Macaristan'daki Paks nükleer santrali kapanma riskiyle karşı karşıya

Macaristan'ın Paks nükleer güç santrali, Tuna Nehri'ndeki su seviyelerinin tarihin en düşük noktasına gerilemesinin ardından devre dışı kalma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı. Toplam 2 bin megavat kapasiteye sahip olan bu tesis, ülkenin elektrik ihtiyacının neredeyse yarısını karşılıyor.

Budapeşte'de Bavyeralı mevkidaşıyla ortak bir basın toplantısı düzenleyen Başbakan Péter Magyar, nehirdeki su düşüşü yüzünden Paks'ın kademeli ve planlı bir duruş süreci yaşayabileceğini belirtti. Magyar, tesisin tamamen kapatılma işleminin bugün ya da en geç yarın gerçekleşebileceği ihtimaline dikkat çekti.

Öte yandan Magyar, bir diğer enerji üretim noktası olan Dunamenti Termik Santrali'nin de arıza nedeniyle halihazırda devre dışı bırakıldığını ve bu durumun şebekeden 400 megavatlık eksilmeye yol açtığını ifade etti. Onarım çalışmalarının sürdüğünü belirten Başbakan, tesisin perşembe günü ilerleyen saatlerde yeniden faaliyete geçmesinin beklendiğini dile getirdi.

Macaristan'ın işletmeler ve haneler açısından enerji arzının tam anlamıyla güvence altında olduğunu vurgulayan Magyar, ülkenin ithalat altyapısının 3 bin 600 ile 3 bin 800 megavat arasında bir kapasiteyi yönetebilecek güçte olduğunu kaydetti.

Normal şartlar altında reaktörlerini soğutmak için Tuna Nehri'nden su çeken Paks, geçmiş yıllarda da yaz aylarında yüksek su sıcaklıkları ve düşük nehir seviyeleri sebebiyle defalarca üretimini kısmak zorunda kalmıştı. Ancak tesis daha önce hiç tamamen durdurulmamıştı.

Rus yapımı teknolojiyi kullanan Paks'ın enerji arzını güvenceye almak amacıyla önceki Viktor Orbán hükümeti döneminde Moskova ile büyütülmesi konusunda mutabakata varılmıştı. Bu projenin inşasına 2026 yılında başlanmış, nisan ayındaki seçimlerin ardından göreve gelen Magyar ise projenin mevcut durumu hakkında herhangi bir açıklama yapmamıştı.

Kuraklığın derinleşmesi ihtimaline karşı enerji arzını emniyete almak amacıyla Macar hükümeti acil durum planları hazırlamaya başladı. Yetkililer, kriz senaryosu çerçevesinde gerekirse hangi büyük kamu ve sanayi tüketicisinin geçici olarak tüketimini kısmak zorunda kalacağını belirlemek üzere hazırlık yürütüyor.

Bu kriz planının toplumsal hizmet sağlayıcılarını, sağlık kuruluşlarını ya da sosyal kurumları hiçbir şekilde etkilemeyeceğinin altını çizen Magyar, uygulamanın yalnızca yoğun enerji tüketen büyük sanayi tesislerini kapsayacağını belirtti.

Bunun yanı sıra Romanya da 29 Temmuz tarihinde, yine Tuna Nehri'ndeki düşük su seviyeleri gerekçesiyle iki nükleer reaktörünün de kapatıldığını duyurmuştu.

Sıcak hava dalgasının etkisiyle bu hafta Tuna Nehri'nde tüm zamanların en düşük seviyesi kaydedildi. Çarşamba günü yapılan ölçümlerde nehir gösterge seviyesinin 23 santimetrede bulunduğu bildirildi.