9 Ağustos 2026 PazarUSD47,74EUR55,25
Gündem Nabzı

Kurtuluş Savaşı'nın unutulan öğretmeni Şekibe Galatalı

Şekibe Galatalı, Kurtuluş Savaşı döneminde önemli görevler üstlenmiş bir öğretmendi.

Haber Merkeziİlk yayın:

Ancak, bu ismin çoğu kişi için pek bir anlam ifade etmediği söylenebilir. Şekibe Hanım, İlhan Selçuk'un "Yüzbaşı Selâhattin’in Romanı" adlı eserinde de anılmaktadır. Bu eserde, İstanbul'a varan bir karakterin, Bursa Kız Muallim Mektebi müdürü olan Şekibe Hanım'dan bahsettiği görülmektedir. Şekibe Ali olarak bilinen bu kişi, soyadı kanunundan sonra "Ögel" ve evliliği sonrası da "Galatalı" soyadını almıştır. Bursa'da Kuvayi Milliye için yaptığı çalışmalarla Kurtuluş Savaşı'nın görünmez kahramanlarından biri haline gelmiştir.

Şekibe Ali'nin babası, 1880'lerin sonunda İstanbul'a gelen aslen Fransız bir kişiydi. Müslümanlığı seçerek "Ali" adını aldı ve Adana-Mersin demiryolu işletmesinde çalıştı. Adana’nın seçkin ailelerinden birinin kızı Fatma Hanım ile evlenerek dört çocuk sahibi oldu. Şekibe Ali, 1890 yılında dünyaya geldi.

Eğitim hayatına Aksaray’daki Kız (İnas) Sanayi Okulu, ardından İnas Rüştiyesi ve Kız Öğretmen Okulu (Darülmuallimat) ile devam etti. İlk olarak Süleymaniye ve Cihangir’de kız rüştiyelerinde öğretmenlik yaptı. 24 Ekim 1914’te Osmanlı Devleti'nde bir eğitim hamlesi ile açılan İnâs Darülfünunu'na kayıt yaptırarak, buraya kayıt yaptıran ilk öğrenci oldu. Üç yılın ardından bu okulu birincilikle bitirerek diploma alan ilk kız öğrenci unvanını kazandı.

II. Meşrutiyet döneminde Osmanlı kadınları daha fazla hak ve özgürlük talep etmeye başladılar. Şekibe Ali, 1914 yılında ablası Adile ile birlikte ilk kadın dergilerinden biri olan “Seyyale”yi çıkardı. Bu dergi sadece bir sayı yayımlandı ve “kadın” ile “eğitim” konularına odaklandı. Şekibe Ali, dergide “Vatan Elemleri” adlı şiiriyle katkı sağladı.

1917 yılında Balıkesir, 1918 yılında ise Bursa Kız Öğretmen Okulu müdürlüğünü üstlendi. Mustafa Kemal Paşa'nın 27 Aralık 1919'da Ankara'ya ulaşmasının ardından, Şekibe Ali de ona destek vermeye başladı. Bursa'da öğretmenleri, öğrencileri ve velileri organize ederek propaganda ve istihbarat çalışmaları yürüttü. Bahriye adlı bir öğretmen de kendisine yardım etti. 1952'de Genelkurmay Başkanlığı tarafından yayımlanan Türk Kahramanlığı adlı kitapta, Şekibe Ali ve Bahriye isimli iki Türk kadınından övgüyle bahsedilir. Bu kitapta, genç Türk anneleri ve öğretmenlerinin vatan sevgisiyle istihbarat teşkilatı kurarak, düşmanlıkları daha doğmadan imha etmeleri gerektiği vurgulanır.

Şekibe Ali’nin çalışmaları, İstanbul’daki Damat Ferit Paşa hükümetinin kulağına gidince görevden alındı. Şekibe Ali’nin ablası Adile Hanım, Yüzbaşı Necati ile evliydi. Yüzbaşı Necati, Mustafa Kemal Paşa ile birçok cephede birlikte bulunmuş birisiydi. Zübeyde Hanım ile de yakın bir ilişkisi vardı. Şekibe Ali, İstanbul'da ablasıyla birlikte Zübeyde Hanım’ı sık sık ziyaret ederdi.

Kurtuluş Savaşı’ndan sonra Şekibe Ali, Kandilli Kız Orta Mektebi’nde öğretmenlik yaptı ve toplamda 40 yıl boyunca eğitim alanında çalıştı. Emeklilik günlerinde, Kadıköy Vapuru’nda Şevket Bey ile karşılaştı. İkili gençlik dönemlerinde birbirlerini sevmiş, ancak aileleri buna onay vermemişti. 40 yıl sonra yeniden bir araya gelen çift, sade bir nikah ile evlendi ve İstanbul Göztepe’de yaşamaya başladılar. Şekibe Ali, Türkiye’deki ilk kadın mezunu olarak Türk kızlarına örnek olmuştur. Kurtuluş Savaşı sırasında da Bursa’da toplumun örgütlenmesine katkıda bulunarak bağımsızlık mücadelesinin önemli figürlerinden biri olmuştur.

Kaynak: Cumhuriyet

#eğitim — Bu Konuda Son Gelişmeler→ Tümü

Aynı Saatlerde Yayınlananlar→ Tüm arşiv

İlgili Haberler