Lindsay Clancy davası doğum sonrası psikozu gündeme taşıdı

Uyarı: Bu haber rahatsız edici ayrıntılar ve intihar girişimine ilişkin tartışmalar içeriyor. Lindsay Clancy, üç çocuğunu öldürmesinden bir ay önce annesine ve eşine "çocuklara zarar verme düşünceleri" olduğunu bildirmişti. Clancy'nin annesi Paula Musgrove, bu hafta ABD'deki mahkemede verdiği ifadede, Lindsay'in o dönemde "Bu ben değilim, daha önce hiç böyle olmadım" dediğini aktardı.

Clancy, çocuklarını öldürdüğünü kabul ediyor fakat bunun planlı bir cinayet olmadığını savunuyor. Savunma, Clancy'nin çocuklarını öldürdüğü sırada doğum sonrası psikoz yaşadığını öne sürüyor. Üçüncü çocuğunun doğumundan sonra başlayan halüsinasyonlar ve sanrılar, belirtiler arasında yer alıyor.

Klinik ve adli psikolog Paul Zeizel, 19 Ağustos'ta mahkemede verdiği ifadede, "Davranışlarını hukuk kurallarına uygun hâle getirebilecek durumda değildi ve eyleminin yanlış olduğunu kavrayamıyordu" dedi. Savcılar ise Clancy'nin çocukları Cora (5), Dawson (3) ve sekiz aylık Callan'ı kasten öldürmek için hesaplanmış bir karar verdiğini iddia etti.

Doğum sonrası psikoz, tıbbi açıdan acil durum kabul edilen nadir bir rahatsızlık. Hastalar mani, depresyon ya da ikisinin karışımını yaşayabiliyor. Ayrıca, gerçekte var olmayan sesleri duymak gibi psikotik belirtiler de görülebiliyor.

Nadir ve ağır vakalarda kişiler kendilerine ya da başkalarına zarar verebiliyor. BBC'ye konuşan uzmanlara göre doğum sonrası psikoz, bir kadının doğumdan sonra yaşayabileceği en ciddi hastalıklardan biri. Ancak psikiyatri alanının başvuru kaynaklarında ayrı bir sınıflandırmaya sahip değil.

Clancy davası bir aylık dönüm noktasına yaklaşırken bu rahatsızlık daha fazla ilgi görmeye başladı. Kadınların doğum sonrasında yaşayabileceği ruh sağlığı komplikasyonları hakkında tartışma açtı. DOĞUM SONRASI PSİKOZ NEDİR?

BBC'ye konuşan Case Western Reserve Üniversitesi'nden adli psikiyatri profesörü Susan Hatters-Friedman, doğum sonrası psikozun çoğu zaman sinirlilik, ruh hâli değişimleri, uykusuzluk ve tıp uzmanlarının deliryuma benzer durumlar olarak tanımladığı belirtilerle ortaya çıktığını belirtti. Hatters-Friedman, "Psikoz genel olarak kişinin gerçeklikle bağının kopması anlamına gelir.

Bu genellikle olmayan şeyleri duymak ya da görmek gibi halüsinasyonlar ve kişinin kültürüyle uyumlu olmayan, sabit fikir şeklinde yanlış inançlar olan sanrıları içerir" dedi. Meghan Cliffel, ikinci kızı doğduktan sekiz ay sonra gerçeklikle bağını kaybetti.

2015 yılında bir Cuma günü New York'taki mesaisini yeni tamamladıktan sonra insanların onu takip ettiğine inanmaya başladı. Bir tarikata katılması için seçildiğini düşünmeye ve eşi dahil herkesin kendisine ve iki kızına karşı olduğunu hissetmeye başladı.

Yaklaşık 24 saat sonra sedyeye kelepçelenerek bir psikiyatri hastanesine götürüldü ve burada doğum sonrası psikoz tedavisi görmek üzere 12 gün kaldı. Hatters-Friedman, Cliffel'in yaşadığı psikiyatrik belirtilerin çok hızlı bir şekilde ortaya çıkabileceğini belirtti. Uzmanlar, doğum sonrası psikozun tıbbi acil durum olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Bir kişi tamamen iyi durumdayken aniden gerçeklikle bağını kaybedebiliyor. Eski eşi Patrick Clancy, Lindsay Clancy'nin çocuklarını öldürdüğü gün onlarla dışarıda oynayıp kardan adam yaptığını belirtti. Mahkemede verdiği ifadede, "En iyi günlerinden birini yaşıyordu" dedi.

Patrick Clancy, Lindsay'in daha önce kendisine intihar etme ya da çocuklara zarar verme düşüncelerinden bahsettiğini, fakat o gün her şeyin daha iyi göründüğünü aktardı. 2023 yılının ocak akşamı beş kişilik aile için yemek almaya çıkan Patrick Clancy geri döndüğünde çocuklarını ölü, Lindsay Clancy'yi ise intihar girişimi sonucu yaralanmış halde buldu.

Uzmanlar, bu durumu doğum sonrası psikozda görülebilen ani değişim ya da belirtilerin şiddetlenip hafiflemesi etkisi olarak değerlendiriyor. Virginia Üniversitesi'nde üreme psikiyatrisi uzmanı Jennifer Payne, "Bir kadın bir dakika önce tamamen iyi görünebilir, kısa süre sonra ise çok ağır hasta olabilir" dedi.

Uzmanlar, doğum sonrası psikozun kesin nedeninin tam olarak anlaşılamadığını belirtiyor. Doğum sonrasında yaşanan hormonal değişiklikler ve stresle ilişkili olabileceği düşünülüyor. Ayrıca geçmişte ruh sağlığı sorunları yaşamış kişilerde doğum sonrası dönemde bu hastalığın gelişmesi arasında bir bağlantı olduğu görülüyor.

HASTALIK, RUH SAĞLIĞI ALANINDAKİ TEMEL BAŞVURU KAYNAĞINDA YOK Uzmanlar ve Cliffel'e göre doğum sonrası psikoz konusunda farkındalık ve daha iyi tedavinin önündeki en büyük engel, hastalığın Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı'na (DSM-5) resmi olarak dahil edilmemiş olması.

DSM-5, Amerikan Psikiyatri Birliği tarafından yayımlanan ruh sağlığı alanındaki temel başvuru kaynağı. Mount Sinai Kadın Ruh Sağlığı Merkezi Direktörü ve psikiyatri profesörü Veerle Bergink, doğum sonrası psikozun DSM-5'e dahil edilmesi için çalışan isimlerden biri. Hastalık burada yer almadığı sürece tıp fakültesi ders kitaplarında ele alınmıyor; öğrenciler bunu öğrenmiyor ve insanlar da bu konuda fazla konuşmuyor.

Bergink'e göre DSM-5'e eklenmesi hayati önem taşıyor. "Bir hastalığı ancak ona bir isim verirseniz ve ölçütlerini tanımlarsanız araştırabilir ve hakkında konuşabilirsiniz" diyor. "Böyle olmadığında araştırmalar için fon sağlanmıyor, para olmuyor, bakım sistemi olmuyor, sigorta kodu olmuyor."

Hastalığı yaşamış biri olan Cliffel için DSM-5'te yer almaması "akıl almaz" bir durum. "Birinin sonunda yaşadığınız şeyi adlandırmasının ne kadar iyileştirici olduğunu biliyorum." Sınıflandırma eksikliğinin, klinisyenlerin eğitimi, ailelerin bilgi düzeyi ve sigorta kapsamı üzerindeki zincirleme etkilerine dikkat çekiyor.

Clancy davasına atıfta bulunarak, "Bunu, trajediler yaşandığında şaşırmak zorunda olmadığımız ve bunun yerine annelere ve ailelere bakım sağlamak için harekete geçme fırsatı olarak görüyorum" dedi. NASIL TEDAVİ EDİLİYOR? Uzmanlar, doğum sonrası psikozun tedavi edilebilir olduğunu vurguluyor.

Bir duygu durum dengeleyici olan lityum, hastalığın tedavisinde yaygın olarak kullanılıyor. Belirtilerin tekrarlamasını önlemek amacıyla hastalara sıkça veriliyor. Bununla birlikte elektrokonvülsif tedavi (EKT) ve antipsikotik ilaçlar da dahil olmak üzere çeşitli başka tedaviler, hastanın durumuna ve belirtilerine göre kullanılabiliyor.

Hatters-Friedman, birçok kadının psikiyatri hastanesinde yatış gerektirdiğini ancak tedaviyle insanların iyileşebildiğini belirtiyor. Uzmanlar, Clancy vakasındaki sonucun son derece nadir görüldüğünü ifade ediyor. Araştırmalar, doğum sonrası psikoz yaşayan kadınların çocuklarına zarar verme ya da onları öldürme oranının yüzde 1 ile yüzde 4 arasında olduğunu gösteriyor.

Cliffel'in tedavi planı birçok aşamadan oluşuyordu. Terapi gördü, Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme (EMDR) terapisi aldı ve bir yıl boyunca lityum kullandı. Ona yardımcı olan tedavilerin büyük bölümünü tesadüfen bulduğunu belirtti. "'Bu deneyimden böyle iyileşirsiniz' diyen bir bakım sistemi yoktu" diyen Cliffel, meme kanseri teşhisi konulan kişilerle konuştuğunu ve onların teşhis sonrası izlemeleri gereken net adımlar olduğunu belirtti.

"Doğum sonrası psikozda durum böyle değil. Bu yüzden biraz karanlıkta el yordamıyla yol bulmaya çalışmak gibiydi" dedi. Ancak sağlık uzmanları ona ihtiyaç duyduğu araçları ve tedaviyi sağladı. Sonunda üçüncü çocuğunu dünyaya getirebildi.

Doğum sonrası psikozu tekrar yaşamamak için oğlunun doğumundan hemen sonra lityum kullanmaya başladı ve bunu doğumdan sonraki bir yıl boyunca sürdürdü.

Cliffel, "Anne ruh sağlığını gerçekten anlayan, tüm ebeveynlere önleyici destek sunan ve onları yaşanabilecek durumlar hakkında bilgilendiren bir sisteme sahip olmalıyız" diyor. "Sonuçta anne ruh sağlığı sorunları doğumun en yaygın komplikasyonudur."