Pompei felaketinden sağ kurtulanların hikayesi gün yüzüne çıkıyor
Vezüv Yanardağı'nın patlamasından herkesin hayatını kaybettiği inanışının aksine, yapılan son araştırmalar bazı kişilerin felaketten kurtulmayı başardığını ortaya koyuyor.
Pompeii'de M.S. 79 yılında Vezüv Yanardağı patladığında herkesin anında küle dönüp öldüğüne dair yaygın bir yanılgı bulunuyor. Ancak güncel arkeolojik ve tarihi araştırmalar, felaketin aslında saatler, hatta koca bir gün süren bir süreç olduğunu ve doğru hamleyi yapanlar için kaçış fırsatı sunduğunu gösteriyor.
Klasik dönem uzmanı Steven L. Tuck'ın yürüttüğü detaylı çalışmalar, patlamadan önce Pompeii'deki ticari kayıtlarda adı geçen bazı kişilerin, felaketten yıllar sonra çevre kasabalardaki yazıtlarda yeniden ortaya çıktığını kanıtlıyor. Bu eşsiz bulgular, felaketin mutlak bir son olmadığını belgeliyor.
Tehlike yaklaşırken insanların neden hemen şehri terk etmediği sorusuna yanıt arayan afet psikologları, bölge halkının sık yaşanan sarsıntılara alıştığını ve tehlikeyi çok geç fark ettiğini belirtiyor. Uzmanlar bunu, günümüzde sürekli çalan asılsız yangın alarmlarının bir süre sonra ciddiye alınmaması durumuna benzetiyor. Ayrıca insan doğası gereği, kriz anlarında bireylerin kendi canlarını kurtarmadan önce içgüdüsel olarak sevdiklerini ve aile üyelerini araması, kaçış için kritik olan o değerli saatlerin kaybedilmesine yol açtı.
Pompeii ve çevre şehirlerin kalıntıları arasında, felaketin farklı yüzlerini gösteren çarpıcı profiller yer alıyor. Dönemi için oldukça nadir görülen bağımsız ve zengin bir iş kadını olan Julia Felix, devasa bir mülkü ve hamamı başarıyla işletiyordu. Kazılarda, evindeki İsis tapınağının yakınında değerli takılarıyla birlikte bulunan bir iskelet ortaya çıkarıldı. Uzmanlar, bu kişinin kaçma şansı varken evini terk etmeyerek ailesi ve sevdiklerinin güvenliği için dua etmeyi seçmiş olabileceğine işaret ediyor.
Öte yandan, felaketin merkezine daha yakın olan Herculaneum sahilinde kılıcı, kemeri ve bir aylık maaşına denk altın sikkeleriyle bulunan elit bir Praetorian askerinin hikayesi de dikkat çekiyor. Araştırmacılar, bu donanımlı isimsiz askerin, ünlü Romalı yazar Yaşlı Plinius'un deniz yoluyla düzenlediği tarihi kurtarma operasyonunun bir parçası olduğunu ve panik halindeki halkı tahliye ederken zehirli gazlara maruz kalarak hayatını kaybettiğini düşünüyor.
Hayatta kalmayı başaranların en net ve duygusal kanıtlarından biri ise Avianius Felicio adlı genç bir çocuğa ait. Bir zamanlar Pompeii'nin elitleri arasında yer alan ancak sonradan statüsünü yitiren bir ailenin çocuğu olan Felicio'nun, komşu kasaba Nuceria'da bulunan mezar taşı, onun patlamadan kurtulduğunu kesin olarak belgeliyor. Yazıtlar, felakette kendi biyolojik ailesini kaybeden bu yetim gencin, yanında çırak olarak çalıştığı Masuri adlı demirci ailesi tarafından evlat edinilip sahiplenildiğini gösteriyor.
Her ne kadar Felicio genç yaşte hayata veda etmiş olsa da, bu tarihi bulgular Pompeii'nin sadece taşlaşmış bedenlerden ve trajediden ibaret olmadığını, aynı zamanda insanlığın dayanışmasını ve küllerinden yeniden doğma gücünü gösteren umut dolu öyküler barındırdığını kanıtlıyor.
