Toprağın altında yeni bir şeytan çiçeği türü keşfedildi

Yeni keşfedilen bitki, yalnızca görüntüsüyle değil, ilginç yaşam biçimiyle de dikkat çekiyor. Bu tür, klorofil taşımadığı için güneş ışığını kullanarak fotosentez yapamıyor. Yaşamının büyük bir kısmını orman tabanındaki dökülmüş yaprakların altında geçiriyor ve gerekli besinleri topraktaki mantarlarla kurduğu ilişki sayesinde temin ediyor.

Araştırmacılar, bitkiyi 950-970 metre rakımda, küçük bambuların bulunduğu gölgeli bir dağ ormanında tespit etti. Bitkinin toprak yüzeyinde görünen çiçekleri siyaha yakın bir renge sahipken, dış bölümlerinde kırmızı-turuncu tonlar gözlemleniyor. Tepesindeki üç ince çıkıntı ise ona boynuzlu bir görünüm kazandırıyor.

Klorofil taşımaması nedeniyle güneşten enerji üretmek yerine yer altındaki mantar ağlarından karbon ve diğer besinleri alarak hayatta kalabilen bu tür, ormanın karanlık tabanında yaşamaya uygun hale geldi. Bitkinin büyük kısmı gizli kalırken, çiçekleri kısa süreliğine yüzeye çıkıyor.

Bilim insanları, bitkinin yeni bir tür olduğunu belirlemek için sadece dış görünüşüne değil, örnekler üzerinde yapılan incelemelere de başvurdu. Üç nükleer ve iki mitokondriyal genetik belirteç kullanarak yapılan DNA analizleri, bitkinin Thismia cinsi içerisinde daha önce tanımlanmamış ayrı bir tür olduğunu destekledi.

Ancak keşfin endişe verici bir yanı da var. Bitki, son derece sınırlı bir alanda bulunuyor. Şu ana kadar yalnızca tek bir popülasyon tespit edildi ve araştırmacıların kaydettiği birey sayısı 50'nin altında.

Bilinen popülasyonun kapladığı alan ise 0,05 kilometrekareden, yani yaklaşık 5 hektardan daha küçük olduğu ifade ediliyor. Bu küçük alan, milli park içerisinde olmasına rağmen ziyaretçilerin sık kullandığı bir bölgede yer alıyor. Araştırmacılar, yoğun ziyaretlerin yaşam alanı üzerinde oluşturacağı baskı nedeniyle türü ön değerlendirmede kritik tehlike altında kategorisine yerleştirdi.

Bu değerlendirme henüz IUCN'nın küresel Kırmızı Liste kaydı değil; araştırmayı yapan bilim insanlarının IUCN kriterlerini kullanarak yaptığı ön sınıflandırma. Thismia daemona şu an için yalnızca Thong Pha Phum Milli Parkı'ndaki bu küçük alandan biliniyor.

Araştırmacılar, bu türün benzer orman koşullarının bulunduğu Tayland'ın batısındaki başka bölgelerde ve Myanmar'da da yaşayabileceğini değerlendiriyor, ancak henüz ikinci bir popülasyon bulunmuş değil. Bu araştırma, PhytoKeys dergisinde yayımlandı.