Lipödem ve lenfödem belirtileri karıştırılmamalı

Op. Dr. Ahmet Nihat Baysal lipödemin yağ dokusunun anormal, orantısız ve çoğunlukla simetrik birikimiyle seyreden kronik bir hastalık olduğunu kaydetti. Hastalık çoğunlukla kadınlarda görülüyor. Baysal hastalığın ergenlik, gebelik, doğum sonrası dönem ve menopoz gibi hormonal değişimlerin yaşandığı dönemlerde ortaya çıkabildiğini veya ilerleyebildiğini ifade etti.

Kalça, uyluk ve bacaklarda belirgin yağ birikimi oluyor. Bacaklar kalınlaşmasına rağmen ayak sırtı ve parmaklar genellikle normal görünüyor. Bu durum lipödem açısından önemli bir klinik ipucu sayılıyor.

Etkilenen bölgelerdeki yağ dokusu genel kilo kaybına göre dirençli kalıyor. Bacaklarda ağrı, dokunmaya karşı hassasiyet, ağırlık hissi ve kolay morarma diğer etkiler arasında yer alıyor. Gün sonuna doğru dolgunluk ve rahatsızlık artabiliyor.

Baysal bu belirtilerin yalnızca estetik bir kaygı olmadığını vurguladı. Hareket kabiliyetini, yaşam kalitesini ve psikolojik iyilik hâlini olumsuz etkileyebilen tıbbi bir durumdan söz edildiğini belirten Baysal ileri evrelerde ikincil lenfatik yetmezlik gelişebileceğini ve lipolenfödem tablosunun ortaya çıkabileceğini söyledi.

Lenfödem konusunda da bilgi veren Baysal lenfatik dolaşım sisteminin taşıma kapasitesinin yetersiz kalması sonucu dokularda protein açısından zengin lenf sıvısının birikmesiyle ortaya çıktığını anlattı. Hastalık doğuştan gelen lenfatik bozukluklara bağlı gelişebiliyor. Kanser cerrahisi, lenf bezlerinin alınması, radyoterapi, enfeksiyon, travma veya bazı damar hastalıkları sonrasında ikincil olarak da gelişebiliyor.

Başlangıçta dinlenmekle azalabilen şişlik zamanla kalıcı hâle gelebiliyor. İlerleyen dönemlerde dokuda sertleşme ve ciltte kalınlaşma gelişebiliyor. Lipödemden farklı olarak ayak sırtı ve ayak parmakları da sıklıkla etkileniyor.

Lenfödem çoğu zaman tek taraflı ve asimetrik görülebiliyor. Etkilenen bölgelerde ağırlık, gerginlik ve sertlik ön planda olabiliyor. Baysal etkilenen bölgenin diyetle doğrudan küçülmediğini belirtti.

Uzun süreli ve tedavi edilmeyen lipödemin lipolenfödem adı verilen karma tabloya dönüşebileceğini söyledi. Baysal bacaklarda oluşan şişlik, gerginlik, sertleşme ve özellikle ayak ile parmakların da etkilenmesinin doğru tanı ve uygun tedavi açısından mutlaka dikkate alınması gerektiğini ifade etti.