Tasarruf finansman sistemine yeni kısıtlamalar geliyor

Banka faizlerine alternatif olarak büyüyen tasarruf finansman sektöründe kuralların yeniden belirleneceği öne sürüldü. Her gün milyarlarca liranın aktarıldığı; konut, iş yeri ve otomobil ihtiyaçlarının faizsiz ve uzun vadeli yöntemlerle karşılandığı sisteme üst limitler ile çeşitli kısıtlamaların getirileceği ifade edildi.

Tasarruf finansman şirketleri üzerinden gerçekleştirilen ev, iş yeri ve araç alımlarında talep edilen tutar üzerinden yüzde 7 oranında hizmet bedeli alınıyor. Bu ödemenin dışında devlet kanunlarınca tahsil edilen tapu harcı, ipotek bedeli ve araç devir noter ücreti gibi masraflar haricinde ilave bir ödeme talep edilmiyor.

1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe gireceği iddia edilen düzenlemeyle birlikte aynı kişinin en fazla 1 taşıt finansmanı sözleşmesi yapabilmesine izin verilecek. Böylece birden fazla araç sözleşmesi imzalanamayacak. Aynı kural konut ve çatılı iş yeri alımları için de geçerli olacak ve bir kişi en fazla 1 konut veya iş yeri finansmanı sözleşmesi yapabilecek. Bireyler toplamda ise en fazla 1 taşıt ve 1 konut veya iş yeri olmak üzere en fazla iki aktif sözleşme yürütebilecek.

İddialara göre yeni dönemde taşıt finansmanı en fazla 6 milyon 250 bin lira, konut veya iş yeri finansmanı ise en fazla 62 milyon 500 bin lira ile sınırlandırılacak. Tüm finansman sözleşmelerinin toplam tutarının da en fazla 62 milyon 500 bin lirayı aşamayacağı belirtildi.

Yüksek faiz uygulayan bankaların yerine tercih edilmeye başlanan tasarruf finansman şirketlerinde, nakit varlığı bulunanlar 6 aylık süreçte toplam bedelin yüzde 45'lik kısmını ödeyerek taşıt ya da konut sahibi olabiliyor. Bu durum, birikimi olan ya da olmayan pek çok kişinin bu sisteme yönelmesine yol açıyor.

Tasarruf finansman sisteminde, hizmet bedeli haricinde herhangi bir ek ücret alınmıyor. Sektör genelinde yüzde 7'lik oran uygulanıyor; örneğin 1 milyon liralık bir finansman için 70 bin lira hizmet bedeli tahsil ediliyor.

Sistemin işleyişine göre, otomobil almak isteyen bir kişi 70 bin lira hizmet bedelini ödeyerek sisteme katılıyor. Ardından peşinatlı veya peşinatsız olarak taksit planını belirliyor. 1 milyon liralık bir araç için tutarın yüzde 45'ine denk gelen 450 bin liranın yatırılması gerekiyor. Bu tutar peşin veya taksitle ödendikten sonra kalan 550 bin lira, şirket tarafından 6'ncı ayın sonunda katılımcıya ödeniyor.

1 milyon liralık otomobil için gereken 450 bin liralık peşinatın 6 ay içinde kapatılması zorunluluğu bulunmuyor. Ödeme gücüne bağlı olarak bu yüzde 45'lik kısım isterse 24 ay veya 36 ay gibi vadelere bölünerek de tamamlanabiliyor. Ancak 6 ay içinde ödenmesi durumunda araç, şirketin sağladığı kalan ödemeyle daha erken teslim alınabiliyor.

Taşıt alımlarında en fazla 60 ay, konut alımlarında ise en fazla 120 ay taksit sınırı uygulanıyor. 1 milyon liralık bir otomobil için peşinatsız 12 ay vadede aylık ödeme 83 bin 333 lira oluyor ve 6'ncı ayda aracı almak için 450 bin liranın tamamlanmış olması gerekiyor.

Aynı koşullarda vade 24 aya çıkarıldığında aylık taksitler 41 bin 666 liraya geriliyor ve 11'inci ayda yüzde 45'lik kısım tamamlanınca kalan tutar şirket tarafından ödeniyor. 36 aylık vadede aylık ödeme 27 bin 777 lira olurken 16'ncı ayda, 48 aylık vadede aylık ödeme 20 bin 833 lira olurken 22'nci ayda, 60 aylık vadede ise aylık ödeme 16 bin 666 lira olurken 27'nci ayda kalan tutar hak ediliyor.

Peşinatsız ve uzun vadeli taksitlerle sisteme dahil olunması, paranın zaman içindeki değer kaybı, enflasyon ve araç fiyatlarındaki artışlar nedeniyle dezavantaj yaratabiliyor. Bu sebeple mal sahibi olmak adına 6 aylık sürenin sonunda yüzde 45'lik dilimin tamamlanması en avantajlı seçenek olarak değerlendiriliyor.

Tasarruf finansman şirketlerinde gayrimenkul veya araç alımı gerçekleşene kadar yatırılan taksitlere herhangi bir kar payı ödenmiyor; biriken para miktarında artış olmuyor. Katılım bankaları aylık yüzde 2,5 oranında kar payı sağlarken, evim sistemleri biriken tutarlara kar payı yansıtılmıyor.