Myanmar'ın eski cunta lideri Min Aung Hlaing Tayland'da

Myanmar'ın eski cunta lideri Min Aung Hlaing, sivil unvanıyla ilk Tayland ziyareti için Perşembe günü Bangkok'a ulaştı. Ziyaret, uluslararası alanda dışlanan ülkesini diplomatik platformlara yeniden kazandırma çabalarının bir parçası olarak gerçekleşti.

Min Aung Hlaing, bir general olarak 2021 yılında demokratik lider Aung San Suu Kyi'yi deviren askerî darbenin liderliğini yapmıştı. Bu darbe, Armed Conflict Location & Event Data (ACLED) verilerine göre taraflar arasında 100 binden fazla insanın ölümüne yol açan bir iç savaşı tetiklemişti.

Demokrasi gözlemcileri ve Batılı ülkelerin cuntanın imajını düzeltmeyi amaçlayan bir mizansen olarak nitelendirdiği tartışmalı seçimlerin ardından, Nisan ayında Myanmar'ın devlet başkanlığı görevine getirilmişti.

Komşu Tayland, o günden bu yana hem ikili düzeyde hem de 11 üyeli Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) aracılığıyla Myanmar ile ilişkileri normalleştirme çabalarına öncülük ediyor. İki ülke 2 bin 400 kilometre sınır paylaşırken, Tayland Myanmar'ın en büyük dış yatırımcıları arasında yer alıyor.

Birliğin, darbenin ardından Myanmar liderliğini üst düzey zirvelerden dışlamasına rağmen, ülkenin dış işleri bakanı geçen ay Bangkok'ta bölgesel mevkidaşlarıyla gayriresmî bir toplantıya katılmıştı.

Askeri üniformasını çıkarıp sivil kıyafetler giymesinden bu yana diplomatik faaliyetlerini artıran Min Aung Hlaing, Hindistan, kilit müttefik Çin ve ASEAN üyesi Laos'a da ziyaretler gerçekleştirmişti.

Bangkok gezisinin hemen öncesinde, ev hapsindeki Aung San Suu Kyi'nin Pazartesi günü Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) temsilcisiyle görüşmesine izin verildi. Suu Kyi'nin oğlu Kim Aris gelişmeyi memnuniyetle karşılasa da annesinin sağlık durumuna ilişkin henüz bağımsız bir teyit almadığını belirtti. Bu temas, Suu Kyi'nin iktidardan uzaklaştırılmasından bu yana bir yabancı yetkiliyle yaptığı ilk görüşme olarak kayıtlara geçti.

Myanmar uzmanı Morgan Michaels, Myanmar'ın yeniden ASEAN'a davet edilmesi durumunda bunun, "askeri rejime karşı mesafesini koruyan batılı ülkeler dahil olmak üzere diğerleriyle ilişkilerin normalleşmesinin önünü açacağını" belirtti.

Ancak Michaels, ülkenin halihazırda Hindistan, Çin, Rusya ve Tayland'dan tanınma aldığını, bu nedenle bölgesel grupla bağların yeniden kurulmasının hayati olmaktan ziyade "olması istenen bir durum" niteliği taşıdığını ifade etti.

Bağımsız Myanmar analisti David Mathieson ise Myanmar'ın ASEAN'a yeniden kabul edilme kampanyasının Min Aung Hlaing için "saf bir statü" meselesi olduğunu dile getirdi.

Myanmar liderleri, tüm taraflarla diyalog yoluyla çatışmaları sonlandırmayı öngören birliğin "beş maddelik mutabakatı"na uymayı reddediyor.

Mathieson, "Bir yandan ASEAN'ın sorumlu bir üyesi olarak görülmek istiyor, diğer yandan da beş maddelik mutabakatı tamamen reddediyor" şeklinde konuştu.

Min Aung Hlaing'in heyetindeki bir kaynak, kendisinin Perşembe günü Tayland'a vardığını belirtti; uçuş takip siteleri de Myanmar'ın başkenti Naypyidaw'dan kalkan bir uçağın Bangkok'a iniş yaptığını gösterdi.

Tayland Başbakanı Anutin Charnvirakul ile baş başa görüşen Min Aung Hlaing, hükümetinin iç savaşı sonlandırmaya ve barışı yeniden tesis etmeye odaklandığını vurguladı. "Myanmar yeniden demokrasi yoluna girdi ve daha iyi bir geleceğe doğru ilerliyor" diyen Myanmar lideri, ulusal istikrar ve uzlaşı için çalışmaya başladıklarını belirtti.

Görüşmenin ardından iki lider Thailand-Myanmar İş Forumu'nda birer konuşma yaptı. Başbakan Anutin, iki ülkenin karşılıklı güven ve faydaya dayalı yeni bir ekonomik iş birliği dönemine adım atmaya hazır olduğunu kaydetti. Min Aung Hlaing ise katılımcılara enerji, tarım, imalat, sağlık ve teknoloji gibi sektörlerde güvenle yatırım yapabilecekleri çağrısında bulundu.

Ziyaret, "Justice For Myanmar" gibi aktivist grupların tepkisini çekerken, BM bölgesel merkezi dışında toplanan bir grup gösterici Min Aung Hlaing aleyhinde sloganlar atarak protesto düzenledi.

Eleştirmenler, Batılı birçok ülke tarafından yaptırıma uğrayan ve insanlığa karşı suçlar işlediği gerekçesiyle Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından aranan Min Aung Hlaing için Bangkok'un kırmızı halı sermememiş olması gerektiğini savunuyor.