankasının faiz oranlarını yavaş yavaş artırması gerektiğini belirterek, "Faiz oranlarında dramatik bir artış çağrısında bulunmuyorum," dedi. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook da enflasyonun yavaşlamaması halinde faiz artırımına hazır olduğu mesajını verdi.

Devam eden bilanço sezonunda şirketlerin finansal sonuçları da piyasaları etkiledi. SpaceX, yılın ikinci çeyreğinde gelirini yıllık bazda yüzde 92 artışla 7,81 milyar dolara taşıdığını açıkladı. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi haftalık bazda yaklaşık 7 baz puan azalarak yüzde 4,65'e düştü. Dolar endeksi ise haftalık bazda yüzde 0,3 düşüşle 99,5 seviyesine geriledi.

Fed'in endişe edilen düzeyde "şahin"leşmeyeceği beklentileri ve Trump'ın bankanın güvenilirliğini tehdit eden açıklamaları varlık fiyatlarında hissedildi. Değerli metallerden altın ve gümüşün onsu son 28 haftanın en iyi performansını gösterdi. Altının ons fiyatı haftalık bazda yüzde 7,4 artarak 4 bin 342 dolara, gümüşün onsu ise yüzde 10,2 yükselişle 63,5 dolara ulaştı.

Ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 7,8 değer kaybıyla 83,55 dolara geriledi. ABD'de pay piyasaları geçen hafta pozitif bir seyir izledi. New York borsasında S&P 500, haftalık bazda yüzde 3,58, Nasdaq endeksi yüzde 5,19 ve Dow Jones endeksi yüzde 2,96 yükseldi.

Kurumsal tarafta, ABD'li teknoloji şirketi Meta, geliştirdiği yapay zeka modelinin test aşamasında bir şirketi hacklediğini bildirdi. Bu gelişme, yapay zeka sistemlerinin denetim altında tutulmasına yönelik endişeleri artırdı. Yazılım şirketi Palantir Technologies, ikinci çeyrek gelirinin yıllık bazda yüzde 93 artarak 1,9 milyar dolara ulaştığını ve yıllık gelir tahminini yukarı yönlü revize ettiğini duyurdu. Veri depolama şirketi Western Digital, bellek teknolojisine yönelik güçlü talep ile 3 aylık dönemde gelirinin yüzde 44 arttığını ve kârının yaklaşık 11 katına çıktığını açıkladı.

Gelecek hafta, salı günü ikinci el konut satışları, çarşamba enflasyon, perşembe Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), haftalık işsizlik maaşı başvuruları, cuma perakende satışlar ve Michigan tüketici güven endeksi verileri takip edilecek. Avrupa borsaları geçen hafta pozitif seyretti. Avro Bölgesi'nde açıklanacak büyüme verileri yatırımcılar tarafından dikkatlice izlenecek. Avrupa'da hızlanan bilanço sezonunda şirket finansallarının olumlu sinyaller vermesi, bölge piyasalarında risk iştahını artırdı.

Bölgede ekonomik aktivitenin hızlandığını gösteren veriler piyasaları destekledi. Avro Bölgesi'nde imalat sanayi PMI, temmuzda son 4,5 yılın en hızlı artışıyla 51,9 puana yükseldi. İngiltere'de ise imalat sanayi PMI, temmuzda son 4 ayın en düşüğüne gerileyerek 51,9 puan oldu. Makroekonomik veriler arasında, Avro Bölgesi'nde Üretici Fiyat Endeksi'nin (ÜFE) haziran ayında bir önceki aya göre yüzde 0,3 gerilemesi, yatırımcıların ileriye dönük enflasyon korkularını yumuşattı. Avro Bölgesi'nde perakende satışlar, haziranda aylık bazda beklentilerin aksine yüzde 0,3 azalırken, yıllık bazda ise yüzde 0,7 arttı.

İngiltere'de bp'nin yılın ikinci çeyreğindeki kârı yıllık bazda yaklaşık yüzde 150 artarak 5,7 milyar dolara ulaştı. Bu artışta Orta Doğu'daki savaş sonrası yaşanan enerji krizi ve artan petrol fiyatları etkili oldu. Bankacılık tarafında ise HSBC'nin vergi öncesi kârı ikinci çeyrekte yıllık bazda yüzde 80 artışla 10,1 milyar dolar oldu.

Avrupa Birliği (AB), Rusya Merkez Bankası’nın dondurulan varlıklarından elde edilen 1,4 milyar avroluk gelirin Ukrayna'ya destek amacıyla kullanılacağını açıkladı. Bu gelişmeler doğrultusunda, geçen hafta İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,33, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 2,41, Almanya'da DAX endeksi yüzde 2,74 ve İtalya'da MIB 30 endeksi yüzde 2,96 yükseldi.

10 Ağustos ile başlayacak haftada çarşamba Almanya'da enflasyon, perşembe İngiltere'de büyüme, sanayi üretimi, Avro Bölgesi'nde sanayi üretimi, cuma günü Avro Bölgesi'nde büyüme verileri açıklanacak. Asya borsalarında ise karışık bir seyir izlendi. Teknoloji şirketlerine yönelik yüksek değerleme endişeleri ve yapay zeka denetimlerine ilişkin soru işaretleri, yarı iletken sektöründe sert düşüşlere yol açtı. Yarı iletken ağırlıklı Güney Kore'deki Kospi endeksi düşüş serisini 7. haftaya taşıdı. Çin'de imalat sanayi PMI 50,9 ile beklentilerin altında kalırken, Japonya'da haziran ayı nihai imalat sanayi PMI verisi 54,5 ile önceki aya göre bir miktar azalsa da güçlü seyrini korudu.

Bu durum, Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) para politikasını ilave sıkılaştırabileceğine yönelik endişeleri artırdı. BoJ, 15-16 Haziran'daki toplantısının tutanaklarını yayımladı. Tutanaklarda üyeler, Orta Doğu'daki durumla ilgili belirsizliklere dikkat çekerken, piyasa duyarlılığının yapay zeka ile ilgili firmaların güçlü performansından dolayı iyileştiği görüşünü paylaştı.

Üyeler, geleceğe yönelik beklentiler konusunda ise Orta Doğu'daki durum gibi faktörlerin etkisiyle ekonomilerin bir süreliğine baskı altında kalmasının beklendiği konusunda hemfikir olduklarını belirtti. Bu gelişmelere ek olarak, Japon yatırımcıların yabancı tahvil alımları 5 ay sonra artış kaydetti. Japon yatırımcılar geçen ay 477,9 milyar yen (yaklaşık 3,2 milyar dolar) düzeyinde net yabancı tahvil alımı yaptı.

Geçen hafta önemli ölçüde değer kaybeden dolar/yen paritesi, bu hafta yüzde 0,2 artışla 157,79 seviyesinde kapandı. Güney Kore'de Kospi endeksi haftalık bazda yüzde 5,10, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,85 değer kaybederken, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,93, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 2,81 değer kazandı.

Gelecek hafta pazartesi Japonya'da dış ticaret dengesi, perşembe Japonya'da ÜFE verileri takip edilecek. Salı günü Japonya'da piyasalar tatil olacak. Yurt içinde ise geçtiğimiz hafta alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da, BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 2,39 yükselerek 13.779,39 puandan kapandı. Dolar/TL ise haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 47,6982'den tamamladı.

Yurt içinde temmuz ayında beklentilerin altında gerçekleşen enflasyon verisinin ardından, yeni haftada gözler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) düzenleyeceği Enflasyon Raporu bilgilendirme toplantısına çevrildi. TÜFE, temmuzda aylık bazda yüzde 1,78, Yİ-ÜFE ise yüzde 1,52 artış gösterdi. Yıllık enflasyon, tüketici fiyatlarında yüzde 31,75, yurt içi üretici fiyatlarında ise yüzde 27,83 olarak kaydedildi.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, temmuz itibarıyla yıllık ihracatın 278,6 milyar dolarla bugüne kadarki en yüksek seviyeye ulaştığını ve temmuz ayı ihracatının ise 25,6 milyar dolarla en yüksek temmuz ayı ihracatı olduğunu bildirdi. Gelecek hafta yurt içinde pazartesi sanayi üretimi, perşembe Enflasyon Raporu, ödemeler dengesi, konut satışları, cuma TCMB piyasa katılımcıları anketi verileri takip edilecek.