Pentagon'un uzun menzilli hassas füze stokları azaldı

İran ile yürütülen askeri sürecin uzaması, ABD Savunma Bakanlığı Pentagon'un mühimmat stoklarında ciddi bir azalmaya yol açtı. Konu hakkında bilgi sahibi ABD'li kaynaklar, uzun menzilli hassas füze stoklarının kritik seviyelere gerilediğini aktarırken, bu durumun Washington yönetiminin yeni bir cephe açma kapasitesini nasıl etkileyeceği sorusunu gündeme getirdi. Pentagon ise stokların verilen görevleri yerine getirecek düzeyde olduğunu belirterek mühimmat sıkıntısı iddialarını kabul etmiyor.

ABD ile İran arasında yaklaşık beş aydır süren çatışmalar sürecinde, Kara Kuvvetleri tarafından kullanılan ATACMS (Army Tactical Missile System) ve yeni nesil PrSM (Precision Strike Missile) uzun menzilli füzelerinin neredeyse tamamının kullanıldığı ifade edildi. Kaynaklar net bir sayı vermese de, mevcut tablonun Pentagon içinde endişe yarattığını kaydetti.

Kaynaklardan biri, ATACMS ve PrSM stoklarının azaltılmasının, Trump yönetiminin İran hedeflerine yönelik saldırılarda pilotlu uçaklarla bomba atmak gibi daha riskli yöntemlerden kaçınma kararı olduğunu söyledi.

ABD Başkanı Donald Trump, şubat ayında İsrail ile birlikte başlatılan operasyonların kısa süreceğini tahmin ediyordu. Ancak çatışmaların aylar sürmesi cephanelikte beklenenden yüksek bir tüketim yarattı. Uzmanlar, bu durumun Rusya ve Çin gibi ülkelere karşı caydırıcılık gücünü zayıflatabileceği uyarısında bulundu.

Geçtiğimiz hafta, Trump'ın İran'a yönelik büyük çaplı saldırı başlatmama kararının nedenlerinden birinin, askeri danışmanlarının ABD'nin stokları konusunda yaptığı uyarı olduğu öne sürülmüştü. Bir ABD yetkilisi ise bu iddianın doğru olmadığını belirterek Trump'ın Körfez ülkelerinden gelen baskı nedeniyle saldırıdan vazgeçtiğini söyledi.

Sonraki değerlendirmelerde ise mühimmat kıtlığına ilişkin uyarıların, İran'ın kritik altyapısına yönelik saldırıların olası olumsuz etkilerine dair sunulan istihbarat ve Körfez ülkelerinin endişeleriyle birleşerek hafta sonu onaylanan saldırı planlarının iptaline neden olduğu kaydedildi.

Cumhuriyetçi yönetimden ismini paylaşmayan üst düzey bir yetkiliye göre Trump, cumartesi günü Orta Doğu müttefikleriyle görüştükten sonra İran'a yeni bir saldırı konusunda geri adım atmaya karar verdi.

Orta Doğu'daki ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın (CENTCOM) operasyon öncesi kara konuşlu füze stoklarını büyük ölçüde tükettiği, Pentagon'un ise dünyadaki diğer askeri stoklardan takviye yaparak süreci devam ettirmeye çalıştığı bildirildi. ATACMS ve PrSM füzelerinin özellikle güçlü hava savunmasına sahip devletlere karşı kritik önem taşıdığı, olası bir Çin çatışmasında da bu unsurların en önemli vurucu güçler arasında yer aldığı vurgulandı.

Saldırı mühimmatının yanı sıra hava savunma sistemlerinde de tablo benzerlik gösteriyor. Stratejik ve Uluslararası Araştırmalar Merkezi (CSIS) verilerine göre, savaş başlamadan önce ABD'nin envanterinde yaklaşık 2 bin 200 adet Patriot ve 452 adet THAAD füzesi bulunuyordu.

Son envanter raporuna aşina kaynaklar, ABD ordusunun savaş öncesi rakamlara kıyasla THAAD füze envanterinin neredeyse beşte dördünü (yaklaşık yüzde 80) ve Şubat-Temmuz döneminde Patriot önleme füzelerinin yaklaşık yarısı ile yüzde 65'lik kısmını tükettiğini belirtti. Donanmanın gemilerden ateşlediği Tomahawk seyir füzelerinin küresel stokunun da çatışmaların başlangıcından bu yana yaklaşık yarı yarıya erdiği aktarıldı.

Öte yandan Amerikan CNN, bazı ABD komutanlarının, Patriot füzelerini korumak amacıyla yerleşim alanlarını veya kritik tesisleri tehdit etmeyen İran füzelerine karşı önleme yapmama seçeneğini değerlendirdiğini öne sürdü.

Pentagon'un mühimmat üretimini artırmak adına savunma sanayi şirketleriyle yeni anlaşmalar imzaladığı; bu kapsamda Patriot önleyici füze üretim kapasitesini üç, THAAD üretimini ise dört katına çıkarmayı hedefleyen çerçeve anlaşmaları imzaladığı ve uzun vadede yaklaşık 14 bin Patriot ve THAAD önleyicisinin tedarik edilmesinin hedeflendiği kaydedilirken, CSIS THAAD envanterini eski seviyelerine yükseltmenin üç veya daha fazla yıl süreceğini öngördü.