Rusya'da akaryakıt sıkıntısı derinleşiyor

16 Ağustos itibarıyla, akaryakıt istasyonlarındaki durumu analiz eden "GdeBENZ" platformu, benzin ve dizel bulunan istasyon oranının azaldığını bildirdi. Bu oran, 9 Ağustos'ta yüzde 41 iken, 28,1'e düştü. Harita verilerine göre, bazı istasyonlarda yakıt tamamen tükendi, bazıları ise kuyruk ve satış limiti uyguluyor.

Sorunlar, özellikle ülkenin güney bölgeleri, Volga bölgesi ve bazı merkezi alanlarda yoğunlaşıyor. Rus hükümeti, bazı bölgelerdeki akaryakıt tedarik sorunlarını doğruladı. Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, sektördeki yetkililerle sık toplantılar yapıyor.

14 Ağustos'ta yapılan son toplantıda, Orenburg, Lipetsk, Tver ve Oryol bölgeleri ile Tuva, Hakasya cumhuriyetleri ve Krasnodar, Zabaykalye, Primorskiy ve Krasnoyarsk bölgelerindeki yakıt arzı ele alındı. Enerji Bakanlığı da bazı bölgelerde tedarik sorunları olduğunu bildirdi.

Orenburg'da, yönetim 12 Ağustos'tan itibaren akaryakıt satışına yönelik kapsamlı kısıtlamalar getirdi. Vali Yevgeniy Solntsev, araç plakalarının son rakamına göre yakıt alımına yönelik yeni bir uygulama başlattı. Lipetsk bölgesinde de benzer bir uygulama başlatıldı; araçlar plakalarına göre belirlenen günlerde yakıt alabiliyor ve her araca 30 litre benzin satışıyla sınırlı kalınıyor.

Krasnodar bölgesi, Rusya'nın önemli turizm merkezlerini barındırıyor. Anapa'da, 17 Ağustos'ta faaliyet gösteren 25 akaryakıt istasyonunun 11'i yalnızca yakıt kartına sahip araçlara ve özel hizmet araçlarına yakıt satarken, diğer 14 istasyonda araç başına satış sınırlamaları uygulanıyor.

Novorossiysk kentinde ise, 17 Ağustos sabahı faaliyet gösteren 28 istasyonun sadece 5'inde AI-92, 6'sında AI-95 türünde benzin mevcut; dizel yakıt 27 istasyonda bulunuyor. Sivastopol'da yakıt satışında QR kod sistemi uygulanmaya başlarken, standart benzin türlerinde araç başına 20 litre sınırı getirildi.

Altay Cumhuriyeti'nde sürücüler, günde bir defadan fazla yakıt almasını engelleyen uygulamalarla karşılaşıyor. Bu kısıtlamaların aşırı talebin ve birden fazla istasyondan yakıt alınmasının önlenmesi amacıyla getirildiği belirtildi. Moskova'da bazı istasyonlarda yakıt yok, bazılarında ise uzun kuyruklar gözlemleniyor.

Akaryakıt tedarikindeki sıkıntılar, Rusya Federal Rekabet Servisi'nin (FAS) denetimlerine de yansıdı. FAS, yılbaşından 17 Ağustos'a kadar petrol şirketleri ve bağımsız akaryakıt piyasası katılımcıları hakkında 41 soruşturma açarken, 68 uyarı verildi. Yaz aylarında 30 soruşturma açıldı; bu, yılın ilk 5 ayında açılan soruşturma sayısının üç katına denk geliyor.

FAS, incelemelerin akaryakıt istasyonlarındaki fiyatlandırma ve rekabet kurallarına yönelik olası ihlallere yoğunlaştığını açıkladı. Rusya'da ilk büyük akaryakıt sıkıntısı mayıs sonunda başladı, ardından birçok bölgede araç başına satış limitleri ve bidonla yakıt alma yasakları uygulanmıştı. Temmuz ortasında bazı bölgelerde kısıtlamaların kaldırılmasıyla durum düzelmeye başlamıştı.

Ancak ağustos ortasında benzin arzının azalması ve daha önce kaldırılan kısıtlamaların tekrar uygulanması, akaryakıt sorununda ikinci bir dalganın yaşandığını gösteriyor. Rus yetkililer, tedarik sorunlarının bazı petrol rafinerilerinin devre dışı kalması, Ukrayna'ya yönelik İHA saldırıları ve yaz aylarında artan talep nedeniyle olduğunu belirtiyor.

Temmuz başında, benzin üretiminin mevsimsel ortalama tüketimin yüzde 65'ine gerilediği ifade edildi. Dünyanın en büyük petrol üreticileri arasında bulunan Rusya, iç piyasadaki arz sıkıntısını hafifletmek için Belarus, Kazakistan, Hindistan ve Fas'tan benzin ithalatına başladı. Hükümet, iç piyasadaki arzı artırmak amacıyla benzin ihracatına yönelik geçici yasakları 31 Ocak 2027’ye kadar uzattı. Petrol şirketlerinden sorun yaşanan bölgelere sevkiyatları artırmaları istendi.

Enerji Bakanlığı, ithalatın artırılması, rafinerilerde üretimin mümkün olan en yüksek seviyede tutulması ve mevcut yakıt stoklarının iç piyasaya yönlendirilmesine yönelik tedbirleri sürdürüyor.

Son olarak, akaryakıt arzını artırmak için çevre standardı düşük Euro-2, Euro-3 ve Euro-4 sınıfı benzinlerin üretimine, ithalatına ve satışına geçici olarak izin verildi. Bu sınıflar, Euro-5'e göre daha yüksek oranda kükürt ve kirletici maddeler içeriyor.