Peynir altı suyundan süngerle altın geri kazanıldı

Deneyde yirmi eski bilgisayarın anakartındaki metal parçalar kullanıldı. İşlemin sonunda elektronik atıklardan yaklaşık 450 miligram ağırlığında ve 22 ayar saflığında bir altın parçası elde edildi. Böylece normalde atık olarak değerlendirilen iki farklı malzeme aynı süreçte ekonomik değeri yüksek bir ürüne dönüştürüldü. ETH Zürih araştırmacıları ilk olarak peynir üretiminin yan ürünlerinden biri olan peynir altı suyundaki proteinleri kullandı. Proteinler asitli ortamda yüksek sıcaklığa maruz bırakılarak çok ince lifler haline getirildi. Ortaya çıkan jel kurutulduğunda ise oldukça gözenekli süngere benzeyen bir yapı elde edildi. Daha sonra yirmi eski bilgisayar anakartından çıkarılan metal parçalar asit içerisinde çözündürüldü. Böylece altın, bakır ve diğer metaller çözeltinin içerisinde iyon haline geldi. Hazırlanan protein süngeri bu sıvının içine bırakıldığında altın iyonlarının süngerdeki liflere diğer metallere kıyasla çok daha güçlü biçimde tutunduğu görüldü. Altını süngerden ayırmak için malzeme daha sonra ısıtıldı. Bu işlem sırasında süngerde biriken altın küçük parçacıklara dönüştü. Araştırmacılar bunları eriterek yaklaşık 450 miligramlık bir altın parçası elde etti. Yapılan ölçümlerde parçanın yüzde 90,8'inin altından, kalan bölümünün ise bakırdan oluştuğu tespit edildi. Bu oran yaklaşık 22 ayar altına karşılık geliyor. Araştırmacıların hesaplamasına göre süngerin hammaddesi ile işlem sırasında kullanılan enerjinin toplam maliyeti elde edilen altının değerinden yaklaşık 50 kat daha düşük. ETH Zürih Profesörü Mezzenga, yönteme ilişkin "En sevdiğim tarafı, elektronik atıklardan altın elde etmek için gıda endüstrisinin bir yan ürününü kullanmamız. Bundan daha sürdürülebilir bir yöntem olamaz" değerlendirmesinde bulundu. Bu nedenle yöntemin yalnızca laboratuvar ortamında çalışan ilginç bir deney olmadığı ekonomik açıdan da kullanılabilir olabileceği belirtiliyor. Yöntemin önemli taraflarından biri de iki farklı atık sorununu aynı anda değerlendirmesi. Elektronik cihazların içerisinde bulunan altının geri kazanılması mümkün olurken peynir üretiminden kalan protein açısından zengin bir yan ürün de süngerin hammaddesine dönüşüyor. Çalışmanın sonuçları Advanced Materials dergisinde yayımlandı. Araştırmacılar bundan sonraki aşamada sistemi ticari ölçekte kullanılabilir hale getirmeyi hedefliyor. Elektronik atıkların yanı sıra mikroçip üretimi ve altın kaplama işlemlerinden çıkan endüstriyel atıklardaki altının da aynı yöntemle geri kazanılıp kazanılamayacağı araştırılacak.