Stanford bilim insanlarından keşif: Mikroskobik bomba gibi patlayan hücreler

Stanford Üniversitesi bilim insanları, yabancı dokularla karşılaştığında bir yangın alarmı gibi devreye girerek şiddetli bir inflamasyonla patlayan yeni bağışıklık hücreleri keşfetti. Cell dergisinde yayımlanan çalışmada, araştırmacılar bu özel hücrelere 'ruptoblast' adını verdi. Söz konusu keşif, Chew Chai adlı araştırmacının farklı yassı solucan parçalarını birleştirerek oluşturduğu 'Frankenstein' solucanları üzerinde yaptığı deneyler sırasında ortaya çıktı. Solucanlar yabancı dokuyu reddettiği sırada bu yeni hücreler şiddetli bir patlama süreci başlattı.

Araştırmanın öne çıkan bulgularına göre, aktivin hormonunun tetiklediği ve bilim insanlarının 'ruptoz' (ruptosis) adını verdiği bu hücresel patlama saniyeler veya dakikalar içinde meydana geliyor. İçeriğini zamanla yavaşça sızdıran geleneksel hücre ölümlerinin aksine ruptoblastlar, toksik maddelerini tek bir hamlede anında dışarı akıtıyor. Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen testlerde bu hücrelerin koli basili (E. coli) bakterilerini, fare kan hücrelerini ve insan böbrek hücrelerini başarılı bir şekilde etkisiz hâle getirdiği gözlemlendi. Meydana gelen bu zararın ise yalnızca patlamanın yaşandığı alanla sınırlı kaldığı ve çevredeki diğer dokulara yayılmadığı tespit edildi.

Bu agresif savunma mekanizmasının, doğada yalnızca bol miktarda kök hücresi barındıran ve dokularını çok hızlı bir şekilde yenileyebilme yeteneğine sahip yassı solucanlar gibi canlılarda korunduğu belirlendi. İnsanlar ile diğer omurgalı canlıların, yaşanacak patlamanın çevre dokularda oluşturacağı hasarı kolayca onaramayacakları gerekçesiyle evrimsel süreçte bu özelliği yitirmiş olabileceği tahmin ediliyor. Uzmanlar, sıradan laboratuvar modellerinin dışına çıkılarak doğadaki farklı bağışıklık mekanizmalarının incelenmesinin, modern tıbbın karşılaştığı en zorlu problemlere karşı ufuk açıcı çözümler sağlayabileceğini ifade ediyor.