Netanyahu ve Zelenskiy Washington'da Trump ile görüşecek

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskyy, ülkelerini ilgilendiren savaşların kritik dönemlerinde ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmek üzere aynı anda Washington'a varacak.

Netanyahu ve Zelenskiy, 11 Temmuz'da ani bir şekilde hayatını kaybeden ve her iki liderin de yakın müttefiki olan eski Güney Carolina Cumhuriyetçi Senatörü Lindsey Graham'ın salı günkü cenaze törenine katılacak.

Her iki ismin de, ABD'nin İran ve Ukrayna'daki savaşlara yönelik politikasının belirsizlik taşıdığı bir dönemde ABD Başkanı ile bir araya gelmesi planlanıyor.

Trump ile Netanyahu arasındaki bu buluşma, 28 Şubat'ta başlayan İran'a yönelik saldırıların hazırlıklarının ortaklaşa yürütüldüğü şubat ayından bu yana gerçekleşen ilk görüşme olacak.

O tarihten bu yana savaşın neticesiz bir şekilde sürmesi ikili arasındaki gerilimi artırırken, Trump'ın İsrail başbakanı için "çılgın" ifadesini kullandığı ve "Bensiz, İsrail olmazdı" dediği biliniyor.

İkili arasındaki gerilimi besleyen bir diğer unsur da, Trump'ın Tahran rejimine yaklaşımındaki kararsızlıklar. Trump bir dönem, Netanyahu'nun uzun süredir devrilmesini planladığı rejimin düşürülmesini açıkça desteklemişti.

Geçtiğimiz ay ABD, çatışmalarda 60 günlük bir ateşkes öngören bir mutabakat zaptı imzalamıştı. Bu süreçte İran'ın stratejik açıdan hayati önem taşıyan Hürmüz Boğazı'nı yeniden açması ve ülkenin nükleer programı üzerine müzakerelerin başlaması öngörülüyordu.

İran'ın boğazdaki ticari gemilere saldırılarını sürdürmesi üzerine Trump bu ay anlaşmayı kamuoyuna açık bir şekilde reddetti. ABD güçleri 13 gece üst üste İran hedeflerini vururken, Trump sivil altyapıyı da hedef alarak saldırıları tırmandırma tehdidinde bulundu.

Ancak son günlerde, müzakerelerin yeniden başladığına dair haberler ve Pentagon'un füze stoklarının azalmasından duyduğu endişeler nedeniyle çatışmalar bir kez daha durakladı. Axios'un haberine göre, ABD Merkez Komutanlığı başkanı Amiral Brad Cooper, bombalama kampanyasının etkililik sınırına ulaştığı gerekçesiyle durdurulmasını tavsiye etmişti.

Netanyahu'nun ayrıca, ABD ile Suudi Arabistan arasında geçen hafta duyurulan ve sivil bir Suudi nükleer programına izin veren anlaşmadan da memnun olmadığı düşünülüyor.

Volodymyr Zelenskyy'nin ziyareti de, ABD yönetiminin Ukrayna'nın Rusya ile savaşındaki tutumunda dramatik bir değişim sinyali vermesiyle eş zamanlı olması açısından büyük önem taşıyor. Beyaz Saray, Trump'ın göreve dönüşünden bu yana Kiev'in pozisyonuna her zamankinden daha destekleyici bir görünüm sergiliyor.

Sağ görüşlü sosyal medya fenomeni Laura Loomer, Washington'ın konumundaki bu değişimin son sinyalini verdi. Loomer, geçen hafta başkent Kiev'de Zelenskiy ile bir görüşme gerçekleştirmiş ve ardından Rusya'ya verdiği önceki desteği kamuoyuna açıkça geri çekmişti.

Trump ile Zelenskiy, bu ay Ankara'da düzenlenen NATO zirvesinde samimi bir görüşme gerçekleştirdi. Bu durum, Trump'ın Ukraynalı mevkidaşını açıkça azarlayarak "Elinde kartlar yok" dediği geçen yılki sert Beyaz Saray karşılaşmasıyla tezat oluşturdu.

Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e yönelik tercihini uzun süredir açık bir şekilde dile getiriyor.

Zelenskiy, hafta sonu sosyal medyada yaptığı paylaşımda, Ukrayna istihbarat teşkilatlarına, Rusya'nın çatışmada İran'a verdiği desteğe ilişkin bilgileri ABD ile paylaşmaları talimatını verdiğini belirtti. Zelenskiy X platformunda, Ukrayna'nın Rusya'nın Basra Körfezi'ndeki ABD askeri tesislerine ve Washington'ın bölgedeki müttefiklerine yönelik uydu gözetimini kaydettiğini yazdı.

İsrail'in şahin bir destekçisi ve İran'ın İslam rejiminin şiddetli bir eleştirmeni olan Graham, ölümünden bir gün önce Kiev'de Zelenskiy ile bir araya gelmiş ve Rusya'ya yönelik yaptırımları güçlendirecek bir Senato tasarısını ilerletmekte olduğu biliniyordu.