Mnemiopsis leidyi Baltık Denizi'nde yayılıyor

Mnemiopsis leidyi, denizanasına benzeyen ancak yakıcı hücreleri olmayan bir türdür. Tür 1980'li yıllarda Avrupa'ya ulaştı. Gemilerle Atlantik'in Kuzey ve Güney Amerika kıyılarından Karadeniz limanlarına taşındı. Kısa sürede bu sularda baskın organizmalardan biri haline geldi.

1988'de istila doruk noktasına ulaştığında metreküpte 400 bireye kadar çıktı. Ancak zooplanktonu büyük ölçüde tüketince popülasyonu azalmaya başladı.

Baltık Denizi'nde henüz bu kadar yüksek yoğunluklara ulaşmadı. Ancak son araştırmalar yayılmasının hızlandığını gösteriyor. Oksijen azalmış bölgelerin büyümesi yayılmayı kolaylaştıran etkenlerden biri.

Tür biyolüminesans yapabiliyor. Balıkçılık için ciddi tehlike oluşturuyor. Özellikle çaça ve sardalya gibi türler risk altında. Çünkü yumurtalarını ve larvalarını yiyerek gelecekteki balık stoklarını azaltıyor.

Ayrıca zooplanktonu büyük miktarlarda tüketiyor. Bu durum diğer deniz canlılarıyla besin rekabetine yol açıyor ve ekosistemin doğal dengesini bozuyor.

Türün kendine özgü bir hayatta kalma yöntemi var. Besin kaynakları azaldığında kendi larvalarını yiyebiliyor. Yetişkin bireyler bol miktarda yumurta üretiyor. Bu yumurtalar besin sıkıntısı dönemlerinde ek enerji kaynağı olarak kullanılabiliyor. Bu yamyamlık biçimi olumsuz koşullarda bile yaşamını sürdürmesini sağlıyor.

Sığ, ılık ve besince zengin kıyı sularında en iyi şekilde gelişiyor.

Yeni ekosistemlerde genellikle sayısını denetleyecek doğal düşmanlarla karşılaşmıyor. Baltık Denizi'nde durum biraz farklı. Üç dikenli çöpçü balığı larvalarını avlayabiliyor. Ancak artan oksijen eksikliği bu balığın aktivitesini sınırlıyor ve larvalarla beslenmesini azaltıyor.

İstilacı omurgasızın yayılma başarısı yalnızca iklim değişikliğiyle yükselen su sıcaklıklarına değil, aynı zamanda doğal düşmanlarının yaşam alanlarının azalmasına da bağlı.

İklim değişikliği Baltık Denizi'nin tuzluluğunu da düşürüyor. Bu durum Mnemiopsis leidyi için tamamen olumlu değil. Çünkü tür biraz daha yüksek tuzluluğa sahip sularda daha iyi gelişiyor. Baltık'taki süreçlerin karmaşıklığı nedeniyle gelecekteki değişiklikleri öngörmek bilim insanları için zorlaşıyor.

Baltık Denizi ekosistemi ağır baskı altında. Son yıllarda oksijen çölleri büyüyor, su seviyelerinde rekor dalgalanmalar görülüyor ve iklim değişikliğiyle bağlantılı olaylar sıklaşıyor. Bu süreçler yerli türlerin yaşam koşullarını etkiliyor ve yeni koşullara daha iyi uyum sağlayan yabancı organizmaların yayılmasını kolaylaştırıyor.

Her yabancı tür Baltık ekosistemi için tehdit oluşturmuyor. Bazıları yerel etkileşim ağının parçası haline geliyor. Bazıları biyolojik çeşitliliği artırabiliyor.

Amerikan yengeci morina, pisi balığı ve su kuşları için önemli besin kaynağı oldu. Kum kazıcı istiridye ise dip çökellerine derin gömülerek çökelleri gevşetiyor ve oksijenlenmeyi iyileştiriyor.

Baltık Denizi dinamik ve hassas bir ekosistem olmaya devam ediyor. Doğal süreçler insan faaliyetleri ve küresel iklim değişikliğinin etkileriyle giderek daha fazla iç içe geçiyor.