Özbekistan alfabesini değiştiriyor: Türk dünyasını yakınlaştıracak karar

Özbekistan, Türk dünyasıyla alfabe birliği için tarihi bir karar aldı. Senato, Özbek alfabesini Türkiye başta olmak üzere Latin alfabesi kullanan Türk ülkeleriyle daha uyumlu hale getirecek düzenlemeyi onayladı. Bu yeni düzenlemeyle birlikte alfabeye 'ş, ç, ö ve ğ' harfleri geri dönecek.

Özbek alfabesi artık 26 harf ve 3 harf birleşiminden oluşan mevcut sistemin yerine 28 harf ve bir kesme işareti içerecek. Yeni sistemde 'o‘', 'g‘', 'sh' ve 'ch' kullanımları sırasıyla 'ö', 'ğ', 'ş' ve 'ç' olarak değiştirilecek.

Ayrıca, mevcut alfabedeki 'ng' harf birleşimi de yeni sistemde yer almayacak. Böylece, Özbek alfabesi başta Türkiye olmak üzere Latin alfabesini kullanan Türk dünyasındaki diğer alfabelerle daha fazla benzerlik göstermeye başlayacak. Senato tarafından kabul edilen bu yeni düzenleme, onay için Cumhurbaşkanı Mirziyoyev'e gönderildi.

Mirziyoyev'in imzasıyla birlikte yeni alfabe yürürlüğe girecek. Ancak değişiklik bir anda uygulanmayacak. Resmi belgelerden kamu kurumlarının logolarına, para birimlerinden tabelalara kadar mevcut alfabenin belirli bir süre daha kullanılmasına izin verilecek.

Geçiş sürecinin nasıl işleyeceğine dair bir eylem planı da hazırlanacak. Özbekistan'ın alfabe serüveninde 'ş', 'ç', 'ö' ve 'ğ' harflerinin özel bir yeri var. Ülke, Sovyetler Birliği döneminde 1929-1940 yılları arasında Latin alfabesi, 1940'tan sonra ise Kiril alfabesi kullandı.

Bağımsızlığını kazandıktan sonra 1993'te Latin alfabesine geçiş kararı alındı. O dönemdeki alfabede yer alan 'ş', 'ç', 'ö' ve 'ğ' harfleri 1995'te yapılan değişiklikle kaldırıldı ve bunların yerine 'sh', 'ch', 'o‘' ve 'g‘' kullanımları getirildi. Cumhurbaşkanı Mirziyoyev, 2021'de tamamen Latin alfabesine geçiş ve Özbek alfabesinin Türk dünyasındaki ortak alfabeye yaklaştırılması amacıyla çalışmaları hızlandırdı. Senato'nun bu son kararıyla birlikte 'ş', 'ç', 'ö' ve 'ğ' harfleri Özbek alfabesine yeniden dönmüş oldu.