Trabzon, UNESCO Gastronomi Şehri adaylığı için başvurdu
Trabzon, gastronomi alanında UNESCO Gastronomi Şehri adaylığı için başvuruda bulundu. Şehrin 17 coğrafi işaretli ürünü bulunuyor.
Trabzon Büyükşehir Belediyesi, ‘Trabzon Mutfağı Ömür Uzatır’ vizyonuyla UNESCO 2027 Gastronomi Şehri adaylığı sürecini başlatmış durumda. Belediye Başkanı Ahmet Metin Genç, Trabzon'un 17 tescillenmiş coğrafi işaretli ürüne sahip olduğunu ve bunların 9'unun gastronomi üzerine olduğunu belirtti. Genç, ayrıca Trabzon'un Türkiye'de en uzun yaşam beklentisine sahip il olduğunu da vurguladı.
Trabzon, UNESCO Gastronomi Şehri adaylığı için Gaziantep, Hatay ve Afyonkarahisar ile birlikte başvuruda bulundu. 31 Ekim 2026 Dünya Şehircilik Günü'ne kadar 2027 yılı aday şehirleri açıklanacak. Adaylık süreci Ekim 2027'de tamamlanacak. Genç, adaylığın sadece bir unvan hedefi olmadığını belirterek, Trabzon'un gastronomi mirasının dünya kültür haritasına taşınmasını amaçladıklarını ifade etti.
Trabzon Valisi Tahir Şahin'in de katıldığı toplantıda, Trabzon'un deniz, yayla, dağ ve orman kültürünün mutfakta bir araya geldiği ve bunun dünyadaki sayılı gastronomi miraslarından birini oluşturduğu belirtildi. Genç, “Bu adaylık bir tanıtım kampanyası değil, Trabzon’un yüzlerce yıllık gastronomi mirasını dünya kültür haritasına taşıyacak bir kültür diplomasisi hamlesidir. Hedefimiz yalnızca UNESCO unvanını almak değil; gastronomiyi turizmden tarıma, yerel üretimden kültürel mirasa kadar uzanan sürdürülebilir kalkınma modelinin merkezine yerleştirmektir.” şeklinde konuştu.
Trabzon'un Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenen 17 coğrafi işaretli ürünü olduğunu kaydeden Genç, “Bugün Trabzon 17 coğrafi işaretli ürün ile gastronomi alanındaki zenginliğini resmî olarak da tescillemiş durumdadır. 9’u gastronomi üzerinedir. Akçaabat Köftesi, Trabzon Kuymağı, Vakfıkebir Ekmeği, Vakfıkebir Külek Peyniri, Tonya Tereyağı, Hamsiköy Sütlacı, Sürmene Pidesi, Arsin Foşa Fındığı ve Yomra Elması gibi değerlerimiz, sadece birer yöresel ürün değil; Trabzon’un kültürünü, emeğini ve üretim geleneğini temsil eden önemli miraslardır.” dedi.
Adaylık sürecinin temel anlatısının Trabzon mutfağının sağlıklı yaşlanmaya etkisi olduğunu ifade eden Genç, bu durumun bilimsel verilerle desteklendiğini söyledi. TÜİK verilerine göre Trabzon’un, 80,3 yıllık doğuşta beklenen hayat süresiyle Türkiye’nin en uzun hayat beklentisine sahip ili olduğunu aktaran Genç, Karadeniz beslenme kültürünün modern uzun ömür araştırmalarıyla örtüştüğünü belirtti. Genç, Trabzon’un UNESCO ağına ‘Karadeniz Uzun Ömür Kodu’ kavramını kazandırmayı hedeflediklerini de ekledi.
2025 yılında 188 ülke vatandaşının Trabzon’u ziyaret ettiğini anlatan Genç, gastronomi adaylığının turizmi en az yüzde 30 artırabileceğini vurguladı. Genç, “Cazip bir şehiriz. Bu cazibemizi gastronomiyle çok daha güçlü bir formata kazandırmak istiyoruz. Gastronomi turizmini dört mevsime yayacağız. Bize geçen yıl 1.447.000 turist geldi. 1,5 milyar dolar gelir elde ettik.” ifadelerini kullandı.
Toplantıda ayrıca Trabzon mutfağının bilimsel envanterinin hazırlanacağı, dijital gastronomi arşivinin oluşturulacağı, Trabzon Gastronomi Akademisi'nin kurulacağı, her yıl uluslararası Trabzon Gastronomi Festivali'nin düzenleneceği ve UNESCO Gastronomi Şehirleri arasında ortak projeler geliştirileceği belirtildi. UNESCO Gastronomi Şehri unvanının, Trabzon’un uluslararası turizm rotalarındaki görünürlüğünü artıracağı, gastronomi odaklı seyahatleri güçlendireceği ve yerli-yabancı ziyaretçi sayısına katkı sağlayacağı ifade edildi. Bu durumun da konaklama, yeme-içme, tarım, yerel üretim, lojistik, perakende ve hizmet sektörlerinde ekonomik hareketliliği artıracağı vurgulandı.
