Rusya Ermenistan'dan süt ürünleri ithalatını durdurdu
Rusya, 27 Temmuz'dan itibaren Ermenistan'daki tüm işletmelerden süt ve süt ürünleri ithalatını durduracağını açıkladı. Karar, iki ülke arasındaki ticari kısıtlamaların genişlediğini gösteriyor.
Rusya Federal Bitki Sağlığı Denetim Servisi, Ermenistan'daki tüm işletmelerden süt ve süt ürünleri ithalatının 27 Temmuz itibarıyla durdurulacağını duyurdu. Kurum, 14-21 Temmuz tarihlerinde Ermenistan'daki süt işleme tesislerinde yaptığı denetimlerde izlenebilirlik, veteriner belgeleri, ham madde kontrolleri ve üretim güvenliği konularında ihlaller tespit ettiğini belirtti. Hastalıklı hayvanlardan elde edilen sütün bazı ürünlerde kullanıldığını ileri süren kurum, Ermenistan'da ham maddelerin kaynağını ve güvenliğini doğrulayacak denetim sisteminin yetersiz kaldığını savundu.
Birleşmiş Milletler Uluslararası Ticaret İstatistikleri Veri Tabanı verilerine göre Ermenistan'ın 2025'te Rusya'ya yaptığı süt ürünleri, yumurta ve bal ihracatı yaklaşık 16 milyon dolar oldu. Bunun 13,5 milyon dolarlık kısmını peynir ve lor ürünleri oluşturdu.
Rusya mayıs ayından beri Ermenistan'dan çiçek ithalatını durdurdu. Gürcistan sınırındaki Yukarı Lars Sınır Kapısı'ndaki kontrolleri artırarak Jermuk markalı maden suyu, bazı alkollü içecekler, meyve-sebze ve balık ürünlerine yönelik kısıtlamalar getirdi. Ermenistan'ın konyak ve şarap ihracatının yüzde 80'inden fazlası Rusya pazarına yapılıyor.
Rus makamları kararları bitki ve hayvan sağlığı kurallarının ihlali, zararlı organizmalar, ürün güvenliği ve belge eksiklikleriyle gerekçelendirdi. Ermenistan İstatistik Komitesi verilerine göre Erivan'ın 2025'te Rusya'ya ihracatı yaklaşık 3 milyar dolar düzeyinde gerçekleşti ve bu miktar ülkenin toplam ihracatının yüzde 35,3'üne denk geldi.
Ermenistan yönetimi Rusya'nın kısıtlamaları sonrası ihracatçıları yeni pazarlara yönlendirmek için destek programları başlattı. Başbakan Yardımcısı Mher Grigoryan, meyve, şarap, konyak ve maden suyu ihracatçılarını kapsayan yeni teşvik mekanizmalarının hazırlandığını açıkladı. Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan, bazı Asya ve Körfez ülkeleriyle indirimli gümrük tarifeleri konusunda görüşmelerin sürdüğünü bildirdi. Ekonomi Bakanı Gevorg Papoyan ise ekonomik çıkarları önemsediklerini ancak bağımsızlık ve egemenlikten taviz vermeyeceklerini vurguladı.
Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Rusya'nın ticari kararlarını ekonomik baskı olarak nitelendirdi ve Ermenistan'ın ekonomisini çeşitlendirmesi için AB'nin destek paketi hazırladığını duyurdu. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Erivan ziyaretinde Ermenistan'ın Rusya'dan ciddi ekonomik baskı gördüğünü belirterek 18 milyon avroluk ek kaynak sağlanacağını açıkladı. Bu destek, daha önce açıklanan 52 milyon avroluk paketin parçası niteliğinde olup Ermenistan'ın AB'ye ihracatının yaklaşık yüzde 80'ine gümrüksüz erişim sağlamayı hedefliyor.
Kremlin yönetimi kısıtlamaların siyasi değil teknik denetimlere dayandığını belirtti. Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksey Overçuk, Ermenistan'ın AB ile entegrasyonunun Avrasya Ekonomik Birliği'nde sağlanan ayrıcalıklarla bağdaşmayacağını söyledi. Overçuk, iki farklı gümrük ve ticaret rejimi arasında tercih yapılması gerektiğini ifade etti. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise Ermenistan'ın dış politika tercihlerinin kendi egemen hakkı olduğunu ancak ekonomik gerçeklerin göz ardı edilemeyeceğini dile getirdi.
İki ülke liderleri 27 Temmuz'da telefon görüşmesi yaptı. Ermenistan hükümetinin açıklamasına göre Başbakan Nikol Paşinyan, Putin'e Ermenistan ürünlerine yönelik kısıtlamaların ikili anlaşmalar ve Avrasya Ekonomik Birliği kurallarına aykırı olduğunu iletti. Paşinyan sorunların çözümü için destek istedi. Kremlin'den yapılan açıklamada ise görüşmede ticaret ve ekonomik iş birliğinin ele alındığı bildirildi.
