Süper lig'de çipli top uygulaması için tarih verildi

Türkiye Futbol Federasyonu, Süper Lig'in 2026-2027 sezonu öncesinde önemli yenilikleri devreye sokmaya hazırlanıyor. Bu süreçle ilgili hazırlıkları paylaşan Türkiye Futbol Federasyonu Başkan Vekili Mecnun Otyakmaz, TRT Spor ekranlarında değerlendirmelerde bulundu. Otyakmaz, Dünya Kupası'nda yer alan bütün yenilikleri diğer federasyonlara da örnek teşkil edecek şekilde Süper Lig'e taşımak istediklerini ve bu teknolojilerin tamamını kullanmayı hedeflediklerini belirtti.

Süper Lig için uzun süredir konuşulan çipli top sistemine değinen Mecnun Otyakmaz, uygulamanın ne zaman başlayacağına açıklık getirdi. Otyakmaz, hazırlıkların ocak ayını bulacağını belirterek sistemin ocak-şubat aylarında, ligin ikinci devresiyle birlikte sahada olacağını ifade etti. Uygulamanın gelecek sezondan itibaren ise çok daha geniş kapsamlı şekilde sürdürüleceği kaydedildi.

Çipli top ve sisteme eklenecek ilave kameralar Türkiye Futbol Federasyonu bütçesine ek bir maliyet getirecek. Yönetim, bu masrafın tek başına federasyon tarafından karşılanmaması amacıyla FIFA'dan mali destek talep etme kararı aldı. FIFA'dan olumlu dönüş alınamaması halinde bile projeden vazgeçilmeyeceği, federasyonun kendi öz kaynaklarını oluşturarak bu teknolojiyi Süper Lig'e kazandıracağı vurgulandı.

Projenin finansmanı için yayıncı kuruluştan da talepte bulunulacağı ifade edildi. Kurulacak sistem doğrultusunda bütün statlara dörder adet ilave kamera yerleştirilecek ve Video Yardımcı Hakem (VAR) incelemelerinin hassasiyeti en üst düzeye çıkarılacak.

İçindeki hareket sensörleri barındıran çipli top, meşin yuvarlağa yapılan temas anını ve hareket bilgilerini çok yüksek frekans aralığıyla doğrudan VAR sistemine aktaracak. Ancak bu sistem tek başına nihai kararı vermiyor; kamera görüntüleri ve oyuncu takip sistemleriyle eş zamanlı çalışarak hakemlere veri akışı sağlıyor.

Sistemin sağladığı artılar arasında ilk sırada ofsayt pozisyonlarında temas anını netleştirmesi geliyor. Sensör, ofsayt çizgisi çizilirken topa vurulduğu saniyeyi yaklaşık 500 kez ölçerek kesinleştiriyor. İkinci olarak VAR incelemelerinin süresini kısaltıyor ve milimetrik ofsaytlarda görüntülerin geriye sarılması ihtiyacını aza indiriyor. Üçüncü avantajı ise topun son olarak savunmadan mı yoksa hücum oyuncusundan mı çıktığının tespitini kolaylaştırması. Dördüncü sırada ise elle oynama pozisyonlarında temasın zamanı ve şiddeti hakkında veri sunması yer alıyor. Beşinci olarak, yanlış kare seçimi yönündeki eleştirileri azaltarak tartışmaları en aza indirmesi bekleniyor. Son olarak da kararların üç boyutlu animasyonlar eşliğinde ekrana yansıtılmasıyla yayın kalitesinin artması ve ofsaytların daha anlaşılır hale gelmesi öngörülüyor.

Sistemin dezavantajları ve riskleri de raporda yer alıyor. İlk olarak yüksek kurulum ve işletme maliyetleri öne çıkıyor; çünkü çipli top tek başına yeterli olmuyor ve kamera altyapısı, sensör alıcıları, yazılım, VAR entegrasyonu, yedek toplar ile teknik personel gerektiriyor. İkinci olarak statlardaki kamera açıları, ışıklandırma, internet ve veri aktarım kalitesindeki farklılıklar yüzünden standart bir performans sağlanamayabileceği, FIFA'nın bu bileşenleri özel test ve sertifikasyon süreçlerinden geçirdiği belirtiliyor. Üçüncü risk ise olası teknolojik arızalar; çip, alıcı, yazılım veya kameralarda bir sorun çıkması halinde geleneksel VAR sistemine dönülmesi gerekebileceği ve bunun maçlar arasında farklı uygulamalara yol açabileceği ifade ediliyor.