Orman yangınları ile mücadele için akıllı drone önerisi

Adnan Menderes Üniversitesi (ADÜ) Teknokent bünyesinde çalışmalarını yürüten Karya Farma HBX Ar-Ge, orman yangınlarına karşı akıllı dronların devreye sokulması yönünde bir çağrıda bulundu. Firma bu kapsamda hazırlık aşamasında oldukları bir projeyi de gündeme taşıdı. Karya Farma HBX Ar-Ge Kurucusu Hakan Başlık, tarımda aktif olarak kullanılan dron teknolojisinin orman ile arazi yangınlarında da yüksek verimle değerlendirilebileceğini belirterek uzun süredir bu yöntemin tercih edilmemesini eleştirdi.

Son bir hafta içerisinde Muğla, Antalya, Aydın, Balıkesir ve Çanakkale başta olmak üzere Ege ve Akdeniz bölgelerinde yüzlerce yangınla mücadele sürerken, ADÜ Teknokent'teki firma yetkilileri konuya ilişkin çözüm önerilerini paylaştı. Sistemi hayata geçirmek adına ilgili tüm kurum ve kuruluşların ortak hareket etmesi gerektiğinin altını çizen Başlık, yaz aylarında yaşanan orman ve arazi yangınlarının ülkenin en büyük sorunlarından biri olduğunu vurguladı. Yangınların doğaya verdiği zararın yanı sıra milyarlarca liralık ekonomik kayba yol açtığını ifade eden Başlık, üzerinde çalıştıkları projeyi şu sözlerle anlattı:

"Dronlara eklenecek bir aparat ile su yerine, yangının oksijenle temasını kesen özel formüllü köpükle etkili ve hızlı müdahale yapılması hedeflenmektedir. Köpük, taşınabilir bir düzeneğe entegre edilerek kolayca üretilebilecek şekilde tasarlanacaktır. Bu sistem ile hem daha kolay ve daha etkili müdahale hem de daha az maliyetle söndürme işlemi gerçekleştirilecektir."

Ülkedeki yangın krizine acil çözümler bulunması gerektiğini belirten Başlık, geliştirdikleri modelin 'Akıllı Drone Entegrasyon' altyapısına dayandığını kaydetti. Lazerle mesafe tespiti yapabilen ve GPS tabanlı yönlendirme sistemi sayesinde noktasal atış kabiliyetine sahip insansız hava araçlarının modern birer söndürme aracı olabileceğini savunan Başlık, bu yöntemle operasyonlarda insan gücüne duyulan ihtiyacın azalacağını, acil durumlarda hem zamandan tasarruf sağlanacağını hem de maliyetlerin önemli ölçüde düşeceğini dile getirdi.

Başlık ayrıca İspanya dahil bazı dünya ülkelerinin orman yangınlarıyla mücadelede devlet destekli keçi sürüleri ve çobanlardan yararlandığına dikkat çekti. Türkiye'de ise 31 Ağustos 1956 tarihinde kabul edilip 8 Eylül 1956 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6831 sayılı Orman Kanunu gereğince keçilerin ormanlara zarar verdiği gerekçesiyle uzaklaştırıldığını hatırlatan Başlık, 76 yıllık bu kanunda da bazı değişiklikler yapılması gerektiğini savundu.

HBX Academy bünyesindeki bilimsel kurullarda bu tip sorunlara yönelik fikir alışverişinde bulunduklarını aktaran Başlık, Akdeniz ekosisteminde orman ve arazi yangınlarının bin yıldır bilindiğini ancak keçi otlatma faaliyetlerinin ormancılık yönetiminden çıkarılmasının afetlerin boyutunu büyüttüğünü söyledi. Geçmişte ormanda yangın çıksa dahi tabandaki yanıcı otların küçükbaş hayvanlar tarafından temizlenmesi sayesinde alevlerin bu kadar yayılmadığını belirten Başlık, günümüzde en ufak bir kıvılcımın önüne geçilemediğini ifade etti. Başlık, bu sorunun aşılması için yerden otlatma yöntemi ile havadan dron destekli mücadelenin birlikte yürütülmesi gerektiğine inandıklarını sözlerine ekledi.