NASA, Hindistan'ı Ay üssü programına davet etti

ABD ile Hindistan arasındaki uzay iş birliğinde dikkat çeken bir gelişme yaşandı. ABD'nin Yeni Delhi Büyükelçisi Sergio Gor, NASA'nın Hindistan Uzay Araştırma Organizasyonu (ISRO) Ay'da kurulması planlanan üs programına katılmaya davet ettiğini açıkladı. Gor'un açıklaması, Hindistan'ın 5-6 Ağustos tarihlerinde Bengaluru kentindeki ISRO merkezinde ev sahipliği yaptığı Hindistan-ABD Sivil Uzay Ortak Çalışma Grubu'nun 9. toplantısının ardından geldi.

İki ülkenin uzay alanındaki mevcut iş birliğinin kapsamının genişletilmesine yönelik görüşmelerde, gelecekte gerçekleştirilebilecek bilimsel çalışmalar ile insanlı uzay uçuşlarında kullanılacak teknolojiler konusunda ortak projeler geliştirilmesi de gündeme geldi. ABD'nin Yeni Delhi Büyükelçiliği tarafından yapılan açıklamaya göre, toplantıda taraflar sivil ve ticari uzay iş birliğinin ilerletilmesi ve açık bilimsel veri paylaşımı konusunda iş birliğine yönelik görüşmeleri ilerletme konusunda mutabık kaldı.

Büyükelçi Sergio Gor, NASA'nın Artemis Anlaşması çerçevesindeki ortaklığını temel alarak Hindistan'ı doğrudan Ay üssü programına dahil olmaya davet ettiğini duyurdu. Hindistan, ABD öncülüğünde Ay'da kalıcı üs kurmayı da kapsayan Artemis Anlaşması'nı 2023'te imzalamıştı. Kökeni 1967 Dış Uzay Anlaşması'na dayanan Artemis Anlaşması, "uzayın sorumlu keşfinin yönetimini geliştirmek için çok taraflı, bağlayıcı olmayan bir ilke ve kurallar bildirgesi" olarak bilinirken; anlaşmanın ilkeleri arasında uzay nesnelerinin kaydı, faaliyetlerin çakışmasının önlenmesi, bilimsel verilerin paylaşımı ve acil yardım sağlanması gibi maddeler yer alıyor.

Ay yüzeyinde kalıcı bir yerleşim birimi kurma planının ilk evresinin 2028'e kadar sürmesi ve 10 milyar dolara mal olması bekleniyor. NASA, Ay üssü projesini insanlığın Ay yüzeyindeki ilk kalıcı karakolu olarak tanımlıyor. Proje kapsamında astronotların Ay'ın özellikle güney kutbu çevresinde yaşayabilmesi, çalışabilmesi ve bilimsel araştırmalar gerçekleştirebilmesi için gerekli altyapının oluşturulması amaçlanıyor. NASA'nın planına göre, insanlı ve insansız görevlerden oluşan bir dizi misyonla Ay'da uzun süreli insan varlığını destekleyecek sistemler kurulacak.

Bu çalışmaların yalnızca Ay'ın daha kapsamlı şekilde araştırılmasına değil, aynı zamanda daha uzak uzay görevlerine hazırlık yapılmasına da katkı sağlaması hedefleniyor. ABD, aynı anlaşma çerçevesinde Ay'da kalıcı bir üs kurulmasını, Ay'ın Mars yolculuğu için bir durak olarak kullanılmasını ve burada değerli madenlerin çıkarılmasını öngörüyor.

NASA'nın Hindistan'a yaptığı Ay üssü daveti, iki ülkenin uzay alanındaki ortaklığının Dünya yörüngesinin ötesine taşınması açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Hindistan'ın programa dahil olması halinde ISRO'nun Ay araştırmalarındaki deneyimi ile NASA'nın teknik altyapısının aynı projede buluşturulması hedefleniyor.