Mısır ile Etiyopya arasında Nil gerilimi yeniden tırmandı
Etiyopya'nın Nil Nehri üzerine üç yeni baraj inşa etme planı Mısır'ın tepkisine neden oldu. Taraflar arasındaki su paylaşımı anlaşmazlığı büyüyor.
İki ülke arasındaki gerilimi artıran son açıklama Etiyopya Su ve Enerji Bakanı Habtamu Itefa'dan geldi. Bakan, ülkesinin Nil üzerinde yeni barajlar kuracağını açıkladı. Etiyopya nehrin aşağı havzasına ulaşan sular üzerinde daha fazla kontrol sahibi olacağını savundu. Kahire yönetimi ise Nil'in tek bir ülkeye ait olmadığını belirtti. Bu yaklaşımın kabul edilmeyeceği duyuruldu.
Etiyopya'nın planı ilk kez son günlerde ortaya çıkmadı. 2026'nın ilk aylarında Mavi Nil üzerinde üç yeni barajın gündemde olduğu bildirildi. Projelerin dört ila yedi yıl içinde hayata geçirilmesi planlanıyor.
Her bir projenin yaklaşık 3,5 milyar dolara mal olabileceği belirtiliyor. Etiyopya yeni barajlarla elektrik üretimini artırmayı hedefliyor. Ayrıca su yönetimi, tarım ve sanayi için yeni kaynak oluşturulması amaçlanıyor.
Etiyopya tarafı projeleri ekonomik kalkınmanın bir parçası olarak değerlendiriyor. Mısır'daki en büyük endişe ise barajlarda tutulacak su miktarının azalması. Mısır Su Kaynakları ve Sulama Bakanı Hani Sewilam ağustos ayının başında konuştu. Sewilam, ülkesinin Nil üzerinde yeni barajların yapılmasına izin vermeyeceğini söyledi. Kahire yönetimi özellikle bazı konularda bağlayıcı anlaşma talep ediyor. Barajların işletilmesi, suyun tutulması ve bırakılması konularında düzenli veri paylaşımı isteniyor.
İki ülke arasındaki anlaşmazlığın merkezinde halihazırda Büyük Etiyopya Rönesans Barajı bulunuyor. Mavi Nil üzerine kurulan dev barajın inşasına 2011'de başlandı. Tesis Eylül 2025'te resmen açıldı.
Yaklaşık 5,15 gigavatlık kurulu güce sahip proje, Afrika'nın en büyük hidroelektrik tesislerinden biri haline geldi. Mısır ve Sudan yıllardır barajın doldurulması ve işletilmesini istiyor. Sürecin bağlayıcı bir anlaşmaya bağlanması talep ediliyor.
Etiyopya ise elektrik üretmek amacıyla kullanılan barajın zarar vermeyeceğini savunuyor. Tesisin aşağı havzadaki ülkelerin çıkarlarını etkilemeyeceği öne sürülüyor. Taraflar arasındaki görüşmeler yeniden başladı. Ancak bugüne kadar kalıcı bir anlaşmaya ulaşılamadı. Şimdi gündeme gelen üç yeni baraj tartışmayı büyüttü. Etiyopya enerji ve kalkınma ihtiyacını öne çıkarıyor. Mısır ise ülkenin su güvenliği açısından tepki gösteriyor. Kahire yönetimi Nil'in akışının tek taraflı kontrol edilmesini kabul etmeyeceğini yineliyor.
