Polonya'da yapay zekâ ve robot protestosu düzenlendi

Polonya'nın başkenti Varşova'da yapay zekâ ve robotlaşmanın çalışma hayatına etkilerine dikkat çekmek amacıyla ilginç bir protesto gerçekleştirildi. Yaklaşık 30 insansı ve dört ayaklı robot, Dijital İşler Bakanlığı önünde sıralanarak yapay zekâ ve otomasyon konularında daha sıkı düzenlemelerin yapılması çağrısında bulundu. Polonya bayrakları taşıyan robotlardan "Düzenleme istiyoruz, kurallar istiyoruz, yasa istiyoruz" ve "Beklemeyin, düzenleyin, işleri koruyun" sloganları yükseldi. Protesto, yapay zekâ ve robotlaşmanın toplum ve iş gücü üzerindeki etkilerinin daha fazla tartışılmasını isteyen Democratism adlı girişim tarafından düzenlendi. Organizatörler, otomasyonun bazı çalışanlar için yeni fırsatlar yaratabileceğini ancak birçok kişinin farklı mesleklere yönelmek ya da yeniden eğitim almak zorunda kalabileceğini belirtti. Bu nedenle çalışanların dönüşüm sürecinde nasıl korunacağı, yeniden eğitim programlarının nasıl uygulanacağı ve bunun maliyetinin kim tarafından karşılanacağı gibi konuların şimdiden tartışılması gerektiği savunuldu. EYLEMİN ARKASINDA ROBOT ŞİRKETİ ÇIKTI - Democratism girişiminin, etkinlikler için robot kiralayan Delta Robots şirketi tarafından kurulduğu ortaya çıktı. Polonya basını, protestocu robotların Delta Robots tarafından geliştirildiğini belirtti. Şirketten Grzegorz Kuliś, protestonun Delta Robots açısından halkla ilişkiler değeri taşıdığını kabul etti. Kuliś, buna rağmen yapay zekâ ve robotların hızla yaygınlaşmasının toplum açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğini savundu. Gerekli düzenlemeler yapılmadığı takdirde çalışma hayatında daha önce görülmemiş bir dönüşüm yaşanabileceğini söyledi. Kuliś, özellikle insanların, insansı robotlar ve yapay zeka tarafından yerlerinin alınması konusuna dikkat çekmek istediklerini belirtti. Toplumların göçün çalışma hayatına etkisini uzun süredir tartıştığını belirten Kuliś, gelecekte iş gücü piyasasına asıl büyük etkinin "Atlantik’in altındaki kablolar üzerinden gelen yapay zekâ ajanları" ve "Çin’den konteynerlerle gelecek insansı robotlar" tarafından yaratılabileceğini savundu. Polonya Dijital İşler Bakanı Krzysztof Gawkowski, bakanlığın önüne çıkarak gösterinin organizatörleriyle görüştü. Gawkowski, hükümetin yapay zekâ konusunda insanı merkeze alan bir yaklaşım benimsediğini belirtti ve "İnsanlar önce gelir" dedi. Bakan ayrıca yapay zekânın geliştirilmesi ve güvenliğini denetlemek üzere bir komisyon kurulacağını açıkladı. Hükümetin planları arasında, şirketlerin yapay zekâ sistemlerini geniş çaplı kullanıma sunmadan önce test edebileceği düzenleyici deneme alanlarının oluşturulması da bulunuyor. - ORGANİZATÖRLER DÜZENLEMELERİ YETERSİZ BULUYOR - Protestonun organizatörleri mevcut düzenlemelerin otomasyon nedeniyle işini kaybetme riskiyle karşı karşıya kalan çalışanları korumakta yetersiz olduğunu savunuyor. Kuliś, özellikle teknolojik dönüşümden doğrudan etkilenecek çalışanlara yönelik somut koruma mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini söyledi. Yapay zekâ ve robotik teknolojilerindeki hızlı gelişim, dünya genelinde milyonlarca çalışanın geleceğine ilişkin tartışmaları beraberinde getiriyor. Ancak son dönemde yayımlanan bazı araştırmalar, yapay zekânın istihdam üzerindeki etkisinin şimdiye kadar öngörülenden daha sınırlı kaldığına işaret ediyor. Buna karşın uzmanlar, teknolojinin hızla gelişmesi nedeniyle önümüzdeki yıllarda bazı mesleklerin dönüşebileceğini, bazı işlerin ise tamamen ortadan kalkabileceğini değerlendiriyor. Varşova’daki robot protestosu, yapay zekâ ve otomasyonun gelecekte yaratabileceği ekonomik ve toplumsal değişimlerin, teknoloji daha da yaygınlaşmadan tartışılması gerektiği mesajını vermeyi amaçlıyor. Protestoya katılan yapay zekâ destekli insansı robot Agibot A3, eylemin amacının yapay zekâ ve robot teknolojilerinin uzak bir geleceğe ait olmadığını, artık günlük hayatın bir parçası haline geldiğini göstermek olduğunu belirtti. Eylemin organizatörü Grzegorz Kulis ise özellikle zihinsel işlerde yapay zekânın insanların yerini alma ihtimaline dikkat çekti. Kulis, çalışanların korunması için düzenlemelerin bir an önce hayata geçirilmesi gerektiğini belirterek, "Şimdi tepki vermezsek yakında büyük bir sorunla karşılaşabiliriz. Çalışanları koruyacak bir kalkan görevi görecek kurallara ve düzenlemelere ihtiyacımız var" ifadelerini kullandı. Polonya Dijital İşler Bakanı Krzysztof Gawkowski de protesto alanını ziyaret ederek organizatörlerle görüştü. Gawkowski, kontrolsüz yapay zekâ modellerinin insansı robotlara entegre edilmesinin ve bu sistemlerin süreç içerisinde gelişmeye devam etmesinin ciddi riskler barındırdığını ifade etti. Polonya'da yapay zekâya ilişkin yasal düzenlemeler de gündemde. Devlet Başkanı Karol Nawrocki, temmuz ayında Avrupa Birliği'nin Yapay Zekâ Yasası'nın (EU AI Act) ülkede uygulanmasını sağlayacak kanun tasarısını onaylamıştı. Robotların düzenlediği protesto, yapay zekânın çalışma hayatındaki etkileri ve bu alanda alınması gereken önlemler konusundaki tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.