Mikroplastik kirliliği Alanya'dan Muğla Fethiye'ye kadar ulaşıyor

Alanya Belediye Başkanı Osman Tarık Özçelik, yaz dönemi boyunca Alanya sahillerinde denize giren vatandaşlar ve turistleri rahatsız eden mikroplastik kirliliği ile ilgili bilimsel bir araştırma başlattıklarını açıkladı. Özçelik, kirliliğin kaynağının plastik geri dönüşüm tesisleri olduğunu düşündüklerini belirterek, bu durumun bilimsel verilerle kanıtlanması için uzmanlarla ortak çalışma yürütüldüğünü ifade etti. Özçelik, hazırlanan raporun sadece Alanya'yı değil, Türkiye genelindeki Akdeniz kıyılarını etkileyen bir çevre sorunu olduğuna dikkat çekti. Özçelik, "Alanya denizlerinde aşırı miktarda mikroplastik bulunuyor. Bu kirliliğin kaynağını araştırırken geri dönüşüm tesislerini tespit ettik. Ancak bunu bilimsel olarak ortaya koyabilmek için üniversitemizle iş birliği yaptık. Bugün elde edilen bilimsel raporu hem Alanya basınına hem de ulusal basına paylaşıyoruz. Hedefimiz siyaset değil, çevresel bir soruna dikkat çekmek," dedi. Türkiye'nin turizm gelirinin büyük bir kısmının Akdeniz kıyılarından elde edildiğini belirten Özçelik, kirliliğin devam etmesi halinde turizmin ciddi anlamda zarar görebileceğini ifade etti. Özçelik, "2025 yılında Türkiye'nin turizm gelirinin 60 milyar doları aşması bekleniyor. Antalya'nın payı ise 17 milyar dolar civarında. Ancak bu yıl turistlerden yoğun şikayet aldık. Eğer kirlilik devam ederse, önümüzdeki yıllarda Akdeniz tercih edilmeyebilir. Otellerimizin huzurevine dönüşmesini istemiyoruz. Bu nedenle Mersin ve Adana'daki plastik geri dönüşüm tesislerinin sıkı bir şekilde denetlenmesini ve denizlere mikroplastik ulaşmayacak şekilde çalışmalarını istiyoruz. Alanya olarak bu konuda bir farkındalık hareketi başlatıyoruz," diye konuştu. Toplantıda, Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi ve İstanbul Politikalar Merkezi Araştırmacısı Prof. Dr. Sedat Gündoğdu, mikroplastik kirliliğinin uzun süredir takip edildiğini belirtti. Mart ayından itibaren Adana kıyılarından başlayarak Kemer ve Fethiye'ye kadar uzanan bölgede yoğun mikroplastik şikayetleri aldıklarını vurgulayan Gündoğdu, "Daha önce Adana ve Mersin'deki geri dönüşüm tesislerinden kaynaklanan kaçak deşarjlar nedeniyle mikroplastik kirliliğini biliyorduk. Kış ve ilkbaharda yaşanan yoğun yağışlar, bu kaçak deşarjları ve yasadışı dökülen plastik atıkları denize taşıdı. Bu kirlilik artık yalnızca Adana ve Mersin'de değil, Alanya, Kemer ve Fethiye kıyılarında da görülmeye başladı," dedi. Alanya Belediyesi'nin talebiyle dört gün süren saha çalışması gerçekleştirdiklerini söyleyen Gündoğdu, dört farklı kıyı noktası ile iki arıtma tesisi çıkışından örnek aldıklarını belirtti. Analizlerde mikroplastiklerin önemli bir bölümünün geri dönüşüm tesislerinde parçalanan plastiklerden kaynaklandığını tespit ettiklerini kaydeden Gündoğdu, "Bazı örnekleme noktalarında mikroplastiklerin yüzde 60 ila yüzde 93'ünün geri dönüşüm tesislerinden geldiğini belirledik. Bazı bölgelerde ölçülen değerler, Akdeniz'deki mevcut mikroplastik seviyelerinin 60-65 kat üzerine çıkmış durumda. Bu durum oldukça ciddi ve endişe verici," şeklinde konuştu. Gündoğdu, kirliliğin temel nedenlerinden birinin plastik atık ithalatı olduğunu ifade ederek, "Türkiye'nin belediyeler tarafından toplanan yaklaşık 3,3 milyon ton plastik atığı var. Bu tesisler ham madde ihtiyaçlarını buradan karşılayabilir. Başka ülkelerin plastik atıklarına ihtiyacımız yok. Plastik atık ithalatı bu kirliliği besliyor. Ayrıca, geri dönüşüm tesislerine 'sıfır mikroplastik deşarjı' standardı getirilmeli ve çıkış suları sürekli denetlenmeli," dedi. Gündoğdu, mikroplastiklerin sadece turizmi değil, deniz ekosistemini de tehdit ettiğini vurgulayarak, Akdeniz'deki canlı yaşamının ciddi risk altında olduğunu söyledi. COP31 İklim Zirvesi'nin ana temalarından birinin 'sıfır atık' olduğunu hatırlatan Gündoğdu, "Sıfır atığın konuşulduğu bir dönemde Akdeniz kıyılarının mikroplastik kirliliği ile gündeme gelmesi, ne Türkiye'ye ne de bölgemize yakışıyor. Yetkililerin bu konuya hassasiyetle yaklaşmasını bekliyoruz," dedi. Kaçak deşarjların boyutuna ilişkin de bilgi veren Gündoğdu, yaptıkları ölçümlerde tek bir kanaldan saatte yaklaşık 1,5 ila 2 milyar mikroplastiğin Akdeniz'e taşındığını belirtti. Yaklaşık 20 benzer kanal bulunduğunu ifade eden Gündoğdu, "Bu da yalnızca bin litre suda saatte yaklaşık 20-25 milyar mikroplastiğin denize ulaşması demek. Gerçek miktarın ise yaptığımız hesaplamaların çok daha üzerinde olduğunu düşünüyoruz. Seyhan Nehri ve bağlantılı kanallar aracılığıyla taşınan bu kirliliğin acilen önlenmesi gerekiyor," diye konuştu. Toplantı sonunda Alanya Belediye Başkanı ve katılımcılar, soruları yanıtladı.