Ticaret Bakanı Bolat: İhracatta en çok artış ABD ve Çin'de

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, ocak-temmuz döneminde dış ticarette yaşanan gelişmeleri değerlendirdi. İhracatta bu sürede en çok artış yaşanan ülkeleri sıralayan Bolat, ABD'nin 759 milyon dolarla yüzde 8,1, Çin'in 633 milyon dolarla yüzde 35, İtalya'nın 607 milyon dolarla yüzde 118, Mısır'ın 522 milyon dolarla yüzde 23 ve Ukrayna'nın 465 milyon dolarla yüzde 21 oranında artış kaydettiğini bildirdi.

Temmuz ayı dış ticaret verileri, Ticaret Bakanı Ömer Bolat ile Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe'nin katılımıyla TİM Dış Ticaret Kompleksi'nde düzenlenen toplantıda kamuoyuna duyuruldu. Toplantıdaki konuşmasında Kuzey Amerika pazarında belirgin bir hareketlilik yaşandığını aktaran Bolat, Avrupa Birliği (AB) ülkelerine yapılan ihracatın yüzde 2,5, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ülkelerinde yüzde 2,2 ve İslam İşbirliği Teşkilatı üyelerinde yüzde 1 oranında yükseldiğini ifade etti.

Bölgesel çatışmaların dış ticarete etkilerine değinen Bakan Bolat, çatışmaların sürdüğü Körfez bölgesine yönelik ihracatın ocak-temmuz döneminde yıllık bazda yüzde 9,3 gerilediğini belirtti. Bu düşüşün BAE'de yaklaşık 1 milyar dolar, Yunanistan'da 925 milyon dolar, Irak'ta 515 milyon dolar, İngiltere'de yarım milyar dolara yakın ve Cezayir'de 286 milyon dolar düzeyinde gerçekleştiğini kaydetti.

Sektörel bazdaki değişimleri de paylaşan Bolat, elektrikli makine ve cihazlarda 1,3 milyar dolar, gemi ihracatında yaklaşık 1 milyar dolar, meyve sektöründe 801 milyon dolar, savunma sanayisinde 800 milyon dolar ve plastik alanında 753 milyon dolarlık artış yaşandığını açıkladı. Buna karşın işlenmiş ve işlenmemiş altın, gümüş ile mücevherat grubunda BAE ve Irak'taki azalışların etkisiyle toplam 1,2 milyar dolarlık düşüş görüldü. Ayrıca inorganik kimyasallarda 752 milyon dolar, mineral yakıtlarda 546 milyon dolar, hububatta 301 milyon dolar ve kakaoda 206 milyon dolar gerileme kaydedildi. Enerji arzı kaygıları nedeniyle iç piyasa tedariklerine öncelik verilmesinin ihracata yönelen ürün miktarını azalttığına işaret edildi.

Ocak-temmuz döneminde tarım ihracatının yüzde 3, sanayi ürünlerinin yüzde 2,4 ve madencilik sektörünün yüzde 20,1 oranında arttığı bildirildi. Orta yüksek ve yüksek teknolojili ürünlerin ihracatının net 4 milyar dolar artarak toplam içindeki payının yüzde 44'e ulaştığı, bunun da katma değerli üretimi gösterdiği vurgulandı.

Temmuz ayında ithalatın geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 5,2 artışla 33 milyar dolara yaklaştığını belirten Bolat, jeopolitik gerilimlerin maliyetlere yansımasıyla net artışın 1,6 milyar dolarda kaldığını aktardı. İthalatın en çok arttığı ülkeler sıralamasında Çin 2,8 milyar dolarlık artış ve 31,5 milyar dolarlık toplamla ilk sırada yer alırken, ABD'den yapılan ithalat LNG alımlarındaki artışla 1,5 milyar dolar yükselerek 11,5 milyar dolara çıktı. Brezilya'dan tarım hammaddeleri ve cevher ithalatı 1 milyar dolar artarken, AB'den yapılan ithalat yüzde 2,8 oranında geriledi.

İthalatta motorlu kara taşıtlarında 3,3 milyar dolar, kıymetli maden ve mücevheratta 2,1 milyar dolar, kakaoda yaklaşık 500 milyon dolar, hava ve uzay taşıtlarında 350 milyon dolar ile iplik ve elyaf sektöründe 185 milyon dolar azalış kaydedildi. Sektörel bazda ithalat artışı ise mineral yakıtlarda 2,7 milyar dolar, elektrikli makine ve cihazlarda 2,1 milyar dolar, bakırda 1,3 milyar dolar, kazan ve makinelerde 1,1 milyar dolar ile eczacılık ürünlerinde yaklaşık 1 milyar dolar olarak gerçekleşti. Tüketim malları ithalatı 2,8 milyar dolar azalırken, yatırım mallarında 700 milyon dolar ve hammaddede yaklaşık 12 milyar dolarlık artış görüldü. Hazır giyimdeki ihracat kaybının sıfıra yaklaştığı, tekstil sektöründe ise yeniden yükseliş trendine girildiği ifade edildi.

İkinci yarıda siparişlerin ağustos sonundan itibaren artmasıyla ihracatta yeni rekorlar kırılmasının hedeflendiğini dile getiren Bolat, görevdeki 39 ayın 28'inde ihracat artışı yakalandığını, 21 ayda ise aylık rekorlar kırıldığını kaydetti. Ticaret diplomasisi faaliyetleri kapsamında Suriye ve Irak makamlarıyla yapılan görüşmelere değinen Bakan Bolat, Irak ile enerji, ulaştırma ve ticaret alanındaki işbirliği niyetlerinin yanı sıra Irak-Türkiye Boru Hattı üzerinden Ceyhan Limanı'na günlük en az 750 bin varil ham petrol taşınmasına yönelik anlaşmanın ticareti canlandıracağını belirtti. Ayrıca AB yetkilileriyle "Made in EU" başlığı altında yürütülen temaslar kapsamında İspanya ve Polonya'ya ziyaretler gerçekleştirileceği, Sanayi Hızlandırma Yasası sürecinde kritik görüşmeler yapılacağı ifade edildi.

İhracatçılara sunulan finansal desteklere de değinen Bolat, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının döviz dönüşüm desteğinde temel oran uygulamasını yüzde 3 olarak 6 ay uzattığını, daha fazla firmanın yararlanabilmesi için yeni çalışma düzeninin 1 Ekim itibarıyla duyurulacağını bildirdi. İhracat bedeli satış yükümlülüğünün yüzde 35 olarak 31 Ocak 2027'ye kadar uzatıldığı hatırlatıldı. Cumhurbaşkanının "Türkiye Yüzyılı'nı ticaretin yüzyılı yapalım" vizyonu doğrultusunda çalışmaların kararlılıkla sürdürüleceği vurgulandı.